Limited şirkette esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 595 ve devamındaki hükümlere tabidir. Pay devrinin hukuken geçerli olabilmesi için yazılı bir devir sözleşmesi düzenlenmesi ve tarafların imzalarının noterce onaylanması kanuni bir zorunluluktur. Şekil şartına uyulmaksızın yapılan devir işlemleri hukuki geçerlilik kazanmaz.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 595Kaynağı aç
Devir Sözleşmesinin Şekli ve İçeriği
Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılması ve tarafların imzalarının noter tarafından onaylanması şarttır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 595/1 uyarınca devir sözleşmesinde tarafların kimlik bilgilerinin yanı sıra ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, rekabet yasağının ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş olması hâli ile önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım, alım hakları ve sözleşme cezasına ilişkin koşullar yer alabilir.
Genel Kurul Onayı ve Karar Alma Usulü
Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayı şarttır ve devir ancak bu onayla geçerlilik kazanır. Bu kural gerek üçüncü kişilere yapılacak devirlerde gerekse ortaklar arasındaki pay devirlerinde geçerlidir.
Pay devri onayına ilişkin başvuru yapılmasına rağmen genel kurulun sessiz kalması hâlinde, 6102 sayılı Kanun m. 595/7 uyarınca başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul devri reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır.
Devir Talebinin Reddi ve Ek Ödeme Yükümlülüğü
Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmedikçe, ortaklar genel kurulu herhangi bir sebep göstermeksizin devre onay vermeyi reddedebilir. Ancak bu ret yetkisinin dürüstlük kuralına aykırı ve keyfi biçimde kullanılamayacağı kabul edilir. Bununla birlikte, 6102 sayılı Kanun m. 595/6 uyarınca şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörülmüşse, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için kendisinden talep edilen teminat verilmediğinde, genel kurul şirket sözleşmesinde açık hüküm bulunmasa dahi devir onayını reddedebilir.
Pay Devrinin Yasaklanması ve Şirketten Çıkma Hakkı
6102 sayılı Kanun m. 595/4 uyarınca şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir. Şirket sözleşmesi devri yasaklamışsa veya ortaklar genel kurulu devre onay vermeyi reddetmişse, 6102 sayılı Kanun m. 595/5 uyarınca ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.
Miras, Mal Rejimi ve Cebri İcra Yoluyla Pay İntikali
Esas sermaye payının miras, eşler arasındaki mal rejimi veya haciz yoluyla geçmesi durumunda şirket yönetimi, devri öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde payları kendi, bir ortağı veya gösterilen bir üçüncü kişi hesabına gerçek değeri üzerinden devralmayı teklif ederek payı devralanı reddedebilir. Üç aylık süre zarfında bu yönde açık bir ret işlemi yapılmazsa devir onaylanmış kabul edilir. Şirket yönetimi tarafından ret kararı verilmesi hâlinde bu karar geçmişe etkili sonuç doğurur; bununla birlikte ret kararına kadar geçen ara dönemde genel kurul tarafından alınan kararlar geçerliliğini korur.
Gerçek Değerin Belirlenmesi ve Tescil Süreci
Mevzuatta veya şirket sözleşmesinde esas sermaye payının bedeli olarak gerçek değer öngörülmüş olup taraflar bedel üzerinde anlaşamadığı takdirde gerçek değer, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi tarafından tespit edilir. Diğer yandan pay devir sözleşmesinin akdedilmesi ve genel kurulda oy kullanılması işlemleri, bu yetkileri açıkça içeren geçerli bir vekaletname bulunması hâlinde vekil marifetiyle de yürütülebilir.
Pay devrinin gerçekleşmesi durumunda şirket müdürleri, pay geçişinin ticaret siciline tescili için devir tarihinden itibaren 30 gün içinde başvuru yapmak zorundadır. Müdürlerin 30 gün içinde başvuru yapmaması durumunda, hissesini devreden ortak sicilde yer alan ilgili kaydının silinmesini talep edebilir. Bununla birlikte noter onaylı devir sözleşmesi ve gerekli genel kurul onayı mevcut olduğu takdirde, ticaret siciline tescil işleminin bulunmaması devrin geçerliliğini etkilemez. Ayrıca pay devrinin şirket pay defterine işlenmesi gerekse de bu kayıt devrin hukuki geçerlilik şartı değildir.
Geçersiz Devrin Hukuki Sonuçları
Noter onaylı yazılı bir devir sözleşmesi bulunmaması veya usulüne uygun genel kurul onayı alınmaması hâlinde esas sermaye payının devri hukuken geçersiz sayılır.
Limited şirket hisse devrinde genel kurulun devre onay vermesi zorunlu mudur?
Şirket sözleşmesinde devre ilişkin aksi bir kural bulunmadıkça genel kurulun onayı şarttır ve devir bu onayla geçerlilik kazanır.
Genel kurul pay devri başvurusunu yanıtsız bırakırsa devre onay verilmiş sayılır mı?
Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul tarafından ret kararı verilmediği takdirde pay devrine onay verilmiş sayılır.
Pay defterine kayıt yapılmaması limited şirket hisse devrini geçersiz kılar mı?
Pay defterine yapılan kayıt hisse devrinin geçerlilik şartı olmayıp kaydın bulunmaması devrin hukuki geçerliliğini etkilemez.
Limited şirket pay devir sözleşmesi vekaletname ile imzalanabilir mi?
İlgili işlemleri ve pay devrini açıkça kapsayan özel yetkili geçerli bir vekaletname bulunduğu takdirde devir sözleşmesi vekil aracılığıyla imzalanabilir ve genel kurulda oy kullanılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy