KOSGEB desteğinin onaylanarak işletmeye ödenmiş olması, bu tutarın koşulsuz olarak işletmede kalacağı yönünde kesin bir hak sağlamaz. Taahhütlerin ihlali veya mevzuata aykırılık tespit edildiğinde idare desteği iptal ederek geri isteyebilir. Bu tür uyuşmazlıklarda idari işlemin iptali talebiyle idari yargıda dava açılabileceği gibi, tahsilatın dayanağı olan teminat veya icra işlemlerine karşı adli yargı mercilerine başvurulması gerekebilir.
KOSGEB Desteğinin İptal Edilme Nedenleri
Desteklenen projenin onaylanan koşullara uygun biçimde yürütülmemesi, kuruma yanlış veya eksik belge sunulması ya da planlanan harcamaların fiilen gerçekleştirilmemesi desteğin iptaline yol açabilir. Bunun yanında, destek kapsamında alınan makine ve teçhizatın izin alınmaksızın devredilmesi, aynı harcama kalemi için mükerrer şekilde başka bir kamu desteğinden yararlanılması veya işletmenin başvuru şartlarını en baştan itibaren taşımadığının sonradan anlaşılması durumunda da ödenen desteğin geri alınması gündeme gelir.
Uygunsuzluk Durumunda İade Kapsamı ve Tanınan Süreler
KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi hükümleri çerçevesinde, tespit edilen aykırılığın suç teşkil etmesi veya işletmenin ilgili destek programının başvuru koşullarını taşımadığının belirlenmesi hâlinde, program kapsamında ödenmiş olan tüm destek tutarının iadesi talep edilir. Bu nitelikte olmayan diğer ihlallerde ise kural olarak yalnızca mevzuata aykırılığın veya uygunsuzluğun gerçekleştiği kısma ilişkin tutarın geri alınması esastır.
Giderilme imkânı bulunan uygunsuzluklarda, durumun düzeltilmesi amacıyla yararlanıcı işletmeye 30 günlük bir süre verilir. Düzeltme işleminin bu süreyi aşacak nitelikte olması durumunda, işletmenin ilk 30 günlük süre içinde başvurması ve uygulama birimi müdürünün onay vermesi şartıyla 30 güne kadar ek süre tanınması mümkündür.
Girişimci Destek Programında Kusur Durumu ve Geri Ödeme
Girişimci Destek Programı kapsamında idari bir hata sebebiyle işletmeye fazla veya yersiz ödeme yapıldığının anlaşılması yahut gerçekleşen fatura bedelinin destek hesabında esas alınan tutardan düşük kalması durumunda, aradaki fark ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte geri tahsil edilir.
Desteğin işletmenin kastı ya da ağır kusuru bulunmaksızın ölüm, ağır hastalık, kaza, tutukluluk, yangın, deprem, su baskını, hırsızlık, finansal yetersizlik veya yetkili kurul tarafından geçerli sayılan benzeri mücbir nedenlerle sonlandırılması hâlinde, geri ödemeli destek normal geri ödeme takvimine uygun olarak tahsil edilir. Ancak projenin sonlandırılması işletmenin kusurundan kaynaklanıyorsa, geri ödemeli destek kurulun sonlandırma kararı verdiği tarihte muaccel hâle gelir; bu durumda alacak ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle işletmeye tebliğ edilir ve tebliği izleyen yedi gün içinde ödenmesi istenir.
Taksit İhlali ve Teminatların Nakde Çevrilmesi
Geri ödemeli desteklerde taksitlerden biri vadesinde ödenmediği takdirde, işletmeye yapılacak tebligat ile geciken taksitin vade tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle yedi gün içinde yatırılması ihtar edilir. Verilen bu süre içinde borcun ödenmemesi durumunda geciken taksitle birlikte henüz vadesi gelmemiş kalan tüm taksitler muaccel kılınabilir; işletmenin sunduğu teminatlar nakde çevrilebilir veya tahsilat amacıyla yasal takip işlemleri başlatılabilir.
İptal Kararlarına Karşı Yargı Yolu ve Yürütmenin Durdurulması
KOSGEB tarafından tesis edilen destek iptali veya sonlandırma kararları idari işlem niteliğindedir ve bu kararların iptali idari yargının görev alanına girer. Buna karşılık, borç taahhütnamesi, teminat mektubu veya başlatılan icra takiplerine dayalı tahsilat adımları adli yargıda dava ve itiraz konusu yapılabilir. Uyuşmazlığın taşınacağı yargı kolu, itiraza konu edilen işlemin ve takibe esas belgenin hukuki yapısına göre belirlenir.
İdari yargıda açılan iptal davalarında, dava konusu işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve işlemin icrasının telafisi güç veya imkânsız zararlar doğuracak nitelikte bulunması şartlarının bir arada gerçekleşmesi durumunda mahkemeden yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
KOSGEB uygunsuzluk tespit ettiğinde eksikliği gidermek için süre verir mi?
Giderilmesi mümkün olan uygunsuzluklarda işletmeye 30 gün süre tanınır; ilk süre içinde talep edilmesi ve birim müdürünün onayıyla 30 güne kadar ek süre verilebilir.
Kusur olmaksızın projenin sonlanması durumunda geri ödemeli destek nasıl tahsil edilir?
İşletmenin kastı veya ağır kusuru olmaksızın mücbir nedenlerle projenin sonlanması hâlinde geri ödemeli destek normal geri ödeme takvimine göre tahsil edilir.
KOSGEB destek iptaline karşı yürütmenin durdurulması hangi koşullarda istenir?
İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulması istenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy