Kiralananın icra yoluyla tahliyesi, icra dairesi aracılığıyla başlatılan ilamsız takip yoludur. Kiraya veren yetkili icra dairesine başvurarak adi kiraya ve hasılat kiralarına ilişkin tahliye talepli takipte Örnek No 13 ödeme emri düzenlenmesini ve tahliye talebinde bulunulmasını isteyebilir.
Tahliye Talepli Takipte İtiraz ve Ödeme Süreleri
Türk Borçlar Kanunu'nun 315'inci maddesi uyarınca kiracı kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse, kiraya veren kiracıya yazılı bir süre vererek bu sürede ifa gerçekleşmediği takdirde sözleşmeyi feshedebileceğini bildirebilir. Bu süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün, diğer kiralarda ise en az on gün olup kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 315Kaynağı aç
İcra ve İflas Kanunu'nun 269'uncu maddesi uyarınca ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu, yedi gün içinde itiraz sebeplerini icra dairesine bildirmek zorundadır. Borçlu itirazında kira sözleşmesini ve varsa sözleşmedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmezse sözleşmeyi kabul etmiş sayılır. Borçlar Kanununun kiralayana altı günlük sürenin bitiminde sözleşmeyi feshetme yetkisi verdiği durumlarda ise itiraz süresi üç gün olarak uygulanır.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 269Kaynağı aç
Borçlu takibe itirazını takibi yürüten icra dairesi yerine başka bir icra dairesine de yapabilir. Bu durumda başvurulan icra dairesi gereken masrafı borçludan tahsil ederek itirazı derhal takibin açıldığı yetkili icra dairesine gönderir; masrafın alınmamasından ilgili memur şahsen sorumludur.
Ödeme Emrine İtiraz Edilmemesi ve Tahliye Kararı
Borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi ve ihtar süresi içinde kira borcunu da ödememesi hâlinde, ihtar süresinin bitim tarihini takip eden altı ay içinde alacaklının talebi üzerine icra mahkemesince tahliyeye karar verilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 269/aKaynağı aç
Kira Sözleşmesinin veya İmzanın İnkâr Edilmesi Durumu
Borçlunun yasal süresinde yapacağı itiraz icra takibini durdurur. Borçlu itirazında kira sözleşmesini veya sözleşmede kendisine izafe edilen imzayı reddederse, alacaklı noterlikçe resen düzenlenmiş veya imzası onaylanmış bir sözleşmeye dayanması hâlinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ve ihtar süresinde paranın ödenmemesi sebebiyle kiralananın tahliyesini isteyebilir. Borçlunun kira sözleşmesine ve şartlarına dair karşı iddia ve def'ilerini aynı kuvvet ve nitelikteki belgelerle ispatlaması zorunludur.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 269/bKaynağı aç
Adi yazılı bir sözleşmeye dayalı takipte kiracı imzayı açık ve kesin olarak reddederse icra mahkemesi imza incelemesi yapamaz; alacaklının itirazın kaldırılması ve tahliye talebini reddeder. Bu durumda alacaklı genel hükümlere göre mahkemede dava açmak zorunda kalır. Sözleşmeyi inkâr eden borçlu bu itirazıyla bağlı kalır ve itirazın haksızlığı ortaya çıktıktan sonra ayrıca ödeme, takas veya başka bir def'i ileri süremez.
Takibin noterlikçe onaylı veya resen tanzim edilmiş belgelere dayanmaması sebebiyle alacaklının genel hükümler dairesinde dava açmak mecburiyetinde kalması durumunda, icra dairesinden gönderilmiş olan ihtarlı ödeme emri kanuni ihtar yerine geçer. Kira sözleşmesindeki imzanın inkârı yüzünden alacaklı genel mahkemede dava açmak zorunda kalır ve mahkemece lehine karar verilirse, borçlu aleyhine ayrıca para cezasına hükmedilir.
Sözleşmenin Kabul Edildiği İtirazlar ve İspat Usulü
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 187'nci maddesi gereğince ispatın konusunu tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar oluşturur; ikrar edilmiş vakıalar çekişmeli sayılmaz. Borçlu kira sözleşmesini reddetmeyip kiranın ödendiğini, sair bir nedenle talep edilemeyeceğini bildirerek itiraz etmiş veya takas talep etmişse, bu sebeplerini ve isteğini noterlikçe resen düzenlenmiş veya imzası tasdik edilmiş, alacaklı tarafından ikrar edilmiş bir belgeyle yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların usulüne uygun düzenledikleri makbuz veya vesikalarla ispat etmeye mecburdur.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 187Kaynağı aç
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 269/cKaynağı aç
Borçlunun ibraz ettiği senet veya makbuz alacaklı tarafından inkâr edilirse İcra ve İflas Kanunu'nun 68'inci maddesi hükmü kıyasen uygulanır. İtirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin kabulü veya reddi durumunda, diğer tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilir. Tahliye talepli icra takibinde İcra ve İflas Kanunu'nun 62, 63, 65, 66, 68, 70 ve 72'nci maddeleri hükümleri de kıyasen tatbik edilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 68Kaynağı aç
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 269/dKaynağı aç
İtirazın Kaldırılması Talebi ve Süreler
Borçlunun itirazı üzerine takibin durması hâlinde, takibi imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen senede yahut resmî makbuzlara dayanan alacaklı, itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep edebilir. Bu süre içinde itirazın kaldırılması istenmezse alacaklı aynı alacaktan dolayı bir daha ilamsız icra yoluyla takip yapamaz.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/B maddesi uyarınca, kiralanan taşınmazların 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin süreçler dava şartı arabuluculuk kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu doğrultuda kira borcu nedeniyle başlatılan tahliye talepli icra takiplerinde, borçlunun itirazının kaldırılması istemiyle icra mahkemesinde açılan davalarda arabuluculuk dava şartı aranmaz.
6325 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU m. 18/BKaynağı aç
Kira İlişkisinin Sona Ermesine Dair Genel Esaslar
Kira sözleşmelerinde sürenin bitimi ve tahliye sebepleri Türk Borçlar Kanunu kapsamında farklı düzenlemelere bağlanmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun 327'nci maddesi uyarınca açık veya örtülü biçimde süre belirlenmişse kira sözleşmesi sürenin sonunda kendiliğinden sona erer; taraflar açık bir anlaşma olmaksızın ilişkiyi sürdürürse sözleşme belirsiz süreli hale gelir. Taşınmazlara ilişkin belirsiz süreli sözleşmelerde ise 329'uncu madde uyarınca yerel âdette belirlenen veya altı aylık kira döneminin sonu için üç aylık fesih bildirim süresine uyularak fesih yoluna gidilebilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 327Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 329Kaynağı aç
Konut ve çatılı işyeri kiralarında Türk Borçlar Kanunu'nun 347'nci maddesi uyarınca kiracı sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzatılmış sayılır ve kiraya veren sözleşme süresinin bitimine dayanarak tahliye isteyemez. Bununla birlikte on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak şartıyla sebep göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebilir. Ayrıca kiracının kiralananın tesliminden sonra belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği hâllerde, Türk Borçlar Kanunu'nun 352'nci maddesi uyarınca kiraya veren bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurarak veya dava açarak sözleşmeyi sona erdirebilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 352Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 347Kaynağı aç
Tahliye Kararının İnfazı ve Kanun Yolu Başvurusu
İcra mahkemesinin tahliyeye ilişkin kararının infaz edilebilmesi için kesinleşmesi beklenmez. Ancak infazın gerçekleştirilebilmesi için kararın borçluya tefhimi veya tebliği tarihinden itibaren on gün geçmesi zorunludur. Borçlu bu tahliye kararı hakkında İcra ve İflas Kanunu'nun 36'ncı maddesinde düzenlenen icranın geri bırakılması hükümlerinden yararlanabilir.
İlk derece mahkemesince verilen tahliye kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yoluna başvurulabilir. İstinaf yoluna başvurulmuş olması kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; tahliye işlemlerinin durdurulabilmesi için icranın geri bırakılması talebinde bulunulması ve belirlenen teminatın yatırılması gerekir.
Tahliye talepli icra takibinde itiraz süresi ne kadardır?
Ödeme emrinin tebliği üzerine itiraz süresi kural olarak yedi gündür; ancak kanunun altı günlük mühlet sonunda feshe izin verdiği hâllerde itiraz süresi üç gün olarak uygulanır.
Tahliye talepli icra takibinde borç ne kadar sürede ödenmelidir?
Kiracıya ödeme için verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün, diğer kiralarda ise en az on gün olup kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
Borca itiraz edilmez ve ödeme yapılmazsa tahliye davası ne zaman açılır?
Borçlu yedi gün içinde itiraz etmez ve tanınan ihtar süresinde borcu ödemezse, alacaklı ihtar süresinin bitim tarihini takip eden altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye isteyebilir.
Borçlunun takibe itiraz etmesi halinde dava açma süresi nedir?
Alacaklı, itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu süre içerisinde itirazın kaldırılması istenmediği takdirde yeniden ilamsız icra takibi yapılamaz.
İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması ve tahliye davasında arabuluculuk zorunlu mudur?
İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin süreçler arabuluculuk dava şartı kapsamı dışında tutulduğundan arabuluculuk zorunlu değildir.
İcra mahkemesinin tahliye kararı kesinleşmeden infaz edilebilir mi?
Tahliye kararının infazı için kararın kesinleşmesi aranmaz; ancak infaz yapılabilmesi için kararın borçluya tefhim veya tebliğinden itibaren on gün geçmesi gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

