Kademe, Derece ve Terfi Kavramları
Kademe, bir kurum veya kuruluştaki hiyerarşik yapı içerisinde benzer sorumluluk ve yetkilere sahip iş seviyelerinden her birini ifade eder. Derece ise bir görevin personelin iş deneyimi, eğitimi, yetenekleri ve performansı gibi unsurlar dikkate alınarak belirlenen ve memurun maaş düzeyini gösteren basamaklarıdır. Terfi kavramı, çalışanın mevcut pozisyonundan daha üst bir pozisyona ya da kademeye yükseltilmesini veya atanmasını kapsar.
657 Sayılı Kanun Kapsamında Memur Hizmet Sınıfları
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki memurlar Genel İdare Hizmetleri, Teknik Hizmetler, Sağlık ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri, Avukatlık Hizmetleri, Din Hizmetleri, Emniyet Hizmetleri, Jandarma Hizmetleri, Sahil Güvenlik Hizmetleri, Yardımcı Hizmetler, Mülki İdare Amirliği Hizmetleri ve Milli İstihbarat Hizmetleri sınıflarına ayrılır.
Öğrenim Durumuna Göre Memuriyete Giriş Derece ve Kademeleri
657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A) fıkrası uyarınca yükseköğrenim mezunlarının memuriyete giriş ve yükselebilecekleri derece ve kademeler öğrenim süresine göre düzenlenmiştir. 2 yıllık yükseköğrenim mezunları 10 uncu derecenin 2 nci kademesinden, 3 yıllık mezunlar 10 uncu derecenin 3 üncü kademesinden, 4 yıllık lisans mezunları 9 uncu derecenin 1 inci kademesinden, 5 yıllık mezunlar 9 uncu derecenin 2 nci kademesinden ve 6 yıllık yükseköğrenim mezunları 9 uncu derecenin 3 üncü kademesinden göreve başlar. Bahse konu yükseköğrenim mezunları 1 inci derecenin son kademesine kadar yükselebilir. Lisans ve lisansüstü eğitim, memurların kariyerlerinde ilerlemelerini, daha üst kademelere, derecelere veya sınıflara geçişlerini etkileyebilir.
Kademe İlerlemesinin Şartları ve Maaşa Etkisi
Kademe ilerlemesi, memurun aynı unvan ve pozisyonda kalarak daha üst bir kademe seviyesine yükselmesidir. Üst kademeye ilerleme genellikle memurun daha yüksek bir maaş almasını sağlar. Kademe ve derece ilerlemelerinde onay mercii kural olarak kurumun üst yönetim organı veya yetkili birimleridir.
657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, son sekiz yıllık görev sürecini herhangi bir disiplin cezası bulunmaksızın geçiren kamu görevlilerinin aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanması hükme bağlanmıştır.
Derece İlerlemesi ve Yükselme Türleri
Derece ilerlemesi, memurun unvanı ve pozisyonu aynı kalarak daha üst bir derece seviyesine yükselmesini ifade eder. Derece yükselmesi olağan ve olağan dışı yollarla gerçekleşebilir. Olağan derece yükselmesi, memurun belirli bir hizmet süresini tamamlaması ve ilgili koşulları karşılaması neticesinde gerçekleşir. Olağan dışı derece yükselmesi ise personelin üstün performans ve başarısı, özel eğitim ve yetenekleri ya da kurumun acil ihtiyaçları doğrultusunda uygulanabilir.
Sınıf Yükselmesi ve İlave Kademe Uygulamaları
Sınıf yükselmesi, memurun mevcut hizmet sınıfından daha üst bir hizmet sınıfına geçişini ifade eder. Bu geçiş hizmet süresi, performans, eğitim veya sınav şartına tabi kılınabilir. Ayrıca personelin sergilediği özel performans, üstün yetenek ve uzmanlık, eğitim katkıları veya özel projelerde görev alma hallerinde memurlara ilave kademe ve derece verilebilir.
Disiplin cezası almayan memur ilave kademe alabilir mi?
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi uyarınca aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Yeşil pasaport kademe ve derece ilerlemesine bağlı mıdır?
Yeşil pasaportun memurların kademe ve dereceleri ile doğrudan bir bağlantısı bulunmamaktadır.
Kademe ve derece ilerlemesinde onay mercii neresidir?
Kademe ve derece ilerlemelerinde onay mercii kural olarak memurun görev yaptığı kurumun üst yönetim organı veya yetkili birimleridir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy