2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, araç sürülürken sürücü ve yolcuların güvenliği bakımından koruma başlığı ile koruma gözlüğünün usulüne uygun kullanılmasını zorunlu kılar. Bu bendi ihlal eden sürücüye ve yolcuya 2.500 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 78Kaynağı aç
Koruma başlığı ve gözlük yükümlülüğü
Yükümlülük koruma başlığını ve koruma gözlüğünü birlikte kapsar. Araçların sürülmesi sırasında sürücü ve yolcuların güvenliğine ilişkin bu koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanılması gerekir. Sistemlerin nitelikleri ve nicelikleri ile hangi araçlarda, hangi tarihten itibaren ve hangi şartlarda bulundurulup kullanılacağı yönetmelikte belirtilir.
Koruyucu sistemi hiç kullanmamak ile usulüne uygun kullanmamak aynı sonuca bağlanır. Birinci fıkradaki koruyucu sistemleri usulüne uygun kullanmayanlar, koruyucu sistem kullanmamış sayılır. Bu sonuç yalnız başlığa veya yalnız gözlüğe özgü ayrı bir ölçü içermez; birinci fıkradaki koruyucu sistemlerin tamamı için geçerlidir.
İhlalin idari para cezası
Birinci fıkranın (b) bendi hükmünü ihlal eden sürücülere ve yolculara 2.500 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Tutar bu bentteki ihlal için öngörülmüştür ve aynı fıkradaki başka bentlerin cezalarına veya bunların artırımına kendiliğinden yayılmaz.
Tekrar, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde değerlendirilir. Bu süre içinde (b) bendindeki kural ikinci kez ihlal edilirse 5.000 Türk lirası, üçüncü ve sonraki her ihlalde ise her seferinde 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Artırım, kendisinden hemen önce düzenlenen (b) bendi ihlaline bağlıdır.
On beş yaşını doldurmamış çocuklar
Sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların birinci fıkrada belirtilen koruyucu sistemleri kullanmasını sağlamak zorundadır. Çocuğun bu sistemleri kullanmadan veya usulüne uygun kullanılmasını sağlamadan seyahatine izin veren araç sürücüsüne 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Muhatap çocuk değil, seyahate izin veren sürücüdür. Yükümlülük ve ceza, birinci fıkradaki koruyucu sistemlerin tamamını kapsar.
İşlemden sonra seyre devam
Birinci fıkra kapsamında işlem yapılan araçtaki sürücü ve yolcuların, gerekli koruyucu sistemleri takmadan veya kullanmadan karayolunda seyretmesine izin verilmez. Bu sonuç birinci fıkranın tamamı kapsamındaki işlemlere bağlıdır ve koruma başlığı ile koruma gözlüğünü de içerir. Ayrıca ayrı bir para cezası tutarı öngörmez.
Sürücü belgesinin geri alınması ve iadesi
Otuz gün süreyle sürücü belgesinin geri alınması, birinci fıkranın (a) bendindeki kuralın sürücüler tarafından son ihlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde dört veya daha fazla ihlal edilmesine bağlanmıştır. (a) bendi emniyet kemerine ilişkindir. (b) bendinin tekrarında öngörülen sonuç para cezasının artmasıdır; otuz günlük geri alma bu bende yazılmamıştır.
Madde nedeniyle geri alınan belgenin yeniden verilmesi, bu Kanun uyarınca uygulanan idari para cezalarının tümünün tahsiline bağlıdır. Geri alma sonucu (a) bendine bağlandığından, bu iade şartı (b) bendinin tekrarlarında da belge geri alınacağı anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
78/1-b ihlalinde ceza kime uygulanır?
Birinci fıkranın (b) bendini ihlal eden sürücüye ve yolcuya 2.500 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Başlık veya gözlük usulüne aykırı kullanılırsa ne olur?
Koruyucu sistemleri usulüne uygun kullanmayanlar, koruyucu sistem kullanmamış sayılır. Bu sonuç birinci fıkradaki koruyucu sistemlerin tamamı için geçerlidir.
Aynı kural bir yıl içinde tekrarlanırsa ceza değişir mi?
Son ihlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde ikinci ihlalde 5.000 Türk lirası, üçüncü ve sonraki her ihlalde her seferinde 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Küçük çocuk koruyucu sistemi kullanmazsa kim sorumlu olur?
15 yaşını doldurmamış çocuğun birinci fıkradaki sistemi kullanmadan veya usulüne uygun kullanılmasını sağlamadan seyahatine izin veren araç sürücüsüne 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
(b) bendinin tekrarı otuz gün belge geri alınması getirir mi?
Hayır. Otuz gün süreyle sürücü belgesinin geri alınması (a) bendinin bir yıl içinde dört veya daha fazla ihlaline bağlanmıştır. (b) bendinin tekrarında artan idari para cezası öngörülmüştür.
Geri alınan sürücü belgesi hangi şartla iade edilir?
Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasına bağlıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy