18 Ağustos 2026’da değişen 5275 sayılı Kanun m.107/5, 15 yaş doluncaya kadar infaz kurumunda geçirilen bir günün iki gün sayılmasını; kasten öldürme (TCK m.81,82,83), cinsel dokunulmazlığa karşı m.102 ve 103, uyuşturucu imal ve ticareti (m.188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma (m.220) dışında düzenlemiştir. Hesap koşullu salıverilmeye ilişkindir; tutukluluk mahsubuyla karıştırılmamalıdır. Önceki suçlarda TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirilmeden eski avantajın kalktığı sonucuna varılamaz.
7593 sayılı Kanun, Madde 7Kaynağı aç
Koşullu Salıverilmenin Hukuki Niteliği ve Temel Koşulları
Koşullu salıverme, hükümlünün mahkûm olduğu hapis cezasının kanunla öngörülen kısmını ceza infaz kurumunda çekmesi ve aranan diğer şartları taşıması halinde, kalan ceza süresini toplum içerisinde denetim ve yükümlülükler altında geçirmesine imkân tanıyan bir infaz hukuku kurumudur. Bu uygulama mahkûmiyeti ortadan kaldırmayıp infazın dışarıda sürdürülmesini sağlar.
Koşullu salıverilme hakkının doğabilmesi için hükümlünün kanunda belirlenen infaz sürelerini ceza infaz kurumunda veya denetimli serbestlik müdürlüğü bünyesinde tamamlamış olması ve bu süre boyunca iyi hâlli olduğunun tespit edilmesi zorunludur.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 89. maddesinin 1. fıkrası gereğince, hükümlülerin iyi hâllilik durumunun tespitine esas olmak üzere ceza infaz kurumu idare ve gözlem kurulu tarafından en geç altı ayda bir düzenli değerlendirme yapılır.
Genel İnfaz Rejiminde Uygulanan Süreler ve Yaş Hesabı
Genel infaz rejiminde iyi hâlli olmak kaydıyla koşullu salıverilmeden faydalanabilmek için gereken süreler ceza türlerine göre belirlenmiştir. Buna göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenlerin 30 yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilenlerin 24 yılını ve diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilenlerin cezalarının yarısını (1/2) ceza infaz kurumunda geçirmeleri gerekir.
18 Ağustos 2026 sonrası yeni düzenlemenin genel kuralı bakımından; suç tarihi ve TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirmesi saklı olmak üzere: Koşullu salıverilme sürelerinin hesaplanmasında hükümlünün yaşı özel bir hesaplama kuralına tabidir. Hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği her bir gün, hesaplamada iki gün olarak dikkate alınır.
Birden fazla mahkûmiyetin bulunması durumunda ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken azami süreler sınırlandırılmıştır. Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya bir ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet durumunda 36 yıl; birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet durumunda 30 yıl; bir ağırlaştırılmış müebbet ile süreli hapis cezasına mahkûmiyette en fazla 36 yıl; bir müebbet hapis ile süreli hapis cezasına mahkûmiyette en fazla 30 yıl ve birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet halinde en fazla 28 yıl infaz kurumunda süre geçirilmesi zorunludur.
Belirli Suç Tipleri Açısından Uygulanan Ağırlaştırılmış İnfaz Oranları
Kanun koyucu kimi suçlar yönünden süreli hapis cezalarında genel 1/2 infaz oranını uygulamamış ve koşullu salıverilme oranını üçte iki (2/3) olarak belirlemiştir. Kasten öldürme, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, işkence, eziyet, Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinin 2. fıkrası dışındaki cinsel saldırı, 104. maddesinin 2. ve 3. fıkraları dışındaki reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu kapsamındaki suçlar ile çocukların işlediği cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti suçları ve suç örgütü veya Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda süreli hapis cezaları için koşullu salıverilme oranı 2/3 olarak uygulanır.
Yetişkinler tarafından işlenen nitelikli cinsel saldırı (TCK m. 102/2), çocukların cinsel istismarı (TCK m. 103), reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun nitelikli hâlleri (TCK m. 104/2-3) ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m. 188) suçlarından süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre cezanın dörtte üçü (3/4) olarak tatbik edilir. Bu oran çocuklar hakkında tatbik edilmez.
Suç Örgütü Faaliyeti Kapsamındaki Suçlarda Koşullu Salıverilme
Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak veya yönetmek ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan mahkûm olanlar bakımından infaz kurumunda geçirilmesi gereken süreler; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 36 yıl, müebbet hapis cezasında 30 yıl ve süreli hapis cezalarında cezanın üçte ikisidir (2/3).
Örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan birden fazla mahkûmiyetin bulunması hâlinde, çocuklar hariç olmak üzere infaz kurumunda çekilmesi gereken azami süreler; birden fazla ağırlaştırılmış müebbet veya bir ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet hapis cezası mahkûmiyetinde 40 yıl, birden fazla müebbet hapis mahkûmiyetinde 34 yıl, bir ağırlaştırılmış müebbet ile süreli hapis mahkûmiyetinde en fazla 40 yıl, bir müebbet ile süreli hapis mahkûmiyetinde en fazla 34 yıl, birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde ise en fazla 32 yıldır.
Tekerrür Durumunda Koşullu Salıverilme ve Uygulanma Şartları
Önceden işlenen suçtan dolayı beş yıldan fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl, beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde ise infazdan itibaren üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda tekerrür hükümleri uygulanmaz. Ayrıca fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış kimselerin işlediği suçlar bakımından tekerrür hükümleri tatbik edilmez.
Tekerrür hükümleri tatbik edilen mahkûmiyetlerde koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 39 yıl, müebbet hapis cezasında 33 yıl, süreli hapis cezalarında cezanın üçte ikisi (2/3) ve birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla 32 yıldır.
Çocuğa karşı işlenen bir suç dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya müebbet hapis cezasına mahkûmiyet durumunda da tekerrür süreleri tatbik edilerek infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre sırasıyla 39 ve 33 yıl olarak uygulanır.
Koşullu Salıverilmenin Kanunen Yasaklandığı Durumlar
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 108. maddesinin 3. fıkrası gereğince, hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulandığı mahkûmiyetlerde koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinin 16. fıkrası doğrultusunda, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar, Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar ile Millî Savunmaya Karşı Suçlar bölümlerinde düzenlenen suçlardan birinin bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi neticesinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olunması hâlinde de koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.
Karar Usulü ve Denetim Sürecinin Hukuki Esasları
Hükümlü hakkında koşullu salıverme kararı, ceza infaz kurumu idaresi tarafından hazırlanan gerekçeli raporun infaz işlemlerinin yürütüldüğü yer infaz hâkimliğine sunulmasıyla verilir. İnfaz hâkimi raporu uygun bulduğu takdirde koşullu salıverilmeye dosya üzerinden karar verir; raporu uygun bulmazsa gerekçesini kararında gösterir ve verilen kararlara karşı itiraz yoluna başvurulabilir.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinin 10. fıkrası uyarınca infaz hâkimi, koşullu salıverilen hükümlünün kişiliğini ve topluma uyum sağlamadaki tutumunu dikkate alarak denetim süresinin herhangi bir tedbir veya yükümlülük belirlenmeksizin geçirilmesine karar verebileceği gibi belirlenen denetimli serbestlik tedbirini ya da yükümlülükleri denetim süresi içerisinde kaldırabilir.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinin 14. fıkrasına göre denetim süresi tabi olunan yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçirildiği takdirde ceza infaz edilmiş sayılır.
Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması ve Aynen İnfaz
Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi içinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi ya da kendisine yüklenen yükümlülüklere infaz hâkiminin ihtarına karşın uymamakta ısrar etmesi hâlinde Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinin 12. fıkrası uyarınca koşullu salıverilme geri alınır. Geri alma kararından sonra aynı hükmün infazı kapsamında hükümlü hakkında bir daha koşullu salıverilme kararı tesis edilemez.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinin 13. fıkrası gereğince koşullu salıverilmenin geri alınması hâlinde; kasıtlı yeni bir suç işlenmişse sonraki suçun işlendiği tarihten başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek kaydıyla işlenen her bir sonraki suç için hükmolunan hapis cezasının iki katı sürenin, yükümlülüklere aykırı davranılması hâlinde ise uymama tarihi ile hak ederek tahliye tarihi arasındaki süreyi aşmamak üzere ihlalin niteliğine göre takdir edilecek bir sürenin ceza infaz kurumunda aynen çektirilmesine karar verilir.
İnfaz Hâkimliği Yargılama ve İtiraz Usulü
4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun 6. maddesinin 1. fıkrası uyarınca şikâyet başvurusu, kanuni sürenin geçmesinden sonra yapılmışsa, infaz hâkimliğinin görev ve yetki alanı dışındaki bir işlem veya faaliyete ilişkinse ya da başvuru hakkı bulunmayan kişilerce gerçekleştirilmişse infaz hâkimi başvuruyu esasa girmeden reddeder. Şikâyet başvurusu başka bir yargı merciinin görev alanına giriyorsa evrak görevli mercie gönderilir.
4675 sayılı İNFAZ HAKİMLİĞİ KANUNU m. 6Kaynağı aç
4675 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 2. fıkrasına göre infaz hâkimi, kural olarak duruşma yapmaksızın dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir; ancak lüzum gördüğünde re'sen araştırma yapabilir, ilgililerden bilgi ve belge isteyebilir ve infaz kurumuna bakan Cumhuriyet savcısının yazılı görüşünü alır. Şikâyet konusunun disiplin cezası olması hâlinde infaz hâkimi, ilgilinin vekâletnameli avukatıyla birlikte veya avukatı aracılığıyla yapabileceği savunmasını alıp delilleri değerlendirdikten sonra karar verir; hâkim savunmayı bizzat ceza infaz kurumunda da alabilir.
İnfaz hâkimi yapacağı inceleme sonucunda şikâyeti yerinde bulmazsa reddine; yerinde görürse işlemin veya kararın iptaline ya da faaliyetin ertelenmesine veya durdurulmasına karar verir. İnfaz Hâkimliği Kanunu'nda hüküm bulunmayan hâllerde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır.
4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun 6. maddesinin 5. ve 6. fıkraları uyarınca infaz hâkiminin kararlarına ve hâkim onayına tabi hususlara karşı şikâyetçi veya ilgili Cumhuriyet savcısı tebliğden itibaren iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna başvurabilir. Bu itiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır; infaz hâkimi aynı zamanda bu mahkemenin üyesi olduğu takdirde itirazla ilgili karara katılamaz.
Adli para cezası koşullu salıverilmenin geri alınmasına yol açar mı?
Hayır, denetim süresi içinde adli para cezasını gerektiren bir suçtan mahkûm olunması koşullu salıverilme kararını bozmaz; kararın geri alınması için hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suçun işlenmiş olması zorunludur.
15 yaşından küçük hükümlülerin infaz kurumunda geçirdikleri süre nasıl hesaplanır?
18 Ağustos 2026 sonrası yeni düzenlemenin genel kuralı bakımından; suç tarihi ve TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirmesi saklı olmak üzere: Koşullu salıverilme hesabında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda fiilen geçirdiği her bir gün iki gün olarak değerlendirmeye alınır.
İkinci defa tekerrür hükümlerine çarptırılan hükümlü şartlı tahliyeden yararlanabilir mi?
Hayır, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 108. maddesinin 3. fıkrası uyarınca hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüler bakımından koşullu salıverilme yasağı geçerlidir.
İnfaz hâkimliği kararlarına karşı hangi mercie ve ne kadar sürede itiraz edilir?
4675 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 5. ve 6. fıkraları uyarınca infaz hâkiminin kararlarına karşı şikâyetçi veya ilgili Cumhuriyet savcısı tebliğden itibaren iki hafta içinde infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine itiraz yoluna başvurabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

