Kimlik Taşımamanın Hukuki Niteliği
Kimlik taşımama eylemi Türk Ceza Kanunu veya diğer ceza mevzuatında düzenlenen, adli para cezası ya da hapis cezası gerektiren bir suç teşkil etmez. Kişinin üzerinde kimlik bulundurmaması esasen bir kabahat niteliğinde olup, bu fiilin yaptırımı idari para cezasıdır.
Kimlik Taşıma ve Yetkili Makamlara İbraz Yükümlülüğü
On beş yaşını geçmiş kişilerin kimlik taşıması ve yetkili kişilerin talep etmesi halinde kimliğini gösterme zorunluluğu bulunmaktadır. Buna karşın, kamu görevlisi olmayan veya yönelttiği talep göreviyle bağlantılı bulunmayan kişilere karşı kimlik ibraz etme zorunluluğu doğmaz. Doktor veya muhtar gibi kamu görevlilerine karşı kimlik gösterme yükümlülüğü de ancak talebin kanunen görevle bağlantılı olarak yapılması şartına bağlıdır.
Kimlik Yerine Geçebilecek Resmi Belgeler
Kimlik kontrolü ve teyidi esnasında nüfus cüzdanı dışında yetkili mercilere ibraz edilebilecek geçerli resmi belgeler bulunmaktadır. Sürücü belgesi, pasaport, evlilik cüzdanı, avukat kimlik belgesi, Türk Silahlı Kuvvetleri kartı, sarı basın kartı, uçak mürettebatı belgesi, demiryolu personeli kimlik belgesi, gemici adamı cüzdanı ve NATO kimlik belgesi kimlik yerine gösterilebilecek resmi belgeler arasında yer alır.
Başkasına Ait Kimlik Bilgilerini Kullanmanın Cezai Yaptırımı
Kimliği yanında bulundurmamaktan farklı olarak, işlediği bir suç nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülmesini engellemek amacıyla başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan kişi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 268. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iftira suçuna ilişkin hükümler çerçevesinde cezalandırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 268Kaynağı aç
ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla, başkasına ait kimliği veya
kimlik bilgilerini kullanan kimse, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre
cezalandırılır.[104]
Etkin pişmanlık
İdari Para Cezasına Başvuru ve İtiraz Yolu
Kimliği bildirmeme fiili nedeniyle uygulanan idari para cezasına karşı, cezanın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvuru yapılması gerekir. Bu yasal süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde idari para cezası kesinleşir. Hakimliğin verdiği karara karşı ise Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca iki hafta içinde itiraz yoluna başvurulabilir.
Kimlik taşımamak suç mudur ve hapis cezası verilir mi?
Kimlik taşımamak Türk Ceza Kanunu kapsamında bir suç değildir; hapis cezası yaptırımı bulunmayıp idari para cezası gerektiren bir kabahat olarak kabul edilir.
Kimlik yerine ehliyet veya pasaport kullanılabilir mi?
Yetkili makamların kontrolü sırasında nüfus cüzdanı yerine sürücü belgesi, pasaport, evlilik cüzdanı ve avukat kimlik belgesi gibi resmi belgeler geçerli kabul edilmektedir.
Kimlik bildirmeme cezasına ne kadar sürede itiraz edilir?
İdari para cezasının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvuru yapılmalıdır; başvuru yapılmazsa ceza kesinleşir ve hakimliğin kararına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy