KTK 47/1-c Trafik Kuralının Kapsamı ve Yaptırımı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca karayollarından faydalananlar ile sürücüler; trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymakla yükümlüdür. Bu işaretleme ve cihazlarla bildirilen kurallara aykırı hareket edilmesi halinde ilgililer hakkında idari para cezası yaptırımı uygulanır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 47Kaynağı aç
47 – Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre;
a)
Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel kıyafetli veya
işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine,
b)
Trafik ışıklarına,
c)
Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen
hususlara,
d)
Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural,
yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere,
Uymak
zorundadırlar.
(Değişik ikinci fıkra:12/2/2026-7574/11 md.) Bu maddenin
birinci fıkrasının; (a) bendine uymayan sürücüler 3.000 Türk lirası, (b)
bendine uymayan sürücüler 5.000 Türk lirası, (c) ve (d) bentlerine uymayan
sürücüler 1.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar.
(Ek:18/10/2018-7148/20 md.) (Değişik üçüncü fıkra:12/2/2026-7574/11
md.) Işıklı
trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralının son ihlalin
gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde;
a) İkinci defa ihlal
edilmesi halinde sürücüler 10.000 Türk lirası,
b) Üçüncü defa ihlal
edilmesi halinde sürücüler 15.000 Türk lirası,
c) Dördüncü defa ihlal
edilmesi halinde sürücüler 20.000 Türk lirası,
d) Beşinci defa ihlal
edilmesi halinde sürücüler 30.000 Türk lirası,
e) Altıncı defa ihlal
edilmesi halinde sürücüler 80.000 Türk lirası,
idari para cezası ile
cezalandırılırlar.
(Ek fıkra:12/2/2026-7574/11 md.) Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde zabıtanın
uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçanlara 200.000 Türk
lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri
alınır ve araç altmış gün süreyle trafikten menedilir.
(Ek fıkra:12/2/2026-7574/11 md.) Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma
kuralını ihlal ederek trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri
altmış gün süre ile geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren
geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına
uyma kuralını; üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri otuz
gün, dört defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri altmış gün, beş
defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri doksan gün süreyle geri
alınır. Bu kapsamda geri alınan sürücü belgeleri geri alma süresi sonunda
sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına
mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir.
(Ek fıkra:12/2/2026-7574/11 md.) Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir
yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını
altı defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri iptal edilir. Bu
madde kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi
alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda
başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu
kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; bu Kanun kapsamında
verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücü
belgesinin iptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve tabi
tutulacakları psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi
sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna
ibrazı zorunludur.
(Ek fıkra:12/2/2026-7574/11 md.) Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı
maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri
alınan sürücü belgeleri bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının
tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilir.
Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç
sürme yasağı:
Trafik ışıklarına riayet etme mecburiyeti ise Karayolları Trafik Kanunu m. 47/1-b bendi kapsamında bağımsız olarak düzenlenmiştir. Kırmızı ışık kuralına uyulmaması fiili 47/1-c bendinde sayılan ihlaller arasında yer almayıp, kanunda ayrı bir kabahat olarak kabul edilmektedir.
Ceza Puanı, Sürücü Belgesinin Durumu ve Men Tedbiri
Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki ihlaller nedeniyle hakkında yaptırım uygulanan sürücülere yönetmelikte belirlenen esaslara göre ceza puanı verilir. KTK 47/1-c bendine aykırı davranılması halinde sürücünün belgesine 20 ceza puanı işlenir. Tek seferlik ihlal nedeniyle sürücü belgesine doğrudan el konulmadığı gibi, bu ihlalin doğrudan sonucu olarak araç trafikten menedilmez.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 118Kaynağı aç
118 – Bu Kanunun suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza
uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza, için esasları yönetmelikte belirlenen
ceza puanları verilir.
(Değişik:
17/10/1996-4199/37 md.) Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye
doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri
2 ay süre ile geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar.
(Ek:
17/10/1996-4199/37 md.) Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı
dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarak psiko-teknik değerlendirmeye
ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar. Muayene sonucunda sürücülük
yapmasına engel hali bulunmayanların belgeleri, süresi sonunda iade edilir.
(Ek:
17/10/1996-4199/37 md.) Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını
dolduran sürücülerin sürücü belgeleri süresiz olarak iptal edilir.
(Ek:
17/10/1996-4199/37 md.) Ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli
kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri ise 1 yıl süre ile geri
alınır.
Ceza
puanlarının tespit ve uygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir.
(Değişik:
21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde ve diğer ilgili maddelerdeki hükümlere
göre sürücü belgeleri geri alınanlardan, geri alma süresi içinde araç kullandığı
tespit edilenler, bu Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar.
İşlenen suçlar nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınması ve
yerine getirilmesi:
2918 sayılı Kanun’un 118. maddesi gereğince, trafik kuralı ihlalinin yapıldığı tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri 2 ay süreyle geri alınır ve ilgililer eğitime tabi tutulur. Aynı takvim yılı içerisinde ikinci kez 100 ceza puanına ulaşılması halinde sürücü belgesi 4 ay süreyle geri alınarak sürücü psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine sevk edilir. Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanı doldurulduğunda sürücü belgesi süresiz iptal edilir; ölümle neticelenen trafik kazalarında asli kusurlu sayılanların belgeleri ise 1 yıl süreyle geri alınmaktadır.
Trafik Kazalarında Kusur Oranı ve Sorumluluk Taksimi
Karayolları Trafik Kanunu’nun 84. maddesinde kazalarda asli kusur sayılan haller belirlenmiştir. Aynı maddenin son fıkrası gereğince, trafik kazasının bu fiiller dışındaki kurallara, yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması sebebiyle meydana gelmesi halinde kusur oranı ilgili yönetmelik esaslarına göre tayin edilir. Trafik kazalarındaki genel sorumluluk değerlendirmesinde kazanın asıl sorumlusu asli kusurlu, kazanın oluşumuna ikincil derecede etki eden taraf ise tali kusurlu sayılmaktadır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 84Kaynağı aç
84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında;
a)
Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,
b)
Taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı
yönden gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına girme,
c)
İkiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit
veya yol bölümüne girme,
d)
Arkadan çarpma,
e)
Geçme yasağı olan yerlerde geçme,
f)
Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,
g)
Şeride tecavüz etme,
h)
Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,
i)
Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,
j)
Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,
k)
Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında
park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama,
l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara
uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,
Hallerinde
asli kusurlu sayılırlar.
Ancak,
kazada bu hareketlerden herhangi biri, kazaya karışan araç sürücülerinden birden
fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla, yasaklamalara,
kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar
için kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.
SEKİZİNCİ KISIM
Hukuki Sorumluluk ve Sigorta
BİRİNCİ BÖLÜM[69]
İşletenin Hukuki Sorumluluğu
İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu
teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu:69
Trafik işaret levhaları veya yer işaretlemelerine aykırılık halleri kaza tespitlerinde genel niteliği itibarıyla tali kusur kapsamında değerlendirilmekte ve sorumluluk dağılımında yüzde yirmi beş oranında kusur tayin edilebilmektedir.
Ödeme Süresi, Peşin Ödeme İndirimi ve Faiz
KTK 47/1-c maddesi uyarınca düzenlenen idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenmesi zorunludur. Cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ödeme yapılması halinde ceza tutarı üzerinden yüzde yirmi beş oranında indirim uygulanır. 30 günlük yasal ödeme süresinde kapatılmayan ceza borçlarına ise faiz işletilmektedir.
Sulh Ceza Hakimliğine İtiraz Usulü ve Süresi
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabilir. Bu yasal süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde idari yaptırım kararı kesinleşir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi
tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(2)
Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu
sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı
başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak,
mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
(3) Başvuru, bizzat kanunî
temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile
yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
(4) Başvuru dilekçesinde,
idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller
açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını
engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.
(5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara
karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir.
(6) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde
incelenir.
(7) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen
beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı
itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili
olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde;
idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle
birlikte idarî yargı merciinde görülür.
Başvurunun incelenmesi
Mücbir sebebin varlığı sebebiyle onbeş günlük sürenin kaçırılmış olması halinde, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuru imkanı tanınmıştır. Başvuru; bizzat, kanuni temsilci veya avukat marifetiyle iki nüsha dilekçe verilerek yapılır. Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve ileri sürülen tüm deliller açıkça gösterilmelidir.
İdari yaptırım kararının tesis edildiği işlem kapsamında aynı kişi hakkında idari yargının görev alanına giren başka kararlar da verilmişse, Kabahatler Kanunu m. 27/8 uyarınca idari para cezasına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde incelenir.
KTK 47/1-c trafik cezası kesildiğinde araç bağlanır mı?
Hayır, trafik işaret levhaları veya yer işaretlerine aykırılık sebebiyle aracın trafikten menedilmesi veya bağlanması söz konusu değildir.
Kırmızı ışık kuralı ihlali KTK 47/1-c kapsamında mı değerlendirilir?
Hayır, kırmızı ışık kuralına uyulmaması 2918 sayılı Kanun’un 47/1-c maddesinde değil, 47/1-b bendi kapsamında müstakil bir kabahat olarak kabul edilmektedir.
KTK 47/1-c idari para cezasına itiraz süresi ne kadardır?
İdari para cezasına karşı kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç onbeş gün içinde cezanın düzenlendiği yerdeki sulh ceza hakimliğine başvurulmalıdır.
KTK 47/1-c ihlali ehliyetin geri alınmasına neden olur mu?
Tek bir kural ihlali doğrudan ehliyetin geri alınmasına yol açmaz; sürücüye 20 ceza puanı verilir ve bir yıl içinde 100 ceza puanı tamamlanırsa belge 2 ay süreyle geri alınır.
Mücbir sebep halinde itiraz süresi ne kadar uzar?
Mücbir sebep nedeniyle onbeş günlük sürenin geçirilmesi halinde, engelin kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde itiraz başvurusu yapılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy