6222 Sayılı Kanun Uyarınca İdari Para Cezası ve Seyirden Yasaklama
Sporda şiddeti teşvik edecek nitelikte basın ve yayın yoluyla açıklamada bulunulması, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun m. 22 kapsamında yaptırıma tabi tutulmuştur. Fiilin suç oluşturmaması durumunda kişilere beş bin Türk lirasından elli bin Türk lirasına kadar idari para cezası verilir. Bu açıklamanın spor kulübü veya federasyon yöneticileri tarafından yapılması durumunda uygulanacak idari para cezası beş katına kadar artırılır. Ayrıca söz konusu fiili işleyen yöneticiler hakkında idari tedbir olarak bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilir. Kanunun 22. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca uygulanan bu yasak kararın verildiği tarihten itibaren infaz edilir ve koruma tedbiri olarak yasak kararının uygulanmasına ilişkin esas ve usullere tabidir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 22Kaynağı aç
şekilde basın ve yayın yoluyla açıklamada bulunan kişilere, fiilleri suç
oluşturmadığı takdirde, beşbin Türk Lirasından ellibin Türk Lirasına kadar
idari para cezası verilir.
(2) Birinci fıkra kapsamına giren
fiillerin spor kulübü veya federasyon yöneticileri tarafından işlenmesi
halinde, birinci fıkra hükmüne göre verilecek ceza beş katına kadar artırılır.
(3) Birinci fıkra kapsamına giren fiilleri işleyen
kişiler, ayrıca idari tedbir olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanır. Bu
yasak, kararın verildiği tarihten itibaren bir yıl süreyle uygulanır. Koruma
tedbiri olarak yasak kararının uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, bu tedbir
bakımından da uygulanır. (Mülga cümle:4/7/2019-7182/17 md.)[23]
(4) Birinci fıkra kapsamına giren fiillerin, haber
verme ve eleştiri hakkının sınırları aşılarak yayımlanması halinde, ilgili
basın ve yayın organının işleticisi olan gerçek veya tüzel kişiye, yüzbin Türk
Lirasından beşyüzbin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir. Birinci
fıkra kapsamına giren fiillerin tekrar tekrar yayımlanması halinde, haber verme
hakkının sınırları aşılmış kabul edilir.
Yargılama ve usul hükümleri
Şiddeti teşvik eden beyanların kitle iletişim organlarında yer bulması bakımından yayın organının işleticisi için de idari sorumluluk kabul edilmiştir. 6222 sayılı Kanun m. 22/4 uyarınca, birinci fıkra kapsamındaki fiillerin haber verme ve eleştiri hakkının sınırları aşılarak yayımlanması halinde, basın ve yayın organının işleticisi olan gerçek veya tüzel kişiye yüz bin Türk lirasından beş yüz bin Türk lirasına kadar idari para cezası verilir. Bu fiillerin tekrar tekrar yayımlanması halinde ise haber verme hakkının sınırları aşılmış kabul edilir.
Müsabaka Görevlilerinin Hukuki Statüsü ve Çifte Sorumluluk Rejimi
Müsabaka görevlilerini hedef alan beyanların cezai boyutunda özel bir koruma alanı bulunur. 6222 sayılı Kanun m. 20 uyarınca hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilciler, müsabakadaki görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır. Kulüp yöneticilerinin açıklamalarının bu kişilere yönelik suç teşkil etmesi durumunda, eylem kamu görevlisine karşı işlenen suç çerçevesinde ele alınır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 20Kaynağı aç
hakem, gözlemci , saha komiseri ve temsilciler bu görevleriyle bağlantılı
olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır.
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi[22]
6222 sayılı Kanun gereğince adli veya idari yaptırım tatbik edilmesi federasyonların disiplin sürecini durdurmaz. Kanunun 19. maddesi gereğince, bir spor kulübüne veya spor kulübü mensubuna bu kanun uyarınca ceza verilmiş olması, kulübün bağlı bulunduğu federasyonun disiplin yaptırımı uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz. Böylece yöneticilerin eylemleri hakkında hem kanuni yaptırımlar hem de ilgili federasyonun disiplin cezaları birlikte uygulanabilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 19Kaynağı aç
veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesi, bu kulübün bağlı olduğu
federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz.
(2) (Ek:4/7/2019-7182/14 md.) Federasyon ve
kulüpler ile ilgili diğer kurum ve kuruluşlar; bu Kanun kapsamına giren
suçlarla ilgili olarak Gençlik ve Spor Bakanlığınca yapılacak idari inceleme veya
soruşturmalarda görevlendirilen denetim elemanlarına, herhangi bir kanuni engel
bulunmadıkça inceleme veya soruşturmanın gerekleri dâhilinde ilgili bilgi ve
belgeleri ibraz etmek ve bunların incelenmesine yardımcı olmak zorundadır.
Hakemler, gözlemciler , saha
komiserleri ve temsilciler[21]
Türkiye Futbol Federasyonu Talimatları Kapsamında Disiplin İhlalleri
5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca Türkiye Futbol Federasyonu, Türkiye'deki futbol faaliyetlerini yürütmek, düzenlemek ve denetlemekle görevlidir; federasyon ayrıca fair play ilkelerinin gözetilmesi ve ulusal talimatların hazırlanması konusunda da yetkili kılınmıştır.
TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 38 kapsamında, talimat kapsamındaki kişilerin basın ve yayın organları, resmî internet siteleri veya sosyal medya aracılığıyla Türk futbolunun marka değerine ve TFF'nin kurumsal itibarına zarar vermeleri yasaklanmıştır. Federasyon mensuplarının, kurul üyelerinin ve müsabaka görevlilerinin tarafsızlıklarına gölge düşürülmesi, bu kişilere görevden el çektirmeye dönük açıklamalar yapılması, sporda şiddet ve düzensizliği körükleyebilecek ya da taraftar olaylarına sebebiyet verebilecek her türlü beyan da ihlal kabul edilir. Talimatın 36. maddesi gereğince yöneticilerin spor ahlakına ve sportmenliğe aykırı, futbolun değerini düşüren ve taraftar eylemlerini tetikleyebilecek nitelikteki hareketleri de disiplin ihlali teşkil eder.
Basın açıklaması ihlalleri sebebiyle TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 38 uyarınca yöneticilere 90 güne kadar hak mahrumiyeti cezası ile lig düzeyine göre kademeli para cezaları uygulanır; kulüpler hakkında da lig düzeyine göre müstakil para cezası tayin edilir. Süper Lig kulüp yöneticileri için 2.000.000 TL ile 4.000.000 TL, kulüpler için ise 2.700.000 TL ile 6.700.000 TL aralığında para cezası öngörülmüştür; diğer lig kademeleri için de seviyeye göre değişen para cezaları geçerlidir. Talimatın 38. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, açıklamanın müsabaka öncesinde veya esnasında müsabaka görevlilerinin veya TFF mensuplarının tarafsızlığına gölge düşürecek ya da görevlerini etkileyebilecek şekilde yapılması durumunda cezalar yarı oranında artırılır.
Açıklamanın kulüp kanallarından şahıs ismi verilmeksizin yapılması halinde uygulanacak yaptırım kurala bağlanmıştır. TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 38/3 uyarınca, ihlale konu açıklamaların kulübün basın yayın organları ya da sosyal medya hesapları üzerinden herhangi bir isim belirtilmeksizin veya yönetim kurulu tabiri kullanılarak yapılması durumunda, açıklamayı yapan kulübün başkanına da yalnızca hak mahrumiyeti cezası verilir.
Açıklamaların hakaret veya tehdit içermesi halinde TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 41 devreye girer. Basın ve yayın organları veya sosyal medya aracılığıyla hakaret, sövme, tehdit veya kişilik haklarına saldırı fiillerinin müsabaka görevlilerine yönelmesi halinde kulüp yöneticilerine 75 ila 150 gün hak mahrumiyeti ile lig düzeyine göre belirlenen para cezası verilir.
Disiplin Soruşturması Usulü, Savunma Süresi ve Tahkim Yolu
Profesyonel futbol faaliyetlerinde yöneticilerin fiillerinden doğan disiplin ihlallerini karara bağlama yetkisi, TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 64 uyarınca Profesyonel Futbol Disiplin Kuruluna aittir. Disiplin soruşturmasında savunma hakkı Talimatın 73. maddesinde düzenlenmiş olup savunma süresi, savunma isteminin ilgiliye tebliğ edildiği saatten itibaren 48 saattir. Tatil günleri bu süreyi uzatmaz; kural olarak yazılı savunma alınır ve kurul dosya üzerinden karar verir.
Disiplin kurullarının kararlarına karşı gidilebilecek itiraz mercii ve usulü TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 88 ve m. 89 hükümlerinde belirlenmiştir. Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu ile Amatör Futbol Disiplin Kurulu kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde TFF Tahkim Kurulu nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz başvurusu hakkında ceza verilen kişi veya bağlı bulunduğu kulüp tarafından yapılabilir; ancak itiraz cezanın infazını kendiliğinden durdurmaz, infazın durdurulması kuruldan ayrıca talep edilebilir.
Sporda şiddeti teşvik eden açıklamalar nedeniyle seyirden yasaklama tedbiri uygulanır mı?
6222 sayılı Kanun m. 22 uyarınca, basın ve yayın yoluyla sporda şiddeti teşvik edici açıklamada bulunulması fiilinin suç oluşturmadığı hallerde, birinci fıkra kapsamındaki fiilleri işleyen kişiler hakkında idari tedbir olarak kararın verildiği tarihten itibaren bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı uygulanır; bu tedbir koruma tedbiri olarak yasak kararının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslara tabidir.
İsim belirtilmeden yönetim kurulu adına yapılan açıklamalarda kulüp başkanı ceza alır mı?
TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 38/3 uyarınca, ihlale konu açıklamaların kulübün basın yayın veya sosyal medya organlarından isim belirtilmeksizin yahut yönetim kurulu tabiriyle yapılması halinde kulüp başkanına yalnızca hak mahrumiyeti cezası verilir.
Müsabaka görevlilerine yönelik basın yoluyla hakaret durumunda ne tür yaptırımlar uygulanır?
TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 41 uyarınca fiilin müsabaka görevlilerine yönelik olması halinde kulüp yöneticilerine 75 ila 150 gün hak mahrumiyeti ile lig düzeyine göre para cezası verilir; ayrıca 6222 sayılı Kanun m. 20 uyarınca hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilciler görevleriyle bağlantılı kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır.
PFDK kararlarına karşı TFF Tahkim Kuruluna itiraz süresi ne kadardır?
TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 88 ve m. 89 uyarınca disiplin kurulu kararlarına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde cezalandırılan kişi veya kulübü tarafından itiraz edilebilir; yapılan itiraz cezanın infazını kendiliğinden durdurmaz, infazın durdurulması ayrıca talep edilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy