MASAK blokesi bulunan hesaptan işlem yapılamaz ve para çekilemez. Hesaptaki paranın kullanılabilmesi için blokenin kalkması gerekir. Yapılan inceleme sonrasında bir suç geliri olmadığı tespit edilirse bloke kaldırılır.
Blokenin konusu ve amacı
Mali Suçlar Araştırma Kurulu, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı çalışan, finansal istihbarat toplayıp değerlendiren bir birimdir. Ana hedefi, suç gelirlerinden kaynaklanan kara para aklama suçunu önlemek ve bu suçlar hakkında tahkikat yapmaktır.
MASAK blokesi, 5549 sayılı Kanun’da düzenlenen bir tedbirdir. Tedbir, hesapta bulunan paranın bir süreliğine dondurulması anlamına gelir. Tedbirin amacı, suç gelirlerinin aklanması ile terör organizasyonlarının finansmanına engel olmaktır.
5549 sayılı Kanun ile verilen görev ve yükümlülükler kapsamında, suç gelirlerinden kaynaklanan kara paranın aklanması veya terörizmin finansmanının sağlandığı şüphesi bulunan banka hesaplarına da bloke konulabilir.
Kripto varlıklar ve kripto hesap içinde bulunan paralar bakımından da 5549 sayılı Kanun çerçevesinde bloke konulması mümkündür. Bu bloke için itiraz edilebilir.
Blokeli hesapta işlem
Hesaba bloke konulduğunda o hesaptan herhangi bir işlem yapılamaz. Para çekilmesi de bu nedenle mümkün değildir. Hesaptaki paranın kullanılabilmesi için önce blokenin kalkması gerekir.
Blokenin kalkması
İnceleme sonucunda bir suç geliri bulunmadığı tespit edilirse bloke kaldırılır. Bu sonuç, incelemenin suç geliri bulunmadığı yönünde tamamlanmasına bağlıdır.
Eşya müsaderesinin şartları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 54. maddesinin birinci fıkrası eşya müsaderesini düzenler. Eşya, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılmış, suçun işlenmesine tahsis edilmiş ya da suçtan meydana gelmiş olabilir. Bu üç bağdan biri yeterlidir. Ayrıca eşyanın iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmaması gerekir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 54Kaynağı aç
kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen
ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur. Suçun işlenmesinde
kullanılmak üzere hazırlanan eşya, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel
ahlak açısından tehlikeli olması durumunda müsadere edilir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/11 md.) Eşyanın üzerinde
iyiniyetli üçüncü kişiler lehine tesis edilmiş sınırlı ayni hakkın bulunması
hâlinde müsadere kararı, bu hak saklı kalmak şartıyla verilir.
(2) Birinci fıkra kapsamına giren
eşyanın, ortadan kaldırılması, elden çıkarılması, tüketilmesi veya müsaderesinin
başka bir surette imkansız kılınması halinde; bu eşyanın değeri kadar para
tutarının müsaderesine karar verilir.
(3) Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran
daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı
anlaşıldığında, müsaderesine hükmedilmeyebilir.
(4) Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç
oluşturan eşya, müsadere edilir.
(5) Bir şeyin sadece bazı
kısımlarının müsaderesi gerektiğinde, tümüne zarar verilmeksizin bu kısmı
ayırmak olanaklı ise, sadece bu kısmın müsaderesine karar verilir.
(6) Birden fazla kişinin paydaş olduğu eşya ile ilgili olarak, sadece
suça iştirak eden kişinin payının müsaderesine hükmolunur.
Kazanç müsaderesi
Birinci fıkradaki eşya ortadan kaldırılır, elden çıkarılır, tüketilir veya müsaderesi başka bir biçimde imkânsız hâle getirilirse, eşyanın kendisi yerine onun değeri kadar para tutarının müsaderesine karar verilir.
Suçta kullanılan eşya bakımından ayrıca bir takdir imkânı vardır. Müsaderenin işlenen suça göre daha ağır sonuç doğuracağı ve hakkaniyete aykırı olacağı anlaşılırsa müsadere kararı verilmeyebilir.
Kazançların müsaderesi
Türk Ceza Kanunu’nun 55. maddesinin birinci fıkrası, maddi menfaatleri seçenekli biçimde sayar. Menfaat suçun işlenmesiyle elde edilmiş olabilir, suçun konusunu oluşturabilir veya suçun işlenmesi için sağlanmış olabilir. Bu seçeneklerin tamamının birlikte gerçekleşmesi aranmaz. Aynı fıkra, bu menfaatlerin değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançları da kapsar.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 55Kaynağı aç
oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların
değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların
müsaderesine karar verilir. Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi
için maddi menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir.
(2) Müsadere konusu eşya veya maddi menfaatlere elkonulamadığı veya
bunların merciine teslim edilmediği hallerde, bunların karşılığını oluşturan
değerlerin müsaderesine hükmedilir.
(3) (Ek: 26/6/2009 – 5918/2 md.) Bu madde kapsamına giren eşyanın
müsadere edilebilmesi için, eşyayı sonradan iktisap eden kişinin 22/11/2001
tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun iyiniyetin korunmasına ilişkin
hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir.
Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri
Bu fıkra uyarınca müsadere kararı verilebilmesi için maddi menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi de gerekir. Şart, fıkradaki müsadere kararına özgüdür.
Müsadere konusu eşyaya veya maddi menfaatlere elkonulamazsa ya da bunlar merciine teslim edilmezse, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir.
Madde kapsamına giren eşyayı sonradan iktisap eden kişi yönünden ek bir şart vardır. Bu kişinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir.
Blokeli hesaptan para çekilebilir mi?
Hayır. Bloke bulunan hesaptan işlem yapılamadığı için para çekilmesi de mümkün değildir.
MASAK blokesi hangi hâlde kalkar?
Yapılan incelemede bir suç geliri olmadığı tespit edilirse bloke kaldırılır.
Kazanç müsaderesinde hangi menfaatler kapsanır?
Menfaat, suçun işlenmesiyle elde edilmiş, suçun konusunu oluşturmuş veya suç için sağlanmış olabilir; bunların hepsinin bir arada bulunması gerekmez. Bu menfaatlerin değerlendirilmesi veya dönüştürülmesinden doğan ekonomik kazançlar da kapsama girer. Ayrıca maddi menfaatin mağdura iade edilememesi gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy