Lisanssız Yazılım ve FSEK Kapsamında Telif İhlali

by Avukat Erdal Ersoy
Lisanssız Yazılım ve FSEK Kapsamında Telif İhlali

Bilgisayar Programlarının Hukuki Niteliği ve Telif Koruması

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında bilgisayar programı, bir bilişim sisteminin belirli bir fonksiyonu veya görevi icra etmesini sağlamaya yönelik komut dizileri ile bu dizgenin meydana getirilip geliştirilmesine yönelik hazırlık çalışmalarıdır. Kanunun 2. maddesi uyarınca her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve sonraki evrede program neticesi doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları ilim ve edebiyat eseri sayılır. Buna karşılık, arayüze esas teşkil edenler dahil olmak üzere bilgisayar programının herhangi bir ögesinin temelinde yer alan düşünce ve ilkeler eser korumasının dışındadır. Telif koruması eserin vücut bulduğu andan itibaren kendiliğinden doğar ve herhangi bir tescil şartına bağlı tutulamaz. İsteğe bağlı tescil usulü kurucu bir formalite niteliğinde olmayıp eser sahibinin ispatlanmasını kolaylaştıran beyan içerikli bir işlemdir.

5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 2Kaynağı aç
Madde 2 – İlim ve edebiyat eserleri şunlardır: 1. (Değişik: 7/6/1995 – 4110/1 md.) Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları, 2. (Değişik: 1/11/1983 – 2936/1 md.) Her nevi rakıslar, yazılı koreografi eserleri, Pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri 3. (Değişik: 7/6/1995 – 4110/1 md.) Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğraf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve topoğrafyaya ait maket ve benzerleri, herçeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri. (Ek: 7/6/1995 – 4110/1 md.) Arayüzüne temel oluşturan düşünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programının herhangi bir ögesine temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmazlar. II – Musiki eserleri:

Çoğaltma Hakkının Sınırları ve Meşru Kullanıcı İstisnaları

5846 sayılı Kanun'un 22. maddesine göre bir eserin aslını veya kopyalarını herhangi bir şekil ya da yöntemle tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir; eserin bilişim araçlarına kaydedilmesi ve programın geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması da bu çoğaltma hakkı kapsamındadır. Eserlerin kâr amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması kural olarak mümkün olmakla birlikte, bu eylem hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmaksızın zarar veremez ve normal yararlanmaya aykırı olamaz. Kanunun 38. maddesi uyarınca sözleşmede belirleyici hüküm bulunmadıkça, hata düzeltme dahil amaca uygun kullanım için gerekli olduğu ölçüde bilgisayar programının hukuki yollardan edinen kişi tarafından çoğaltılması ve işlenmesi serbesttir.

5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 38Kaynağı aç
Madde 38 – (Değişik: 7/6/1995 – 4110/14 md.) Bütün fikir ve sanat eserlerinin, (…)[12] kâr amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür. Ancak, bu çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz. (Mülga: 21/2/2001 – 4630/36 md.) Sözleşmede belirleyici hükümlerinin yokluğu durumunda, hata düzeltme de dahil, bilgisayar programının düşünüldüğü amaca uygun kullanımı için gerekli olduğu durumda, bilgisayar programının onu hukuki yollardan edinen kişi tarafından çoğaltılması ve işlenmesi serbesttir. Bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi, çalıştırması ve hataları düzeltmesi sözleşme ile önlenemez. Bilgisayar programının kullanımı için gerekli olduğu sürece, bilgisayar programını kullanma hakkına sahip kişinin bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşme ile önlenemez. Bilgisayar programının kullanım hakkına sahip kişinin yapmaya hak kazandığı bilgisayar programının yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi veya depolanması fiillerini ifa ettiği sırada, bilgisayar programının herhangi bir ögesi altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacı ile, programın işleyişini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sınaması serbesttir. Bağımsız yaratılmış bir bilgisayar programı ile diğer programların ara işlerliğini gerçekleştirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar programının çoğaltılması ve işlenmesi anlamında kod'un çoğaltılmasının ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduğu durumlarda, bu fiillerin ifası aşağıdaki şartların karşılanması halinde serbesttir: 1. Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programının kopyasını kullanma hakkı sahibi diğer bir kişi tarafından veya onların adına bunu yapmaya yetkili kişi tarafından ifa edilmesi, 2. Araişlerliği gerçekleştirmek için gerekli bilginin, (1) numaralı bentte belirtilen kişilerin kullanımlarına sunulmaması, 3. Bu fiillerin, araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olması. Yukarıdaki fıkra hükümleri, onun uygulanması ile elde edilen bilgilerin; 1. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliğini gerçekleştirmenin dışında diğer amaçlar için kullanılmasına, 2. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliği için gerekli olduğu durumlar dışında başkalarına verilmesine, 3. İfade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer bir fiil için kullanılmasına, İzin vermez. Altıncı ve Yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir veya hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale eder şekilde kullanılmasına izin verecek tarzda yorumlanamaz. 2. Bestekarlara tanınan haklar:
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 22Kaynağı aç
Madde 22 – (Değişik: 7/6/1995 – 4110/8 md.) (Değişik: 21/2/2001 – 4630/13 md.) Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir. Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar. c) Yayma hakkı:

Bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi, çalıştırması ve hataları düzeltmesi sözleşmeyle engellenemez; kullanım için gerekli olduğu sürece bir adet yedekleme kopyası yapması da sözleşme hükümleriyle önlenemez. Kullanım hakkına sahip kişi; yükleme, görüntüleme, çalıştırma, iletme veya depolama sırasında programın ögeleri altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek üzere programın işleyişini gözlemleyebilir, tetkik edebilir ve sınayabilir. Bağımsız yaratılan bir program ile diğer programların araişlerliğini sağlamak üzere kodun çoğaltılması ve formunun çevrilmesi zorunlu olduğunda; işlemin ruhsat sahibi veya meşru kopya kullanıcısı ya da yetkili kıldığı kişi tarafından yapılması, araişlerlik için gerekli bilginin bu kişilere sunulmamış bulunması ve eylemin sadece gerekli program kısımlarıyla sınırlı kalması şartıyla serbesttir. Bu yolla elde edilen bilgiler başka amaçlarla kullanılamaz, zorunlu haller dışında başkasına verilemez ve esastan benzer bir programın üretimi, pazarlanması veya fikri hak ihlallerinde kullanılamaz; bu serbesti hak sahibinin meşru yararlarına müdahale oluşturacak tarzda yorumlanamaz. Kanunun tanıdığı meşru kullanım serbestisi yalnızca programı hukuki yollardan edinen kişiler için geçerli olup yetkisiz çoğaltımlarda bu koruma ileri sürülemez.

Telif Hakkı İhlalinde Hukuki Yaptırımlar ve Üç Kat Bedel Talebi

5846 sayılı Kanun'un 66. maddesi gereğince manevi ve mali hakları tecavüze uğrayan hak sahibi tecavüzün ref'ini dava ederek hukuka aykırı eylemin ortadan kaldırılmasını isteyebilir; tecavüz bir işletmenin temsilcisi veya müstahdemlerince hizmet sırasında işlenmişse işletme sahibine karşı da dava açılabilir ve tecavüz edenin kusuru aranmaz. Eser sahibi ikametgahı mahkemesinde de tecavüzün ref'i ve men davası açabilir. Kanunun 68. maddesi uyarınca hak sahipleri yazılı izin alınmaksızın eseri işleyen ve çoğaltanlardan, sözleşme yapılmış olması durumunda talep edilebilecek bedelin veya rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını talep edebilir. İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi bu kopyaların ve çoğaltmaya yarayan araçların imhasını, üretim maliyetini geçmeyecek bedelle kendisine devrini ya da sözleşme olması halinde isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını isteyebilir. Bu ilişkilerden doğan uyuşmazlıklarda Kanunun 76. maddesi uyarınca ihtisas mahkemeleri görevlidir.

5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 66Kaynağı aç
Madde 66 – Manevi ve mali hakları tecavüze uğrıyan kimse tecavüz edene karşı  tecavüzün ref'ini dava edebilir. Tecavüz, hizmetlerini ifa ettikleri sırada bir işletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafından yapılmışsa işletme sahibi hakkında da dava açılabilir. Tecavüz edenin veya ikinci fıkrada yazılı kimselerin kusuru şart değildir. Mahkeme, eser sahibinin manevi ve mali haklarını, tecavüzün şümulünu, kusurun olup olmadığını, varsa ağırlığını ve tecavüzün ref'i halinde tecavüz edenin düçar olması muhtemel zararları takdir ederek halin icabına göre tecavüzün ref'i için lüzumlu göreceği tedbirlerin tatbikına karar verir. (Ek: 7/6/1995 – 4110/19 md.) Eser sahibi, ikamet ettiği yerde de tecavüzün ref'i ve men davası açabilir. 2. Manevi haklara tecavüz halinde:
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 68Kaynağı aç
Madde 68 – (Değişik: 23/1/2008-5728/137 md.) Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir. İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmışsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkında ikinci fıkradaki şıklardan birini kullanabilir. İkinci ve üçüncü fıkraların eser sahibinden başka hak sahiplerince uygulanabilmesi için eser sahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazılı çoğaltma izni aranır. Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca talepte bulunduklarında Ceza Muhakemesi Kanununun el koymaya ilişkin hükümleri delil elde etmek amacı dışında uygulanmaz. Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir. II – Tecavüzün men'i davası:

Lisanssız Yazılıma İlişkin Cezai Sorumluluk ve Şikayet Şartı

5846 sayılı Kanun'un 71. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, hak sahibinin yazılı izni olmaksızın bir eseri işleyen, çoğaltan, dağıtan, ticari amaçla satın alan, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran veya depolayan kişiler hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Hukuka aykırı çoğaltılmış veya üretilmiş eseri satan, satışa arz eden ya da satın alan kişi, kovuşturma evresinden önce bunları kimden temin ettiğini bildirerek yakalanmalarını sağlarsa hakkında verilecek cezadan indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir.

5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 71Kaynağı aç
Madde 71 – (Değişik: 23/1/2008-5728/138 md.) Bu Kanunda koruma altına alınan fikir ve sanat eserleriyle ilgili manevi, mali veya bağlantılı hakları ihlal ederek: 1. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserleri satışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticarî amaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. 2. Başkasına ait esere, kendi eseri olarak ad koyan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. Bu fiilin dağıtmak veya yayımlamak suretiyle işlenmesi hâlinde, hapis cezasının üst sınırı beş yıl olup, adlî para cezasına hükmolunamaz. 3. Bir eserden kaynak göstermeksizin iktibasta bulunan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. 4. Hak sahibi kişilerin izni olmaksızın, alenileşmemiş bir eserin muhtevası hakkında kamuya açıklamada bulunan kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. 5. Bir eserle ilgili olarak yetersiz, yanlış veya aldatıcı mahiyette kaynak gösteren kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. 6. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı, tanınmış bir başkasının adını kullanarak çoğaltan, dağıtan, yayan veya yayımlayan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. Bu Kanunun ek 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında bahsi geçen fiilleri yetkisiz olarak işleyenler ile bu Kanunda tanınmış hakları ihlâl etmeye devam eden bilgi içerik sağlayıcılar hakkında, fiilleri daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Hukuka aykırı olarak üretilmiş, işlenmiş, çoğaltılmış, dağıtılmış veya yayımlanmış bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı satışa arz eden, satan veya satın alan kişi, kovuşturma evresinden önce bunları kimden temin ettiğini bildirerek yakalanmalarını sağladığı takdirde, hakkında verilecek cezadan indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir. 2. Teknolojik önlemleri etkisiz kılma:

Kanunun 72. maddesi kapsamında, erişim kontrolü, şifreleme veya çoğaltım kontrol mekanizmalarıyla sağlanan etkili teknolojik koruma önlemlerini etkisiz kılmaya yönelik ürün ve araçları imal veya ithal eden, dağıtan, satan, kiraya veren, ticari amaçla bulunduranlar ile bu araçların tanıtım, pazarlama, tasarım veya uygulama hizmetlerini sunanlar altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. 71 ve 72. maddelerde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması Kanunun 75. maddesi uyarınca şikayete bağlıdır. Şikayetin geçerli kabul edilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belgeleri Cumhuriyet başsavcılığına sunması zorunludur; bu belgeler şikayet süresinde sunulmadığında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 72Kaynağı aç
Madde 72 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:21/12/2021-7346/1 md.) Bu Kanunda yer alan hakların korunması amacıyla eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımının kontrolünü sağlamak üzere erişim kontrolü veya şifreleme gibi koruma yöntemi ya da çoğaltım kontrol mekanizması uygulamalarıyla sağlanan etkili teknolojik önlemleri etkisiz kılmaya yönelik; a) Ürün ve araçları imal veya ithal eden, dağıtan, satan, kiraya veren veya ticari amaçla elinde bulunduranlar, b) Ürün ve araçların reklam, pazarlama, tasarım veya uygulama hizmetlerini sunanlar, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. 3. Diğer suçlar:
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 75Kaynağı aç
Madde 75 – (Değişik: 23/1/2008-5728/140 md.) 71 ve 72 nci maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikâyete bağlıdır. Yapılan şikâyetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikâyet süresi içinde Cumhuriyet başsavcılığına verilmemesi hâlinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Bu Kanunda yer alan soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlar dolayısıyla başta Millî Eğitim Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri olmak üzere ilgili gerçek ve tüzel kişiler tarafından, eser üzerinde manevi ve malî hak sahibi kişiler şikâyet haklarını kullanabilmelerini sağlamak amacıyla durumdan haberdar edilirler. Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı suç konusu eşya ile ilgili olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapar. Cumhuriyet savcısı ayrıca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddia edilen eserlerin çoğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Ancak, bu karar yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan karar hükümsüz kalır. C) Çeşitli hükümler: I – Görev ve ispat:[30]

Ceza Soruşturmasında Bilgisayarlarda Arama ve Elkoyma Usulü

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 134. maddesinin 1. fıkrasına göre bir suç soruşturmasında somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka surette delil elde etme imkanının olmaması halinde şüphelinin kullandığı bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, kayıtların kopyalanmasına ve çözülerek metin haline getirilmesine hakim tarafından karar verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir; savcı kararı yirmi dört saat içinde hakim onayına sunulur. Hakimin yirmi dört saat içinde onay vermemesi veya aksine karar tesis etmesi durumunda çıkarılan kopyalar ve çözülen metinler derhal imha edilir.

5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 134Kaynağı aç
Madde 134 – (1) Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması halinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine karar verilir. (Ek üç cümle: 25/7/2018-7145/16 md.) Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir. (2) Bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması ya da işlemin uzun sürecek olması halinde çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için, bu araç ve gereçlere elkonulabilir. Şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması halinde, elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir. (3) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoyma işlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır. (4) Üçüncü fıkraya göre alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır. (5) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoymaksızın da, sistemdeki verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa kaydedilir ve ilgililer tarafından imza altına alınır. BEŞİNCİ BÖLÜM Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması[33][34][35][36][37]

Bilgisayar ve kütüklere şifrenin çözülememesi, gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması veya işlemin uzun sürecek olması durumunda elkonulabilir. Elkoyma işlemi esnasında sistemdeki tüm verilerin yedeklemesi yapılır ve bu yedekten çıkarılan bir kopya şüpheliye veya vekiline verilerek tutanağa bağlanır. Şifrenin çözülmesi ve gerekli kopyaların alınması halinde elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir. Ayrıca bilgisayarlara elkonulmaksızın sistemdeki verilerin tamamı veya bir kısmı kopyalanabilir ve kağıda yazdırılarak ilgililerin imzasıyla kayıt altına alınabilir.

Yazılımları izinsiz çoğaltan ve ticari amaçla bulunduranlar hangi cezayla karşılaşır?

FSEK m. 71 uyarınca hak sahibinin yazılı izni olmadan eseri çoğaltan, dağıtan, ticari amaçla satın alan, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran veya depolayanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Meşru yazılım edinen kullanıcının bir adet yedek kopya alma hakkı sınırlandırılabilir mi?

FSEK m. 38/3 uyarınca bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programın kullanımı için gerekli olduğu sürece bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşme hükümleriyle dahi engellenemez.

Telif hakkı ihlaline dayalı ceza soruşturmasında şikayet şartı nasıl yerine getirilir?

FSEK m. 75 gereğince hak sahipleri veya meslek birlikleri şikayetlerini geçerli kılmak için hak sahipliğini gösteren delilleri Cumhuriyet başsavcılığına sunmalıdır; süresinde sunulmadığında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Arama sırasında elkonulan bilgisayar ve cihazlar ne zaman iade edilir?

CMK m. 134/2 uyarınca şifrenin çözümü yapılıp gerekli kopyalar alındığı takdirde elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu