25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla TCK m.125 kapsamındaki hakaret, CMK m.253/3 uyarınca uzlaştırma dışında bırakılmıştır. Tehdit suçlarının uzlaştırma durumu ve 25 Aralık 2025’te uzlaşması tamamlanmış dosyaların geçiş hükmü ayrıca değerlendirilir; ceza soruşturmasındaki sonuç aile mahkemesinin kendi delil değerlendirmesini ortadan kaldırmaz.
7571 sayılı Kanun, Madde 16Kaynağı aç
Tarafların birbirine hakaret etmesi durumunda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin üçüncü fıkrası devreye girer. Yasa koyucu, olayın gerçekleşme biçimini ve vahametini gözeterek taraflardan biri veya her ikisi yönünden cezada üçte bir oranına kadar indirim yapılmasına ya da ceza tayininden tamamen vazgeçilmesine imkân tanımıştır. Bu özel düzenleme, karşılıklı eylemlerde sorumluluğun derecelendirilmesini sağlar.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 129Kaynağı aç
Karşılıklı Hakaret Hükmünün Uygulanma Koşulları
Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin üçüncü fıkrasının tatbik edilebilmesi için tarafların sarf ettiği ifadelerin öncelikle aynı Kanun'un 125. maddesinde düzenlenen hakaret suçunun unsurlarını oluşturması zorunludur. Bununla birlikte, eylemlerin rastlantısal ve bağımsız değil, aynı olay örgüsü içerisinde birbirine karşılık ve tepki olarak ileri sürülmesi aranır. Olaylar arasında nedensellik ve fiili irtibat bulunmaması halinde karşılıklı hakaret düzenlemesi uygulanamaz.
Muhataba yöneltilen ifadeler hakaret boyutuna ulaşmayıp sadece kaba, kırıcı veya nezaket sınırlarını aşan sözlerden ibaretse karşılıklı hakarete ilişkin TCK m. 129/3 hükmü doğrudan işletilmez. Buna karşın sarf edilen kaba sözler haksız fiil teşkil ediyorsa, buna tepki olarak hakarette bulunan fail hakkında Kanun'un 129. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezai indirim veya cezasızlık değerlendirmesi yapılabilir.
Haksız Fiile veya Kasten Yaralamaya Tepki Olarak Hakaret
Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi halinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Kanun koyucu, kasten yaralama fiiline tepki olarak gösterilen hakaret eylemini daha katı bir cezasızlık kuralına bağlamıştır. Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin ikinci fıkrasına göre hakaret suçunun kasten yaralama suçuna karşılık olarak işlenmesi durumunda kişiye ceza verilmez.
Hakarete Karşı Başka Bir Suçla Karşılık Verilmesi
Karşılıklı hakaret hükümlerinin işletilebilmesi, her iki tarafın fiilinin de hakaret suçu zemininde kalmasına bağlıdır. Taraflardan birinin hakaretine karşılık diğer tarafın kasten yaralama, tehdit ya da farklı bir suç oluşturan eylemle mukabele etmesi halinde karşılıklı hakaret hükümleri uygulanamaz. Bu tür durumlarda faillerin eylemleri kendi bağımsız suç tipleri kapsamında ayrı ayrı değerlendirilir.
Aleniyet Durumu ve Cezanın Artırılması
Hakaret eyleminin kamuya açık bir ortamda gerçekleştirilmesi yaptırımın ağırlaşmasına yol açar. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, hakaretin alenen işlenmesi durumunda ceza altıda biri oranında artırılır. Karşılıklı hakaret hallerinde de tarafların sözlerini aleni biçimde sarf edip etmedikleri ceza miktarının saptanmasında göz önünde bulundurulur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 125Kaynağı aç
İlk Hakareti Başlatan Tarafın Durumu
Karşılıklı hakaret uyuşmazlıklarında Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin üçüncü fıkrası hâkime olayın mahiyetine göre geniş bir takdir yetkisi tanımıştır. Tartışmayı başlatan ve ilk hakareti eden taraf ile buna tepki gösteren tarafın hukuki durumu birbirinden ayrı değerlendirilebilir. Bu çerçevede, olayı başlatan taraf hakkında doğrudan ceza verilmesinden vazgeçilmesi yerine mahkûmiyet hükmü kurularak cezada indirime gidilmesi yönünde takdir kullanılabilmektedir.
Zamanaşımı, Görevli Mahkeme ve Uzlaştırma
TCK m.125 kapsamındaki hakaret, 7571 sayılı Kanun sonrasında CMK m.253/3 uyarınca uzlaştırma dışındadır. TCK m.75’teki önödeme düzenlemesi ile m.125/3-a’daki kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret istisnası ayrı değerlendirilir. 25 Aralık 2025 tarihinde uzlaşma sağlanmış dosyalardaki geçiş hükmü korunur. Karşılıklı hakarette dava zamanaşımı, ilgili suçun ceza sınırları ve TCK m.66’daki özel koşullara göre hesaplanır; görevli mahkeme asliye ceza, yetki ise ceza muhakemesi kurallarına göre belirlenir.
Karşılıklı hakaret durumunda ceza verilmeyebilir mi?
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hakaretin karşılıklı işlenmesi halinde, olayın özelliklerine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza vermekten vazgeçilebilir ya da cezada üçte birine kadar indirim yapılabilir.
Kaba ve kırıcı sözler karşılıklı hakaret sayılır mı?
Kullanılan sözler yalnızca kaba ve nezaket dışı boyutta kalıp hakaret suçunun yasal unsurlarını oluşturmuyorsa TCK m. 129/3 işletilemez; ancak bu sözler haksız fiil niteliğindeyse tepki gösteren taraf için TCK m. 129/1 uyarınca indirim veya cezasızlık gündeme gelebilir.
Hakaret edene tehdit veya yaralama ile karşılık verilirse ne olur?
Bir tarafın hakaretine diğer tarafın kasten yaralama, tehdit veya benzeri farklı bir suçla karşılık vermesi durumunda karşılıklı hakaret kuralları uygulanamaz ve her fiil kendi kanuni maddesine göre cezalandırılır.
Karşılıklı hakaret davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Karşılıklı hakaret suçuna ilişkin kamu davalarında dava zamanaşımı süresi 8 yıldır ve görevli mahkeme suçun işlendiği yer asliye ceza mahkemesidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

