Korsan Yolcu Taşımacılığı ve Hukuki Kapsamı
Korsan taksi faaliyeti; herhangi bir taşımacılık veya turizm şirketi adına kaydedilmemiş, zorunlu taksi plakası kaydı ve resmi taşıma yetki belgesi bulunmayan araçlarla ücret karşılığında yolcu taşınmasıdır. Belediye sınırları dahilinde yalnızca Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi almış turizm araçları ile yetkili taksi plakasına sahip taksiler yolcu taşımacılığı yapabilir. Personel servislerinin de mevzuat kurallarına ve kendilerine tahsis edilen izin şartlarına aykırı biçimde yolcu taşıması durumunda korsan taşımacılık hükümleri tatbik edilir.
2918 Sayılı Kanun Uyarınca Trafikten Men ve Para Cezası Yaptırımları
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesi uyarınca araçların motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullanılması veya sürülmesine izin verilmesi yasaklanmıştır. Bu hükmü ihlal edenlere idari para cezası verilir ve araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. Belediye sınırları dahilinde çalışma izni veya ruhsatı alınmaksızın yolcu taşınması, ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında taşıma yapılması yahut belirlenen çalışma bölgesi ve güzergâh dışına çıkılması da idari yaptırıma bağlanmıştır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. Ek Madde 2Kaynağı aç
Mevzuatta öngörülen trafikten men süreleri ihlalin niteliğine göre kademelendirilmiştir. Araç işleteni veya sahibi, sürücünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın kanuna aykırı şekilde yolcu taşımasında kullanılmaması için gerekli tedbirleri almak ve denetimi yapmakla yükümlüdür. Bu çerçevede araçlar; belediyeden çalışma izni veya ruhsatı alınmaksızın yolcu taşınması halinde altmış gün, izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşınmasında otuz gün, çalışma bölgesi veya güzergâhı dışına çıkıldığında ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. Korsan taşımacılık fiilinin işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde tekrarlanması durumunda idari para cezaları iki kat olarak tatbik edilir.
Belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınarak verilen çalışma izni ya da ruhsat süresi sona erdiği halde belediye sınırlarında yolcu taşımaya devam eden kişilere idari para cezası uygulanır ve tespit edilen eksiklik giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Bununla birlikte ayırıcı işareti bulunmayan yetkisiz araçlardan yolcu taşımacılığı hizmeti alan kişilere de idari para cezası kesilmektedir.
Sürücü Belgesinin Geri Alınması ve Ceza Puanı Durumu
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili belediyeden çalışma izni veya ruhsatı almaksızın yolcu taşıyan sürücülerin sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır. Geri alınan sürücü belgelerinin ilgilisine iade edilebilmesi için mevzuat kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması zorunludur. Korsan taksi nedeniyle uygulanan yaptırımların ise sürücü belgesi ceza puanına işlenmeyeceği yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır.
Trafikten Men ve Araç Bağlama İşleminin İptali Davası
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesi kapsamında aracın altmış gün süreyle trafikten men edilmesi ve bağlanması işlemine karşı idari yargıda iptal davası açılabilmektedir. Dava açma süresi yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, özel kanunlarında ayrı bir süre öngörülmeyen hallerde idare mahkemelerinde genel dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür. Bununla birlikte, idari para cezasına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde itiraz edilebileceği de ileri sürülmektedir. Davanın açılacağı merci bakımından ise bağlama işlemini uygulayan trafik biriminin bulunduğu yerdeki idari yargı merciine başvurulabileceği yönünde değerlendirmeler mevcuttur.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Trafikten men kararına karşı açılan davada mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı alınması halinde araç teslim alınabilir; ancak yürütmeyi durdurma kararıyla teslim alınan aracın sonradan yeniden bağlanabilmesi mümkündür. İdari yaptırımların denetiminde delil eksikliği bulunması veya korsan taşımacılık iddiasının somut biçimde ortaya konulamaması halinde idari yargı mercileri uygulanan cezaları iptal edebilmektedir. Denetim sürecinde kolluk birimlerince düzenlenen, olayın tarihini, saatini, araç ve sürücü bilgilerini içeren resmi tutanaklar ile yolcu beyanları incelemede dikkate alınır.
Korsan taksi gerekçesiyle sürücü belgesi geri alınır mı?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesi uyarınca belediyeden çalışma izni veya ruhsatı almadan yolcu taşıyan sürücülerin sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve iade için cezaların tamamının tahsil edilmiş olması aranır.
Korsan taksi cezası ehliyet ceza puanına işlenir mi?
Korsan taksi faaliyeti gerekçesiyle kesilen idari para cezası ve yaptırımlar sürücü belgesi ceza puanına işlenmez.
Korsan taksi yaptırımı uygulanan araç satılabilir mi?
Çalışma izni alınmadan yolcu taşıdığı gerekçesiyle yaptırım uygulanan araçların, ilgili izin alınmadığı sürece satışa çıkarılamayacağı ileri sürülmektedir.
Araç bağlama işlemine karşı hangi sürede dava açılır?
2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca özel kanunda ayrı süre bulunmayan hallerde idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gün olmakla birlikte, ceza tebliğine karşı on beş gün içerisinde itiraz edilebileceği yönünde de görüşler bulunmaktadır.
Trafikten men ve bağlama davasında yetkili mahkeme neresidir?
Aracın trafikten men edilmesi ve bağlanması işlemine karşı açılacak davada, bağlama işlemini gerçekleştiren trafik biriminin bulunduğu yerdeki idari yargı merciine başvurulabileceği yönünde görüşler bulunmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy