Mal ve hizmet alımlarında kredi kartı veya banka kartı ile yapılan ödemelerde kart hamilinden komisyon, masraf ya da benzeri bir ad altında ilave bir ödeme talep edilmesi hukuken yasaktır. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu uyarınca üye işyerleri, kartla ödeme taleplerini kabul etmek ve kartın kullanılması gerekçesiyle ilave bir bedel istememekle yükümlüdür.
5464 sayılı BANKA KARTLARI VE KREDİ KARTLARI KANUNU m. 17Kaynağı aç
Kartla Ödemede Komisyon ve Ek Ücret Yasağının Kapsamı
5464 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasına göre, üye işyerleri kart hamillerinin mal ve hizmet alım bedellerini banka kartı veya kredi kartı ile ödeme taleplerini kabul etmek zorundadır. Kart kullanımı sebebiyle komisyon ya da benzeri herhangi bir ad altında ek ödeme istenemez. Bu kabul yükümlülüğü indirim dönemlerinde de geçerliliğini sürdürür.
Komisyon yansıtma yasağı restoranlar, kafeler, marketler ve çevrim içi alışveriş siteleri dahil olmak üzere bütün işletmeler için geçerli ve bağlayıcıdır. Sektör fark etmeksizin kredi kartı komisyonu müşteriye yansıtılamaz.
İşletmeler yalnızca nakit ödeme kabul etmeyi serbestçe tercih edebilir. Buna karşılık ödeme yöntemleri arasına kredi kartı seçeneği dahil edilmişse, kartla ödeme yapan kişiden komisyon veya işlem masrafı talep edilemez.
Yasağa Aykırı Davranan İşletmelere Uygulanan Yaptırımlar
Kart kullanımı nedeniyle ilave ödeme talep edilmesi durumunda öncelikle sözleşmesel yaptırım devreye girer. 5464 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca, komisyon yasağını ihlal eden üye işyerlerinin sözleşmesi anlaşma yapan kuruluşça feshedilir ve bu işletmelerle bir yıl süreyle yeni bir sözleşme kurulamaz.
Yasağın ihlali cezai sorumluluğu da beraberinde getirir. 5464 sayılı Kanun'un 40. maddesi uyarınca, 17. maddenin birinci fıkrasındaki yükümlülüklere aykırı hareket eden üye işyerlerinin işlerini fiilen yöneten görevli ve ilgili mensupları hakkında hapis cezası öngörülmemiş olup bu kişiler bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
5464 sayılı BANKA KARTLARI VE KREDİ KARTLARI KANUNU m. 40Kaynağı aç
5464 sayılı Kanun'da düzenlenen parasal tutar ve sınırlar sabit bırakılmamış olup, Kanun'un 47. maddesi uyarınca her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) artış oranı kadar Kurul kararıyla artırılabilir.
Üye İşyerlerinin Kontrol Yükümlülüğü ve Zarardan Sorumluluğu
5464 sayılı Kanun'un 17. maddesinin ikinci fıkrası üye işyerlerine kartlı işlemlerde belirli güvenlik kontrollerini gerçekleştirme görevi yükler. İşletmeler imza gerektiren işlemlerde imza kontrolünü yapmak, kartın tahrifata uğrayıp uğramadığını incelemek ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarca iletilen bilgiler doğrultusunda kartın geçerliliğini kontrol etmekle yükümlüdür.
Gerekli durumlarda kart üzerindeki bilgilerle kimlik belgesi üzerindeki bilgileri karşılaştırmak üzere geçerli bir kimlik belgesi ibrazı talep edilebilir ve harcama belgesi ile kart bilgileri karşılaştırılır. Kanun gereğince bu kontrollerin yapılmamasından doğan zararlardan üye işyerleri sorumludur.
Haksız Tahsil Edilen Komisyonun İadesi
Kredi kartı veya banka kartı kullanımı sebebiyle kendisinden haksız yere komisyon tahsil edilen tüketiciler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında ödedikleri fazla tutarın kendilerine geri verilmesini talep edebilir.
Fazla alınan tutarın iadesini sağlamak amacıyla Tüketici Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemesine başvurulabilir.
Kredi kartı ile yapılan ödemede komisyon masrafı istenebilir mi?
Hayır, 5464 sayılı Kanun'un 17. maddesi gereğince kart kullanımı nedeniyle komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödeme talep edilemez.
İndirim dönemlerinde kartla ödeme talebi kabul edilmek zorunda mıdır?
Evet, 5464 sayılı Kanun uyarınca üye işyerlerinin kartla ödeme taleplerini kabul etme zorunluluğu indirim dönemlerinde de aynen geçerlidir.
Kredi kartı komisyonu alan işletmeye hangi yaptırım uygulanır?
Komisyon yasağını ihlal eden işletmelerin üye işyeri sözleşmesi feshedilerek bir yıl süreyle yeni sözleşme yapılması engellenir ve işi fiilen yöneten görevlilere bin güne kadar adli para cezası verilebilir.
Haksız kesilen kredi kartı komisyon bedeli nasıl geri alınır?
Tüketiciler haksız şekilde tahsil edilen komisyon tutarının iadesi amacıyla Tüketici Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemesine başvuruda bulunabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy