Kur Farklarının Katma Değer Vergisi Matrahındaki Yeri
Yurt içindeki mal teslimleri ile hizmet ifalarında ortaya çıkan kur farkları, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca vergilendirilecek matrahın kapsamındadır. Kanunun 24. maddesinin (c) bendinde; kur farkı, vade ve fiyat farkları, faiz ve prim gelirleri ile benzer nitelikteki menfaat ve hizmetlerin matraha dahil edileceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede yurt içi işlemlerde işlem bedeline eklenen kur farkı gelirleri yasal olarak KDV matrahına dahil edilmektedir.
3065 sayılı KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU m. 24Kaynağı aç
Yasal Değişiklik Öncesi İdari Yaklaşım
7161 sayılı Kanun ile gerçekleştirilen yasal düzenleme öncesinde, 3065 sayılı Kanun'un matrahı belirleyen maddelerinde kur farkına açıkça yer verilmemiştir. Bu dönemde yürürlüğe konulan 105 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği düzenlemelerinde Vergi İdaresi; bedeli döviz cinsinden veya dövize endeksli belirlenen işlemlerde bedelin kısmen ya da tamamen vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesinden sonra tahsil edilmesi hâlinde satıcı lehine oluşan kur farkını esas itibarıyla vade farkı niteliğinde değerlendirmiş ve bu farkın matraha eklenerek vergilendirilmesi gerektiği yönünde idari düzenlemeler tesis etmiştir.
Yasal Değişiklik Öncesinde Yargı Organlarının Değerlendirmesi
7161 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesi süreçte, kur farklarının idari tebliğlerle KDV matrahına dâhil edilmesi verginin kanuniliği ilkesi çerçevesinde uyuşmazlıklara yol açmıştır. Yargı kararlarında; kur farkının vergiye tabi olduğuna dair açık bir kanun hükmünün bulunmayışı ve iktisadi dalgalanmalar neticesinde kur farkının negatif gerçekleşebilme ihtimali gözetilerek bu farkın vade farkı olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle kur farklarının KDV matrahına bağlanamayacağı belirtilmiştir. Tebliğ ile kanunda sayılmayan bir unsurun kıyas veya yorum yoluyla matraha eklenmesinin vergilendirmenin kanuniliği kuralını ihlal ettiği gerekçesi temel alınmıştır.
7161 Sayılı Kanun Düzenlemesi ve Güncel Matrah Yapısı
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24. maddesine 7161 sayılı Kanun ile eklenen kur farkı ibaresi doğrultusunda, yurt içi mal teslimi ve hizmet ifalarından doğan kur farkları kanunen vergi matrahına dahil edilmiştir. Söz konusu düzenleme gereğince kur farkları, anılan maddenin (c) bendi kapsamındaki diğer gelir ve menfaat unsurlarıyla birlikte vergi matrahının bir parçası olarak değerlendirilmektedir.
Kur farkı Katma Değer Vergisi matrahına dâhil midir?
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24. maddesinin (c) bendi uyarınca, yurt içi mal ve hizmet ifalarında oluşan kur farkları KDV matrahına kanunen dâhildir.
7161 sayılı Kanun değişikliğinden önce kur farkı kanunda sayılmakta mıydı?
7161 sayılı Kanun öncesinde Katma Değer Vergisi Kanunu'nun matrah ve matraha dâhil unsurları belirleyen hükümlerinde kur farkına ilişkin açık bir yasal ibare yer almamaktaydı.
Vergi İdaresi yasal düzenleme öncesinde kur farklarını hangi esasa dayandırmıştır?
Vergi İdaresi, bedeli döviz olarak veya dövize endeksli belirlenip vergiyi doğuran olaydan sonra ödenen işlemlerde satıcı lehine oluşan kur farkını vade farkı niteliğinde değerlendirerek tebliğ hükümleriyle matraha dâhil saymıştır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy