Subay Olma Şartları ve Aday Değerlendirme Aşamaları

by Avukat Erdal Ersoy
Subay Olma Şartları ve Aday Değerlendirme Aşamaları

Subaylık Başvurusunda Yaş Sınırları ve Genel Koşullar

Subaylığa kabul edilebilmek için öncelikle 926 sayılı Kanun çerçevesinde kamusal hakları kullanma ehliyetine sahip olmak, nikahsız birlikte yaşamamak ve adayın hakkında yedek subay olamayacağına dair bir karar bulunmaması gerekir. Başvuru yaşının tespitinde düzeltilmemiş nüfus kayıtları dikkate alınır. Lisans mezuniyetine dayalı başvurularda müracaat yılının ilk günü itibarıyla 27 yaşını, yüksek lisans veya doktora gibi lisansüstü eğitimlerini bitirenlerde ise 32 yaşını tamamlamamış olma şartı aranır. Tıpta uzmanlık tahsilini bitiren tabip adaylarında ise yaş tavanı 35 olarak uygulanır. Adayın evli olması halinde hem kendisinin hem de eşinin adli sicil kaydının temiz olması zorunludur.

Öğrenim Durumu, Hizmet Borcu ve Sınav Barajları

Subay adaylarının yükseköğrenimlerini kendi adlarına tamamlamış bulunmaları veya herhangi bir kurum ya da kuruluşa mecburi hizmet ya da tazminat borçlarının bulunmaması temel esastır. Bu düzenlemenin istisnasını kanuni askerlik mükellefiyeti ile tabiplerin yerine getirdiği devlet hizmet yükümlülükleri oluşturur. Genel alımlarda adayların KPSS P3 puan türünden en az 60 puan alması ve yapılacak yazılı sınavda 70 puan barajını aşması beklenir. Buna karşın muvazzaf tabip ve diş tabibi temininde KPSS ile ALES sınav şartı aranmaz. Hukuk sınıfı muvazzaf subay alımlarında ise adayların KPSS P4 puan türünden en az 70 puan, ALES Eşit Ağırlık alanından da en az 70 puan elde etmiş olmaları zorunlu tutulmuştur.

Güvenlik Soruşturması ve Adli Sicil Engelleri

Adaylık sürecinin olumlu ilerleyebilmesi için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının müsbet neticelenmesi yasal zorunluluktur. Hapis cezası ertelenmiş, adli para cezası gibi seçenek yaptırımlara çevrilmiş, genel ya da özel af kapsamına girmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile belirli suçlar mesleğe girişe kesin engel teşkil eder. Bu kapsamda devletin güvenliğini hedef alan fiiller, halkı askerlikten soğutma suçu, Türk Milletini, devleti ve kurumlarını alenen aşağılama suçları ile zimmet, rüşvet, hırsızlık, irtikap, sahtecilik, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, yalan tanıklık, hileli iflas ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar gibi yüz kızartıcı eylemlerden mahkumiyet bulunmamalıdır. Ayrıca 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu m. 148 kapsamına giren eylemler de subaylığa engel haller arasındadır.

Fiziki Değerlendirme ve Sağlık Muayenesi Kriterleri

Fakülte mezuniyeti yoluyla subaylığa başvuran erkek adaylarda boyun asgari 165 santimetre, kadın adaylarda ise en az 160 santimetre olması ve vücut kitle indeksinin Türk Silahlı Kuvvetleri standartlarıyla uyumlu bulunması şarttır. Asgari boy ölçüsünü karşılayamayan adayların işlemleri fiziki değerlendirme aşamasında sonlandırılır. Hava Harp Okuluna yönelik askeri öğrenci temininde ise boy aralığı 165 ile 190 santimetre arasında belirlenmiştir. Adayların sağlık kurulu incelemelerinde muayene sonucu sağlam teşhisi konulanlar ile Türk Silahlı Kuvvetleri Hastalık ve Arızalar Listesinin A dilimi kapsamında kod verilen adaylar hakkında askerliğe elverişli kararı verilir.

Harp Okulları ve Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Usulü

Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki Harp Okullarına lise mezuniyeti üzerinden başvurularda kadın ve erkek adayların başvuru yılı itibarıyla gün ve aya bakılmaksızın en fazla 20 yaşında olmaları gerekir. Astsubay Meslek Yüksekokullarına yalnızca erkek öğrenciler kabul edilir ve yaş üst sınırı 21 olarak uygulanır; kadın adaylar ise Harp Okullarına başvurabilir. Kara Harp Okulundaki eğitim süresi yabancı dil hazırlık sınıfıyla beraber 5 yıldır. Bu süreçteki teorik dersleri, fiili askeri eğitimleri ve beden eğitimi faaliyetlerini başarıyla neticelendiren adaylar teğmen rütbesiyle Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde muvazzaf subaylığa atanır.

Görevde bulunan astsubayların subaylığa geçiş sınavına müracaat edebilmeleri için başvuru tarihi itibarıyla en az kıdemli çavuş rütbesine ulaşmış olmaları ve dördüncü fiili hizmet yılını bitirip yedinci hizmet yılını tamamlamamış bulunmaları şarttır. Bunun yanında adayın sicil notu ortalamasının sicil tam notunun en az yüzde doksanına ulaşması ve subaylık statüsüne layık görüldüğünün sicil amirleri tarafından resmi olarak onaylanması gerekmektedir.

Mülakat Değerlendirmesi ve Subaylık Eğitimi

Aday değerlendirme sürecinde görevli mülakat komisyonu puanlamayı 100 tam puan üzerinden müstakil olarak gerçekleştirir ve adayın başarılı sayılabilmesi için en az 70 puan alması zorunludur. Belirlenen baraj puanının gerisinde kalan adaylar süreçten elenir ve komisyon kararlarına karşı idari itiraz hakkı bulunmamaktadır. Adaylık aşamalarını geçen sözleşmeli subaylar ön sözleşme sonrasında en az üç ay süreyle ilgili komutanlıkların eğitim kurumlarında SUTASAK eğitimine alınır. Tüm sınav ve kontrol aşamalarını başarıyla tamamlayan muvazzaf ve sözleşmeli subay adayları Kara Harp Okulu Komutanlığında yürütülen SUTASAK eğitimini tamamlayarak teğmen rütbesiyle sınıf okullarına sevk edilir.

Subaylık mülakat sonucuna karşı idari başvuru yapılabilir mi?

Mülakat komisyonunun 100 puan üzerinden yaptığı değerlendirmede 70 puanlık başarı barajını aşamayan adayların elenmesi kesin nitelikte olup bu komisyon kararına karşı idari itiraz yolu tanınmamıştır.

Genel subaylık temininde hangi sınav puanları aranır?

Genel başvurularda adayların KPSS P3 puan türünden en az 60 puan alması ve yazılı sınavdan en az 70 puan barajını sağlaması gerekir; tabip ve diş tabiplerinde bu sınavlar aranmazken hukuk sınıfında KPSS P4 ve ALES Eşit Ağırlık puan türlerinden en az 70 puan istenir.

Harp Okullarına girişte yaş ve cinsiyet şartı nedir?

Harp Okullarına kadın ve erkek adaylar kabul edilmekte olup adayların başvuru yılı itibarıyla gün ve aya bakılmaksızın en fazla 20 yaşında olması gerekmektedir.

Astsubaylar hangi şartlarla subaylığa yükselebilir?

En az kıdemli çavuş rütbesinde olan, dördüncü hizmet yılını tamamlayıp yedinci hizmet yılını bitirmemiş bulunan, sicil notu ortalaması en az yüzde doksan olan ve sicil üstlerince subaylığa layık görüldüğü onaylanan astsubaylar başvuru yapabilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu