Karayolları Trafik Yönetmeliği: Temel Kurallar

by Avukat Erdal Ersoy
Karayolları Trafik Yönetmeliği: Temel Kurallar

Karayolları Trafik Yönetmeliği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca can ve mal güvenliği bakımından trafik düzenini, güvenlik tedbirlerini ve uygulanacak esas ile usulleri belirler. Yönetmelik bu Kanuna dayanır; karayollarında ve aksine hüküm bulunmadıkça Kanunun 2. maddesinde sayılan yerlerde, sayılan trafik, tescil, sürücü, kullanıcı ve kuruluş konularında uygulanır. Metin 18.07.1997 tarihli Resmî Gazete kaydıyla yürürlüğe girmiştir.

Temel kavramlar ve araç sınıfları

İşleten kural olarak araç sahibidir. Mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı; uzun süreli kiralama, ariyet veya rehinde ise kiracı, ariyet alan ya da rehin alan işleten sayılır. Aracın başka bir kişi hesabına ve onun tehlikesine işletildiği ve o kişinin fiilî tasarrufu bulunduğu ispatlanırsa işleten bu kişidir. Geçiş üstünlüğü, görev sırasında belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla trafik kısıtlama veya yasaklarına bağlı olmamasıdır. Trafik kazası, karayolunda hareket hâlindeki bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma veya zararla sonuçlanan olaydır.

17.04.2015 değişikliğine bağlanan tanıma göre otomobil, sürücüsü dâhil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. Otobüs, sürücüsü dâhil dokuzdan fazla oturma yeri olan yolcu taşıtıdır ve troleybüsleri kapsar; oturma yeri on yediyi aşmayan otobüse minibüs denir. Kamyonet, azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen yük taşıtıdır. Kamyon ise izin verilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tondan fazla olan yük taşıtı olarak tanımlanır.

Kurullar ve yetkili birimler

Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu yılda iki kez olağan, Başbakanın gerek görmesi hâlinde olağanüstü toplanır; sekreteryasını Emniyet Genel Müdürlüğü yapar. Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu ayda bir, zorunlu hâlde başkanın çağrısıyla toplanır ve katılması gereken üyelerin salt çoğunluğuyla toplanıp katılanların çoğunluğuyla karar verir. Kurullardaki bakanlık adları metindeki tarihsel düzenlemeyi yansıtır.

Askerî personelin trafiği geçici düzenleme yetkisi, mülki idare amirinin isteği ve garnizon komutanının uygun görmesiyle, sayılan uzaklık veya güvenlik şartlarında kullanılabilir; trafik zabıtasının görevine müdahale edilemez. Trafik denetleme birimi bulunan yerde diğer emniyet personelinin yetkisi uyarma, plakayı bildirme veya müdahale isteme ve mümkün değilse tutanakla trafik zabıtasına iletme hâlleriyle sınırlıdır. Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yetersiz olduğu yerde polis, her ikisinin görev alanı dışında jandarma, eğitimli personel eliyle trafiği düzenleyebilir ve trafik suçlarına el koyabilir. Asayişten jandarmanın, trafikten polisin sorumlu olduğu yolda jandarmanın el koyduğu suçlarda araç ve sürücü denetimi de jandarma trafik birimlerince yapılabilir. Jandarma trafik timi uzaksa ve gecikmede sakınca varsa, belirtilen kursları görmüş görevli rütbeli personel kaza tespit tutanağı düzenleyebilir.

Millî Eğitim Bakanlığı sürücü kurslarının açılması, özel kurs izni ve denetimi, sınav, sertifika ile zorunlu uygulamalı trafik ve ilk yardım dersleriyle görevlidir. Karayolları Genel Müdürlüğü, Erişme Kontrollü Karayolları Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, sorumlu olduğu yollarda İçişleri Bakanlığının uygun görüşüyle Yönetmelikteki hız sınırlarının üstünde veya altında hız sınırı belirleyip işaretleyebilir. Sağlık Bakanlığı, kazanın sebep ve tesiriyle otuz gün içinde ölen yaralıların kayıtlarını tutup izleyen ayın sonuna kadar kimlik numaralarıyla elektronik ortamda Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirir. Ulaştırma Bakanlığının ilgili birimleri tescile bağlı araçların muayenesini yapar veya yaptırır, istasyonları denetler ve Kanunun 35. maddesine aykırılıkta tutanakla idari para cezası verip maddede belirtilen idari tedbirleri alır.

Tarım ve Köyişleri ile Orman Bakanlıkları, sorumlu oldukları köy yollarında düzen, işaretleme, kaza nedenlerine dayalı tedbir ve geçiş yolu izni görevlerini yürütür; köy yolları için mecburi ve gerekli görülen görevler orman yollarına da uygulanabilir. Belediye başkanlıkları trafik görevlerini Kanunun 10. maddesi uyarınca kurdukları birimler aracılığıyla yürütür. Belediyeler, sorumlu oldukları yollarda işaretleme, kavşak, park yeri, engellerin kaldırılması ve Kanunun 17. maddesindeki tesisler için izin görevlerini il ve ilçe trafik komisyonu kararlarına uyarak mahallî trafik zabıtasıyla iş birliği içinde yerine getirir. Bu hizmetlerin denetimi dışında trafiği denetleyemez ve hiçbir hâlde trafik suç ve ceza tutanağı düzenleyemez.

İl trafik komisyonuna vali veya yardımcısı, ilçe komisyonuna kaymakam başkanlık eder. Üniversite, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluş temsilcilerinin toplam sayısı üçü geçemez. Kararlar oy çokluğuyla alınır; eşitlikte başkanın bulunduğu taraf çoğunluktur. İl kararları vali onayıyla, ilçe kararları il komisyonunun incelemesi ve vali onayından sonra yürürlüğe girer. Komisyonlar, karayolu taşımacılığı mevzuatı hükümleri saklı kalmak üzere, ticari yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekli, yeri, güzergâhı ve sayısını, geçici otopark ilanı ve işletme iznini, yol kapatma, park yeri ve hız sınırlarını belirleyebilir. 19.02.2014 değişikliğine göre il komisyonları, belediye sınırları içinden geçen devlet ve il yollarında Karayolları Genel Müdürlüğünün görüşünü alır.

Yol, işaret ve tesis izni

Yolun yapım, bakım ve işletmesinden sorumlu kuruluşlar, karayolu yapısını ve trafik işaretlerini güvenliği sağlayacak biçimde yapmak ve bulundurmakla yükümlüdür. Çalışmalarda ortaya çıkan tehlike ve engeller, sorumluluğu bunları yaratan kişilere ait olmak üzere bu kuruluşlarca kaldırılır ve masraflar sorumlulara ödettirilir. Yol yapısına trafiği güçleştirecek veya işaretlerin görülmesini engelleyecek şey atmak, dökmek veya bırakmak; yapıyı, işaretleri ve güvenlik tesislerini bozmak, yerini değiştirmek ya da ortadan kaldırmak yasaktır. Zarar verenler tespit edilirse durum ilgili kuruluşa bildirilir.

İşaretlerin görülmesini engelleyecek, anlamını değiştirecek veya tehlike yaratacak levha, ışık, işaretleme ve yapı elemanı karayolu sınırı içinde veya dışında bulundurulamaz. Standartları, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Karayolları Genel Müdürlüğü tespit eder. Standartlara aykırı uygulama yapılamaz; il ve ilçe komisyonları yalnızca görülmeyi kolaylaştırmak için ölçü değiştirebilir. İşaretlerin temini, tesisi, bakımı ve işletilmesi sorumlu kuruluşlara aittir. Trafiği düzenleme yetkisi olanlar yalnızca güvenlik veya genel asayiş için geçici işaret koyabilir ve iş bitince kaldırır. Bunun dışında kimse kendiliğinden işaret koyamaz; aykırılıkta Kanunun 16. maddesi uygulanır.

Belediye sınırları dışında, sınır çizgisine 50 metre içinde bağlantı sağlayacak geçiş yolları bakımından maddede sayılan yapı ve tesisler için yolun sorumlu kuruluşundan izin gerekir. Belediye sınırları içinde aynı nitelikteki tesisler için belediyeden izin, Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğu yol kenarında ayrıca ilgili bölge müdürlüğünden uygun görüş alınır. İzinsiz tesisin yapımı ve işletilmesi durdurulur; şartlar tamamlanmadan işletme izni verilmez ve bağlantı yolu, giderleri sorumlulara ait olmak üzere kaldırılır.

Araç tescili, satış ve belgeler

Bütün motorlu araçlar ile Yönetmelikte tescili zorunlu motorsuz araçların sahipleri, araçlarını yetkili tescil kuruluşuna tescil ettirip tescil belgesi almak zorundadır. Askerî araçlar, iş makineleri ve raylı sistemdekiler dışındaki motorlu araçlar ile yüklü ağırlığı 750 kilogramın üstündeki römork ve yarı römorklar trafik tescil kuruluşlarınca tescil edilir. Askerî araçlar Türk Silahlı Kuvvetlerince, raylı sistem araçları ait olduğu kuruluşlarca, kamu iş makineleri ilgili kuruluşlarca, tarım kesimi iş makineleri ziraat odalarınca, diğer özel iş makineleri ilgili odalarca tescil edilir.

İlk tescil için satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde başvurulur. Sahiplik belgesi, uygunluk belgesi, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ve özel tüketim vergisi ödeme belgesinin aslı ibraz edilir; bilgiler elektronik ortamda alınabiliyor veya teyit edilebiliyorsa ibraz aranmayabilir. Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenecek tarihten itibaren bilgi sistemine kayıtlı olmayan araçların tescili yapılmaz. İlk muayene süresini geçirmiş araç, bir aylık muayene süresi verilerek tescil edilir. Tescille birlikte trafikten çekme istenirse önce tescil yapılır; motorlu araç trafik belgesi düzenlenmez, plaka bastırılmaz ve ardından trafikten çekme işlemi yapılır.

Satış veya devirde önceki motorlu araç trafik belgesi ve tescil plakaları yeni sahibine devredilir. Yerleşim yeri dışındaki plakayı değiştirmek isteğe bağlıdır ve bu hâlde bir ay içinde başvuru gerekir. Direksiyonu sağda olan araçlar, belirli süre kullanılıp yeniden yurt dışına çıkarılmak üzere geçici ithal edilenler ile karayolunda insan, hayvan ve yük taşımada kullanılamayan ekipmanlı araçlar hariç tescil edilemez. Trafikten çekme talebi hariç plaka değişikliğinde malik adına zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunması ve muayene süresinin bitmemiş olması zorunludur. Haciz, rehin ve ihtiyati tedbir gibi şerhler elektronik sicile işlenemezse bildirimi alan kuruluşça bilgisayar kayıtlarına işlenir; araç tescil belgesine bu şerhler yazılmaz.

Tescil belgesi satış, devir, hurda, teknik değişiklik veya kullanım amacı değişikliğinde kural olarak geçersizdir. Renk ve teknik değişiklik ile kullanım amacı değişikliğinde belge, uygunluk sağlanması bakımından 30 gün geçerliliğini korur. Motorlu araç trafik belgesi, tescili tamamlanan aracın trafiğe çıkmasına izin veren ve muayene sürelerini belirleyen belgedir. İlk tescildeki geçici belgenin süresi içinde ayrıca trafik belgesi alma zorunluluğu aranmaz. Kamu iş makinelerinin karayoluna çıkışı için tescil belgesinin ilgili bölümü tasdik edilir ve zorunlu mali sorumluluk sigortası gerekir. Özel veya tüzel kişilere ait iş makinelerinde ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınır.

Belediyece tescile tabi motorsuz taşıtlar belge ve plaka alınmadan trafiğe çıkarılamaz. Bisiklet plakası 10×15, hayvanla çekilen ve elle sürülen taşıt plakası 15×20 santimetredir; zemin beyaz, yazılar siyahtır ve plaka arkaya takılır. İş makinelerinin satış ve devri, kısıtlayıcı kayıt yoksa tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılır ve belgenin bir sureti üç iş günü içinde tescil kuruluşuna gönderilir. Noterde belge ile bilgisayar kayıtları farklıysa bilgisayar kayıtları esas alınır. Bildirimle alıcı adına tescil gerçekleşmiş sayılır. Yeni malik adına bir ay geçerli geçici belge düzenlenir. Tescil belgesi bulunmayan aracın satışı veya devri, satın alma ya da gümrükten çekme tarihinden başlayan üç ay içinde sahiplik belgesine dayanılarak noter tarafından yapılır; bu satış tescil kuruluşuna bildirilmez.

Noter bildiriminden itibaren bir ay içinde yeni malik adına tescil belgesi düzenlenir. Trafikten çekilmiş veya çekilecekler hariç, yeni malik adına geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortası zorunludur. Belgenin malike teslimiyle geçici belge hükümsüz olur; bir ay içinde teslim edilememesi yeni malike sorumluluk yüklemez. 1/5/2010’dan önce noter satışı yapılıp bir ay içinde başvuru olmayan araçlar, önceki malikin noter satış sözleşmesiyle başvurusu üzerine alıcı adına resen kayıt ve tescil edilir. Hurdaya ayrılan taşıt onarımla yenilense bile yeniden tescil edilemez; kullanılabilir motor ve parçaları başka araçlarda kullanılabilir. Çalınan aracın kaydı, sistemde çalınma ibaresi bulunması ve çalınma tarihinden bir ay geçmiş olması şartıyla herhangi bir tescil biriminden kapatılabilir.

Sürücü belgesi

Yaş şartı sınıfa göre değişir: M, A1 ve B1 için 16; A2, B, BE, C1, C1E, F ve G için 18; A için 20, gücü 15 kilovatı aşan üç tekerlekli motosiklette 21; C, CE, D1 ve D1E için 21; D ve DE için 24 yaşın bitirilmesi gerekir. Sayılan emniyet, askerî ve yükseköğretim eğitim kurumlarında eğitim gören veya buralardan mezun olanlar bakımından A, C, D ve D1 sınıflarında yaş şartı 20 olarak uygulanır ve deneyim şartı aranmaz. Ayrıca en az ilkokul düzeyi, sağlık şartları, başarılı sınav ve sertifika, aynı sınıftan başka belge bulunmaması ve sayılan suçlardan hüküm kaydı bulunmaması aranır. 24 yaşını doldurmuş A sınıfı adaylarda iki yıllık A2 deneyimi aranmaz. M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı belgeler 10 yıl; C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı belgeler 5 yıl geçerlidir.

Yenilemede sağlık şartları, 76. maddenin birinci fıkrasındaki hükümlülük şartı ve geçici geri alınmışsa iade şartlarının gerçekleşmesi aranır. Zayi veya yıpranan belge için dilekçeyle herhangi bir tescil kuruluşuna veya dış temsilciliğe başvurulur. Başvurusu tamamlananlara, asıl belge teslim edilinceye kadar 15 gün geçerli geçici belge verilebilir. B, C, C1, D ve D1 sahipleri, azami yüklü ağırlığı 750 kilograma kadar olan hafif römorku da kullanabilir; bu sınır 750 kilogramı da kapsar. Altı aydan fazla Türkiye’de bulunan Türk vatandaşları, dış ülkeden alınan belgenin onaylı Türkçe tercümesini belgeyle birlikte bulundurmak zorundadır. İkamet değişikliği 30 gün içinde bildirilir; belge sürüş sırasında yanında bulundurulur.

Belge, 2918 sayılı Kanunun 41. maddesindeki şartlardan biri olmadan veya hileli yolla alındığı anlaşılırsa iptal edilir. Sahibinin öldüğü tespit edilirse kayda şerh konularak belge iptal edilir. Diplomatik muafiyetli kişiler, yabancı teknik ve idari personel, ikamet tezkereli yabancılar ve haymatlozlar, belgelerini Türk belgeyle değiştirseler bile Türkiye’de tescilli taşıtları kazanç karşılığı veya ticari amaçla süremez. Er ve erbaş sınıfından askerî araç sürücülerine verilen belgeler yalnız askerî araçlar için ve askerlik süresince geçerlidir.

Uluslararası sürücü belgesine ilişkin metinler aynı konuda iki ölçü içerir. Değişik metne göre belge, ikili veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca üç yıl süreyle verilir, verildiği ülke dışında geçerlidir ve İçişleri Bakanlığınca yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişilerce düzenlenir. Değişiklikten önceki metne göre ise uluslararası otomobil kurumlarınca bir yıl süreyle verilir ve Türkiye’de Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu tarafından düzenlenir. Geçici 8. maddeye yapılan atıf, yetkilendirme yapılıncaya kadar önceki hâlin uygulanacağını belirtir; yetkilendirmenin gerçekleşip gerçekleşmediği bu metinlerden anlaşılamaz. Bu nedenle iki metinden biri kesin uygulanacak düzenleme olarak seçilemez.

8182 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ m. 80 (1/2)Kaynağı aç
MADDE 80 – (Değişik:RG-25/5/2012-28303)(*) Uluslararası sürücü belgesi, sınıflarına uyan araçların sürülebilmesi için, ikili veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca, (Değişik ibare:RG-19/2/2014-28918) üç yıl süre ile verilen ve verildiği ülke dışındaki ülkeler için geçerli olan sürücü belgesidir. Uluslararası sürücü belgeleri, uluslararası sözleşmeler dikkate alınarak İçişleri Bakanlığınca yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişilerce(14) verilir. Uluslararası sürücü belgelerinin verilmesi ile yetkilendirilenlerin yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenerek ilgili tarafla protokol yapılır. (*) Bu Yönetmeliğin geçici 8 inci maddesi uyarınca uluslararası sürücü belgelerinin verilmesi konusunda İçişleri Bakanlığınca yetkilendirme yapılıncaya kadar uygulanacak olan 80 inci maddenin değişiklikten önceki hali aşağıdadır: “Uluslararası Sürücü Belgesi
8182 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ m. 80 (2/2)Kaynağı aç
Madde 80- Uluslararası sürücü belgesi, sınıflarına uyan araçların sürülebilmesi için, ikili veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca, uluslararası otomobil kurumları tarafından, 1 yıl süre ile verilen ve verildiği ülke dışındakiler için geçerli olan sürücü belgesidir. Uluslararası sürücü belgeleri, ülkemizde “Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu” tarafından ve bu Kurumca tespit edilen esas ve usullere göre verilir.” ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Sürücü Belgelerinin Düzenlenmesi ve Verilmesi Esasları Sürücü belgelerinin düzenlenmesi, kişiselleştirilmesi ve teslimiyle ilgili usul ve esaslar

Sürüş, hız, alkol ve çalışma süresi

Trafik sağdan akar. Aksine hüküm veya işaret yoksa sürücü, aracı gidiş yönüne göre yolun en sağından, çok şeritli yolda ise hızın gerektirdiği şeritten sürer. Kavşaklara yaklaşırken yerleşim yerlerinde 30, yerleşim yerleri dışında 150 metre içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmek yasaktır. Görevlinin bir kolunu dik yukarı kaldırması, yeterli güvenlikte duramayacaklar ile kavşağa yeni girmiş veya kavşak içindekiler dışında tüm kullanıcılar için dur emridir. Geçiş üstünlüğünü düzenleyen 141. madde 2/2/2021 tarihli kayıtla mülga gösterildiğinden, hangi araçlara bu hakkın tanındığı bu metinden çıkarılamaz. Bununla birlikte geçiş üstünlüğü işaretini alan sürücüler yol açmak, gerekirse durmak ve araç tamamen geçinceye kadar beklemek zorundadır.

8182 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ m. 141Kaynağı aç
Madde 141- (Mülga:RG-2/2/2021-31383) Geçiş Üstünlüğü Bulunan Araçların İşaretini Alan Araç Sürücülerinin Uyacağı Kurallar

Uyuşturucu veya uyarıcı madde almış sürücüler ile kan alkolü 0,50 promilin üzerinde hususi otomobil sürücüleri ve 0,20 promilin üstünde diğer araç sürücüleri karayolunda araç süremez. Yasal sınırın aşıldığı tespitlerde belge, son ihlalden geriye beş yıl içinde birinci kez altı ay, ikinci kez iki yıl, üç veya daha fazla ihlalde her seferinde beşer yıl geri alınır. Teknik cihazla ölçümü kabul etmeyen sürücüye Kanunun 48. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanır ve belge iki yıl geri alınır. Ölçüm sonucuna itiraz hâlinde tekrar ölçüm yapılmaz; itiraz 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27. maddesi kapsamında ilgili mahkemeye yapılır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücünün belgesi iptal edilir; yeniden sürücü belgesi için en az beş yıl ve kanunda belirtilen diğer şartlar aranır.

7574 sayılı Kanun, Madde 12Kaynağı aç
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 7574 Kabul Tarihi: 12/2/2026 MADDE 1- 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci paragrafına aşağıdaki cümle eklenmiş ve (b) bendinde yer alan “polis; polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma, trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte” ibaresi “sorumluluk bölgesine göre genel zabıta ilgili mevzuatta” şeklinde değiştirilmiştir. “Otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtası, sorumluluk sahası ile sınırlı olmak üzere İçişleri Bakanının uygun görmesi hâlinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilir.” MADDE 2- 2918 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki cümle ve fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir. “22 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında yetkilendirilen kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerinin satışını yaptığı ve ilk tescili elektronik ortamda gerçekleştirilecek araçlar için bu bentteki üç aylık süre uygulanmadan satış işlemi sonrasında üç iş günü içerisinde tescil işlemi gerçekleştirilir.” “f) Araç sahiplerinin vefat etmesi halinde mirasçılar, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak vefat tarihinden itibaren doksan gün içerisinde ilgili tescil kuruluşuna müracaat etmek ve adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar. Bu bent kapsamında yapılan tescil işlemlerinde tescil, vefat tarihi itibarıyla yapılır. Bu araçların süresi sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden karayoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye 3.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve mirasçılar adına tescil ettirilinceye kadar araç trafikten menedilir.” MADDE 3- 2918 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin başlığına “hurdaya ayrılan” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve trafikten çekilen” ibaresi eklenmiş, ikinci fıkrasında yer alan “1.002” ibaresi “46.000” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş ve beşinci fıkrasında yer alan “2.018” ibaresi “46.000” şeklinde değiştirilmiştir. “Aykırılığı tespit edilen araç trafikten çekilmiş ise trafikten çekme tarihi itibarıyla trafik tescil kaydı açılır ve ilgili vergi dairesine bildirilir.” MADDE 4- 2918 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Bu araçlar plakaları uygun duruma getirilene kadar trafikten menedilir. Tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere 140.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere her seferinde 280.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Tescilli aracı plakasız kullanan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla birinci cümlenin ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 140.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Başka bir araca ait tescil plakasını/geçici tescil plakasını, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluş tarafından verilmemiş plakayı, tescil kaydı bulunmayan plakayı veya sahte plakayı takan veya kullananlara 140.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla birinci cümlenin ihlal edilmesi halinde her seferinde 280.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılır.” “Bu madde kapsamında menedilen araçların men süresi sonunda, tescil plakaları uygun duruma getirilmeden araç teslim edilmez. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın araç tescil belgesi ve tescil plakalarının, araç üzerinde uygun durumda bulundurulması ve aracın bu maddede belirtilen hususlara uygun olarak kullanılması konusunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 5- 2918 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Bu madde hükümlerine aykırı olarak araçları karayolunda kullanan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, trafik zabıtasınca bu geçici belge ve plakalar iptal edilerek araçlar otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla bu madde hükmüne uymayan sürücülere her seferinde 140.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir.” MADDE 6- 2918 sayılı Kanunun 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “ MADDE 31- Cinslerine, özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre; a) Araçlarda, nitelik ve nicelikleri yönetmelikte belirtilen gereçlerin, b) Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlar ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu veya 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ve sürücüsü dahil oturma yeri on yediden fazla olan motorlu taşıtlarda takograf, c) Taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre, d) Özellikleri, model yılları ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı, bulundurulması, kullanılır durumda olması ve kullanılması zorunludur. Ancak, bu madde kapsamına giren ve 2918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki yıllarda üretilen taşıtlar ile gördükleri hizmet bakımından yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlarda takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu aranmaz. Taşıtlarda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcıların kullanılması yasaktır. Birinci fıkra kapsamına giren araçlardaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcılara müdahalede bulunarak yanlış veri üretecek duruma getirmek veya bu durumdaki cihazları kullanmak yasaktır. Birinci fıkra kapsamına giren ve takograf bulundurulması zorunlu olan araçların sürücülerinin takograf sürücü kartı kullanmaması ya da kendisine ait bozuk veya geçersiz bir takograf sürücü kartını veya başka bir sürücüye ait takograf sürücü kartını takograf cihazına takarak araç kullanması yasaktır. Takograf sürücü kartı sahipleri kendilerine ait takograf sürücü kartını başkalarının kullanmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Araç işleteni, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın bu maddede belirtilen gereçler ile takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcının bulundurulması, kullanılır durumda olması ve sürücünün bu maddede belirtilen kurallara uyması hususlarında gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Bu maddenin; a) Birinci fıkrasının (a) bendine uymayan sürücüye 1.000 Türk lirası, b) Birinci fıkrasının (b) ve (d) bentleri ile ikinci fıkrasına uymayan sürücülere 75.000 Türk lirası, c) Birinci fıkrasının (c) bendine uymayanlara 46.000 Türk lirası, d) Üçüncü fıkrasına uymayanlara 185.000 Türk lirası, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla uymayanlara ise her seferinde 370.000 Türk lirası, e) Dördüncü fıkrasına uymayan sürücülere 75.000 Türk lirası, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla uymayan sürücülere her seferinde 150.000 Türk lirası, f) Beşinci fıkrasına uymayanlara her seferinde 75.000 Türk lirası, idari para cezası uygulanır. Üçüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla üçüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi her seferinde doksan gün süreyle geri alınır. Dördüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla dördüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi her seferinde doksan gün süreyle geri alınır. Birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerine uygun durumda bulundurulmayan araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten menedilir ve bu araçların eksikliklerinin giderilmesi için yönetmelikte belirlenen sürelerle izin verilebilir. Dördüncü fıkra hükümlerine uymayan sürücüler gerekli şartlar sağlanıncaya kadar birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen araçları sürmekten menedilir. Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralar kapsamında işlem yapılan sürücünün aynı zamanda araç işleteni olmaması halinde altıncı fıkradaki sorumluluklarını yerine getirmeyen araç işletenine de tescil plakasına göre sürücü için belirlenen miktarın iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Trafik zabıtası, taşıtlara ait takograf kayıtlarını bu kayıtların aktarılacağı veri tabanı üzerinden de denetleyebilir ve tespit edilen ihlaller hakkında idari para cezası uygulayabilir. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Bu madde ile 49 uncu maddede belirtilen; takograf bulundurulması ve kullanımı, cihaz ayarları ve kalibrasyonu ile kayıtların saklanmasına ilişkin ihlaller, takograf kayıtlarını saklama, taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri, sürücülerin ve işletenlerin sorumlulukları, hangi ihlaller nedeniyle geçici olarak trafiğe çıkışına izin verileceği ve/veya trafikten men işlemi uygulanacağına ilişkin hususlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşleri alınarak, İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Usul ve esasları yönetmelikte düzenlenen takograf kullanımına ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 3.000 Türk lirası, cihaz ayarları ve kalibrasyonuna ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 10.000 Türk lirası, kayıtların saklanmasına ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Bu madde kapsamında trafik zabıtasının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün karayolundaki denetimine ilişkin görev ve yetkileri saklı kalmak üzere işyerinde saklanması gereken takograf kayıtlarının çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin denetim, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından oluşturulan veri tabanı kullanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından veya bağlı ve ilgili kuruluşlarınca yapılabilir.” MADDE 7- 2918 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin başlığı aşağıdaki şekilde, birinci fıkrasında yer alan “tescil belgesine” ibaresi “tescil belgesine/kayıtlarına” şeklinde, “108 Türk lirası idari para cezası verilir” ibaresi “1.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasına “Üzerinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “mevzuata uygun olarak” ibaresi eklenmiş, fıkrada yer alan “tescil belgesine” ibaresi “tescil belgesine/kayıtlarına” şeklinde, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Araç üzerindeki teknik değişiklikler ve bildirim zorunluluğu:” “Araç üzerinde ilgili mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması yasaktır. Mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması halinde işletene 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten menedilir. Yapılan bu değişikliğin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkaracak özellikte olması durumunda aracı kullanan sürücüye ayrıca 16.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Üçüncü cümle kapsamında işlem yapılan araç otuz gün süreyle trafikten menedilir ve men süresi sonunda araç mevzuata uygun duruma getirilmeden teslim edilmez.” “İlgili mevzuatı gereğince arkadan çarpmaya karşı koruma çerçevesi/yan koruma çerçevesi/devrilmeye karşı koruyucu yapı bulunması zorunlu olan araçlarda bu teçhizatın bulunmaması veya teknik şartlara uygun olmaması halinde işletene 16.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten menedilir.” MADDE 8- 2918 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin başlığına “yükler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlar” ibaresi, birinci fıkrasına “yüklerin taşınması” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlar” ibaresi ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlardan yolun yapım, bakım ve işletilmesinden sorumlu kurum/kuruluşça karayolu kullanım bedeli alınır. Karayolu kullanım bedeli; dingil başına tonaj miktarı, dingil sayısı, taşıma mesafesi ve karayolunun proje ömrünün azaltılmasına karşılık olan bedel dikkate alınarak her takvim yılı için Karayolları Genel Müdürlüğünce belirlenerek ilan edilir. Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlara verilecek iznin usul ve esasları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yönetmelikle belirlenir. Özel yüklerin taşınmasında trafik zabıtası desteğinin alınması halinde destek verilecek her gün için 16.000 Türk lirası hizmet bedeli alınır ve bu bedel her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu hizmet bedeli genel bütçeye gelir kaydedilir.” MADDE 9- 2918 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Buna göre; a) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40.000 Türk lirası, b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası, c) Sürücü belgesi iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası, idari para cezası verilir. Ayrıca, bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.” MADDE 10- 2918 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş, fıkrada yer alan “Zorundadırlar” ibaresi “zorundadırlar” şeklinde değiştirilmiş, maddeye üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, mevcut dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “e) Motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçları kullanırken aynı yönde; 1) İki şeridi bulunan yollarda geçme ve dönme dışında soldaki şeridi kullanmamak, 2) İkiden fazla şeridi bulunan yollarda geçme dışında sağdan ikinci şeridi kullanmamak, 3) İkiden fazla şeridi bulunan yollarda sola dönme dışında en sağdaki iki şerit dışındaki şerit/şeritleri kullanmamak,” “i) Yerleşim yeri içerisinde bölünmüş karayollarında araçlarını ters istikamette sürmemek, j) Otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş karayollarında araçlarını ters istikamette sürmemek, k) Yaya yollarında araç sürmemek, l) Bisiklet yolu ve bisiklet şeridinde bisiklet ve elektrikli skuter dışındaki taşıtları sürmemek, m) Taşıt trafiğine kapalı veya belirli taşıtlar için ayrılmış yollarda izin verilenler dışındaki araçları sürmemek, n) Araçlarını, kol veya grup halinde (konvoy şeklinde) veya münferiden sürerken, diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde keyfi hareketlerle trafiğin akışını kısmen veya tamamen engelleyecek şekilde araçlarını karayolu üzerinde durdurmamak,” “Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmek veya bu amaçla araçtan inmek yasaktır.” “Bu maddenin; a) İkinci fıkrasının (a), (b), (d), (k), (l) ve (m) bentlerine uymayan sürücülere 5.000 Türk lirası, b) İkinci fıkrasının (c), (e) ve (h) bentlerine uymayan sürücülere 10.000 Türk lirası, c) İkinci fıkrasının (f) ve (i) bentlerine uymayan sürücülere 20.000 Türk lirası, d) İkinci fıkrasının (g), (j) ve (n) bentlerine uymayanlara 90.000 Türk lirası, e) Üçüncü fıkrasına uymayanlara 3.000 Türk lirası, f) Dördüncü fıkrasına uymayanlara 180.000 Türk lirası, idari para cezası uygulanır. İkinci fıkranın (g), (j) ve (n) bentleri ile dördüncü fıkra hükümlerine uymayan sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araçları altmış gün süre ile trafikten menedilir. İkinci fıkranın (n) bendinin otoyol, köprü, viyadük veya tünelde ihlal edilmesi halinde verilecek idari para cezası ile sürücü belgesi geri alma ve araç trafikten men süreleri iki kat olarak uygulanır.” “Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Ayrıca ikinci fıkranın (j) bendi ile dördüncü fıkra hükümlerinin ihlali nedeniyle geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Kanunda öngörülen şekil, şart ve usullere uygun olarak düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşleri esnasında ikinci fıkranın (n) bendinde belirtilen fiillerin işlenmesi halinde bu bentteki ihlale konu kabahat oluşmaz.” MADDE 11- 2918 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Bu maddenin birinci fıkrasının; (a) bendine uymayan sürücüler 3.000 Türk lirası, (b) bendine uymayan sürücüler 5.000 Türk lirası, (c) ve (d) bentlerine uymayan sürücüler 1.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar. Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralının son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde; a) İkinci defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 10.000 Türk lirası, b) Üçüncü defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 15.000 Türk lirası, c) Dördüncü defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 20.000 Türk lirası, d) Beşinci defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 30.000 Türk lirası, e) Altıncı defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 80.000 Türk lirası, idari para cezası ile cezalandırılırlar.” “Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçanlara 200.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süreyle trafikten menedilir. Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını ihlal ederek trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süre ile geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını; üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri otuz gün, dört defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri altmış gün, beş defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri doksan gün süreyle geri alınır. Bu kapsamda geri alınan sürücü belgeleri geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını altı defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri iptal edilir. Bu madde kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücü belgesinin iptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgeleri bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilir.” MADDE 12- 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “teknik cihazlar” ibaresi “teknik cihazlar/test kitleri” şeklinde, beşinci fıkrasında yer alan “700 Türk Lirası” ibaresi “25.000 Türk lirası” şeklinde, “877 Türk Lirası” ibaresi “50.000 Türk lirası” şeklinde, “1.407 Türk Lirası” ibaresi “150.000 Türk lirası” şeklinde, sekizinci, dokuzuncu, onikinci ve onüçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddeye onüçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut ondördüncü fıkrasında yer alan “teknik cihazların” ibaresi “teknik cihazların/test kitlerinin” şeklinde değiştirilmiştir. “Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Bu fıkra kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır.” “Sürücü belgelerinin geçici geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde hükümlerine göre geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” “Beşinci veya dokuzuncu fıkraların sürücülerce; 4925 sayılı Kanun, 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde toplamda üç defa ihlal edilmesi halinde sürücünün sürücü belgesi iptal edilir. Bu fıkra kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; belgenin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı zorunludur.” MADDE 13- 2918 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “ MADDE 49- Takograf cihazı bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan taşıtların, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak kullanılması ve kullandırılması yasaktır. İşleten, sürücünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın aracın bu maddede ve yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Bu taşıtları kullanacakların taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri ile taşıtta birden fazla sürücü görevlendirilmesi gereken haller, sürücülerin taşıtta bulunmaları gereken zaman aralığı, işletenlerin sorumlulukları ile denetimlerde uygulanacak usul ve esaslar yönetmelikte belirtilir. Yönetmelikte belirtilen; a) Günlük sürekli taşıt kullanma süresinin; 1) Bir saate kadar aşılması halinde sürücüye 1.000 Türk lirası, 2) Bir saatten fazla aşılması halinde sürücüye 3.000 Türk lirası, b) Günlük toplam taşıt kullanma süresinin; 1) Bir saate kadar aşılması halinde sürücüye 3.000 Türk lirası, 2) Bir saatten üç saate kadar aşılması halinde sürücüye 5.000 Türk lirası, 3) Üç saat ve daha fazla süre ile aşılması halinde ise sürücüye 10.000 Türk lirası, c) Haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresinin; 1) Dört saate kadar aşılması halinde sürücüye 10.000 Türk lirası, 2) Dört saatten on beş saate kadar aşılması halinde sürücüye 15.000 Türk lirası, 3) On beş saat ve daha fazla aşılması halinde sürücüye 20.000 Türk lirası, d) Günlük dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 3.000 Türk lirası, e) Haftalık dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 5.000 Türk lirası, idari para cezası uygulanır. Sürücünün aynı zamanda işleten olması durumunda idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. Sürücünün aynı zamanda işleten olmaması halinde, birinci fıkradaki sorumluluklarını yerine getirmeyen işletene de bu fıkrada yer alan idari para cezaları tescil plakası üzerinden iki kat olarak uygulanır. Sürücülerin çalışma veya dinlenme sürelerine uymamaları nedeniyle dinlenme süresini aşmamak üzere ne kadar süreyle araçları kullanmaktan menedileceği ile izin işlemlerine ilişkin hususlar yönetmelikte belirlenir. Araç kullanmak üzere birden fazla sürücünün görevlendirilmesinin zorunlu olduğu hallerde araçta bulunması gereken sürücülere ilişkin yönetmelikte belirtilen hususlara uymayan işletene 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 14- 2918 sayılı Kanunun 51 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “ MADDE 51- Sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadırlar. Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını; a) Yerleşim yeri içinde; 1) 6-10 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, 2) 11-15 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası, 3) 16-20 km/s aşanlara 6.000 Türk lirası, 4) 21-25 km/s aşanlara 8.000 Türk lirası, 5) 26-35 km/s aşanlara 12.000 Türk lirası, 6) 36-45 km/s aşanlara 15.000 Türk lirası, 7) 46-55 km/s aşanlara 20.000 Türk lirası, 8) 56-65 km/s aşanlara 25.000 Türk lirası, 9) 66 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası, b) Yerleşim yeri dışında; 1) 11-15 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, 2) 16-20 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası, 3) 21-25 km/s aşanlara 6.000 Türk lirası, 4) 26-30 km/s aşanlara 8.000 Türk lirası, 5) 31-40 km/s aşanlara 12.000 Türk lirası, 6) 41-50 km/s aşanlara 15.000 Türk lirası, 7) 51-60 km/s aşanlara 20.000 Türk lirası, 8) 61-70 km/s aşanlara 25.000 Türk lirası, 9) 71 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası, idari para cezası verilir. Sürücüler tarafından bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinin; a) (7) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 30 gün, b) (8) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 60 gün, c) (9) numaralı alt bendinin ihlali halinde ise her seferinde 90 gün, süre ile sürücülerin sürücü belgeleri geri alınır. Sürücüler tarafından bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinin; a) (7) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 30 gün, b) (8) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 60 gün, c) (9) numaralı alt bendinin ihlali halinde ise her seferinde 90 gün, süre ile sürücülerin sürücü belgeleri geri alınır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Ayrıca bu madde kapsamında son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde beşinci kez geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir. Nüfusu 5.000’in altında olan yerleşim yerlerinde bu maddenin ikinci fıkrasına göre yapılacak denetim yeri, mahalli mülki idare amiri tarafından belirlenir. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir. Hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmekte kullanılan cihazların yerini tespit veya sürücüyü ikaz eden her türlü cihazın imali, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaktır. Bu cihazları imal ve ithal edenlere fiil başka bir suç oluştursa bile ayrıca 370.000 Türk lirası, cihazları araçlarında bulunduran işletene ise 185.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca bu cihazlara mülki amir tarafından el konulur ve mülki amir tarafından mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.” MADDE 15- 2918 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “71 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen araçlara bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi ve ikinci fıkrası hükümleri kapsamında geçiş hakkı vermeyen sürücülere 15.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile ikinci fıkrasına uymayanlara 1.000 Türk lirası idari para cezası verilir.” “71 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen araçlara bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi ile ikinci fıkrası hükümleri kapsamında geçiş hakkı vermeyen sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır. Ayrıca araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir.” MADDE 16- 2918 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Birinci fıkranın (c) bendi hükmüne uymayan sürücüler 5.000 Türk lirası, diğer hükümlerine uymayan sürücüler ise 1.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar.” MADDE 17- 2918 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerine uymayan sürücüler 1.000 Türk lirası, diğer hükümlerine uymayan sürücüler ise 5.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar.” MADDE 18- 2918 sayılı Kanunun 65 inci maddesinin başlığı aşağıdaki şekilde, birinci fıkrasında yer alan “Araçların yüklenmesinde” ibaresi “Yüklü ve yüksüz araçlarda” şeklinde, fıkranın (f) bendinde yer alan “eşyanın izin alınmadan yüklenmesi,” ibaresi “yükün izin alınmadan ya da izin belgesinde belirtilen şartlar sağlanmadan” şeklinde, (h) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde, altıncı fıkrasında yer alan “idarî para cezaları tahsil olunmadan anılan araçların yola devam” ibaresi “idari para cezaları tahsil olunmadan anılan araçların ülkeyi terk” şeklinde değiştirilmiş, yedinci fıkrasında yer alan “işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı” ibaresi “işletene idari para cezası” şeklinde değiştirilmiş, sekizinci fıkrasında yer alan “veya tespit edilememesi” ibaresi madde metninden çıkarılmış, dokuzuncu fıkrasında yer alan “ağırlık ve boyut kontrolü” ibaresi “ağırlık, boyut ve yükleme kontrolü” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya “Ulaştırma” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Altyapı” ibaresi eklenmiştir. “Yüklü ve yüksüz araçlar:” “h) Yükün uygun bağlama ve sabitleme yapılmayarak karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak, devrilecek veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklenmesi,” “l) Ağırlık ve boyutları bakımından karayolunda sürülmesi özel izne bağlı olan araçların izin alınmadan ya da izin belgesinde belirtilen şartlar sağlanmadan karayoluna çıkarılması,” “Birinci fıkranın (a) bendi hükümlerine uymayanlara 1.000 Türk lirası; (d), (h), (i), (j) ve (k) bentleri hükümlerine uymayanlara 3.000 Türk lirası; (e) bendi hükümlerine uymayanlara 20.000 Türk lirası, (f) bendi hükümlerine uymayanlara 60.000 Türk lirası, (l) bendi hükümlerine uymayanlara 30.000 Türk lirası, (c) ve (g) bentleri hükümlerine uymayan işletenlere 10.000 Türk lirası, (g) bendine aykırı yük gönderenlere 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkranın (h) bendinin tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan araçlar ile konteyner taşıyan araçlar tarafından ihlali halinde idari para cezası 20.000 Türk lirası olarak uygulanır. Ayrıca, bütün sorumluluk ve giderler araç işletenine ait olmak üzere, fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilir, birinci fıkranın (d), (e), (f), (g), (h), (i), (j), (k) ve (l) bentlerindeki şartlara uymadan kullanılan taşıtların, gerekli şartlar sağlanıncaya kadar yola devam etmelerine izin verilmez. Birinci fıkranın (b) bendine uymayarak; a) %10 fazlasına kadar yüklemelerde 10.000 Türk lirası, b) %15 fazlasına kadar yüklemelerde 20.000 Türk lirası, c) %20 fazlasına kadar yüklemelerde 30.000 Türk lirası, d) %25 fazlasına kadar yüklemelerde 40.000 Türk lirası, e) %25’in üzerinde fazla yüklemelerde 60.000 Türk lirası, işleten ve gönderene ayrı ayrı idari para cezası uygulanır. Ağırlık ve boyut denetimlerinin yapıldığı kontrol mahallerinde işaretlere uymadan veya işaret, ışık, ses veya görevlilerin dur ikazına rağmen tartı, ölçü veya belge kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara tescil plakalarına göre, yetkililerce yapılacak ağırlık ve boyut denetimlerini engelleyen araçların sürücüsüne veya işletenine 60.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 19- 2918 sayılı Kanunun 65/A maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Kış lastiği ve kar zinciri zorunluluğu: MADDE 65/A- Araçlarda kış lastiği kullanımı, illerin hava ve iklim şartlarına göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından araç cinslerine göre yılın belirli dönemi için zorunlu tutulur. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bu yetkisini valiliklere devredebilir. Bu madde hükümleri çerçevesinde araçları denetlemeye Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkilendirdiği Bakanlık personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri ve belediyelerin denetim birimleri yetkilidir. Bu maddede düzenlenen yükümlülüğe uymayan aracın işletenine bu maddede belirtilen görevlilerce 6.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve bu araçların lastiklerini uygun hale getirebilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar gitmelerine denetimle görevli olanlar tarafından izin verilir. Bu maddede belirtilen idari para cezasının tutarını azaltmaya ve iki katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Karlı ve buzlu hava şartlarında, kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların güvenle seyredemediği karayollarında kar zinciri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda tutmayan araçların sürücüsüne 6.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Kar ve buzla mücadele çalışmaları sırasında, kar zinciri kullanmaması nedeniyle trafik akışına engel olan kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların sürücüsüne 24.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığınca müştereken belirlenir.” MADDE 20- 2918 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent, maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş, mevcut ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve mevcut dördüncü fıkrasında yer alan “ve Şehircilik” ibaresi “, Şehircilik ve İklim Değişikliği” şeklinde değiştirilmiştir. “f) Motorlu bisiklet ve motosiklet cinsi araçların, izin alınarak yapılan gösteriler dışında tek tekerlek üzerinde, sele üzerine yatarak, sele üzerinde ayağa kalkarak, kendi etrafında döndürülerek, tekerleği kaydırılarak, sürüş güvenliğini olumsuz yönde etkileyecek benzeri akrobatik hareketler yapılarak sürülmesi yasaktır.” “Birinci fıkranın (a), (b), (c), (d) ve (e) bentleri ile beşinci fıkra hükümlerine uymayan sürücülere 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkranın (f) bendi hükümlerine uymayan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması ve bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır.” “Sürücü arkasında ayrı oturma yeri olan bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosikletlerle tescil kayıtlarında belirtilen kişiden fazlası taşınamaz. Bütün sorumluluk ve giderler araç sürücüsüne ait olmak üzere fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilir. Paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından yetki belgesi alması zorunludur. Yetki belgesi almadan faaliyette bulunanlara 86.900 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 21- 2918 sayılı Kanunun 67 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “5.010” ibaresi “140.000” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “Belgesi iptal edilenlerin” ibaresi “Sürücü belgesi iptal edilenlerin” şeklinde değiştirilmiş, fıkraya “eğitime başlayabilmeleri için” ibaresinden sonra gelmek üzere “sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve” ibaresi ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir.” MADDE 22- 2918 sayılı Kanunun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bayındırlık” ibaresi “Ulaştırma ve Altyapı” şeklinde, dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “İzin alınmadan yapılan yarış ve koşuları düzenleyen ilgililer hakkında 16.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” “Yarış yapan motorlu araç sürücülerine 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle geri alınır. Yarış yapılan araçlar altmış gün süreyle trafikten menedilir. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için, geri alma süresi sonunda psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin ibrazı ve bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması zorunludur. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren en az iki yıl geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir.” MADDE 23- 2918 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan “gereksiz geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücüler 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar” ibaresi “geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 24- 2918 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Bu fıkra hükümlerine uymayanlara 3.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” “Araçlarda Kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarını bulundurmak veya kullanmak yasaktır. Bu fıkra hükümlerine uymayanlara 21.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca bu araçlar otuz gün süreyle trafikten menedilir.” MADDE 25- 2918 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Seyir hâlinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde sürücülere 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın üç veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgeleri her seferinde otuz gün süreyle geri alınır. Bu maddenin diğer hükümlerine uymayanlara 1.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” “Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 26- 2918 sayılı Kanunun 78 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Sürücülerin ve yolcuların koruyucu sistemleri kullanma zorunluluğu: MADDE 78- Araçların sürülmesi sırasında sürücü ve yolcuların güvenliğine ilişkin olarak; a) Emniyet kemerinin, b) Koruma başlığı ve koruma gözlüğünün, c) Çocuk bağlama sisteminin, d) Yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemlerin, usulüne uygun olarak kullanılması zorunludur. Koruyucu sistemleri usulüne uygun olarak kullanmayanlar da koruyucu sistem kullanmamış sayılırlar. Koruyucu sistemlerinin nitelikleri ve nicelikleri ile hangi araçlarda ve hangi tarihten itibaren hangi şartlarda bulundurulacağı ve kullanılacağı yönetmelikte belirtilir. Yönetmelikte cins ve sınıfları belirtilen araçlarda seyahat eden yolcuların, araç hareket etmeden önce ve seyahat sırasında emniyet kemerlerini bağlamaları konusunda uyarılmaları zorunludur. Birinci fıkranın (a) bendi hükmünü ihlal eden sürücülere/yolculara 2.500 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Sürücüler tarafından son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın dört veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücü belgeleri her seferinde otuz gün süreyle geri alınır. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Birinci fıkranın (b) bendi hükmünü ihlal eden sürücülere/yolculara 2.500 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde 5.000 Türk lirası, üçüncü ve daha fazla ihlal edilmesi halinde her seferinde 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkranın (d) bendi ile ikinci fıkra hükümlerini ihlal edenlere 1.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkra kapsamında işlem yapılan araçlarda bulunan sürücü ve yolcular gerekli koruyucu sistemleri takmadan/kullanmadan aracın karayolunda seyrine izin verilmez. Sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların birinci fıkrada belirtilen koruyucu sistemleri kullanmalarını sağlamak zorundadırlar. 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmadan veya usulüne uygun olarak kullanılmasını sağlamadan seyahatine izin veren araç sürücüsüne 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 27- 2918 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Anlaşma hali dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan veya birinci fıkranın (b) bendi hükümlerine uymayan sürücüler 46.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Bu fıkranın ikinci cümlesi kapsamında olay yerinden ayrılan sürücülerin sürücü belgesi bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından iki yıl süreyle geri alınır. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 28- 2918 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinin başlığında yer alan “motorlu bisiklet” ibaresi “elektrikli skuter” şeklinde ve birinci fıkrasında yer alan “taşıtlar ile motorlu bisiklet” ibaresi “taşıt ve elektrikli skuter” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 29- 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Ulaştırma Bakanlığının” ibaresi “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının” şeklinde değiştirilmiş, maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut onuncu fıkrasında yer alan “Maliye Bakanlığınca” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir. “Bu Kanun kapsamında düzenlenen idari para cezası karar tutanakları ile diğer tutanaklara, görevli ve yetkili personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yazılır.” MADDE 30- 2918 sayılı Kanunun 115 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “Bu fıkra” ibaresi “Bu fıkra ve dokuzuncu fıkra” şeklinde, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı ile Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca” ibaresi “İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen trafik kurallarına aykırılık nedeniyle; yabancı uyruklu kişiye uygulanan ve ülkemizden çıkışına kadar tahsil edilemeyen idari para cezaları bu kişinin tekrar yurda girişi sırasında tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde yabancının yurda girişine izin verilmez.” MADDE 31- 2918 sayılı Kanunun 116 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının, 26/6/1973 tarihli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3 üncü maddesi kapsamında genel kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresinin bulunması halinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Ancak bu kiralama 4925 sayılı Kanun kapsamında bulunan yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.” MADDE 32- 2918 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “5.010” ibaresi “100.000” şeklinde, “2.018” ibaresi “46.000” şeklinde, “1.002” ibaresi “20.000” şeklinde, fıkranın üçüncü cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki cümleler eklenmiştir. “Ayrıca (a) bendi kapsamında işlem yapılan sürücülerin sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır.” “Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde bu fıkranın tekrar ihlal edilmesi hâlinde idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 33- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. “EK MADDE 20- Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaktır. Bu madde hükümlerine uymayanlara 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir.” MADDE 34- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “ GEÇİCİ MADDE 27- Bu maddenin yayımı tarihinden önce takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu bulunmayan, ancak bu maddeyi ihdas eden Kanunla 31 inci maddede yapılan değişiklik ile zorunluluk getirilen araçlar için; a) 2021 ve sonrası model araçlarda, 31/12/2026, b) 2016-2020 model araçlarda, 31/12/2027, c) 2011-2015 model araçlarda, 31/12/2028, d) 1996-2010 model araçlarda, 31/12/2029, e) 1985-1995 model araçlarda, 31/12/2030, tarihlerinden sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf taktırılması ve kullanılması zorunluluğu aranmaz. Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yolcu taşımacılığı yapılan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlar için takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu, ilk defa tescil edilecek araçlar için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle aranmaz. 31 inci maddenin ondördüncü fıkrasında belirtilen yönetmelik yürürlüğe girene kadar 18/7/1997 tarihli ve 23053 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 23 üncü, 25 inci, 31 inci, 46 ncı, 47 nci maddeler ile 48 inci maddenin ondördüncü fıkrası, 73 üncü, 78 inci maddeler ve ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki işlemler, tekerrür hesaplamalarında dikkate alınmaz.” MADDE 35- Bu Kanunun; a) 28 inci maddesi 1/1/2027 tarihinde, b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer. MADDE 36- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Resmî kaynak

Ticari yük taşıyan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen araçlar ile ticari yolcu taşıyan ve şoför dâhil kapasitesi 9 kişiyi geçen araçların şoförleri, 24 saat içinde toplam 9 saatten ve devamlı 4,5 saatten fazla süremez. Sürekli 4,5 saatlik kullanma sonunda istirahate çekilmeyen şoför en az 45 dakika mola alır. En fazla 6 günlük kullanmadan sonra en az 24 saatlik hafta tatili gerekir. Düzenli seferler dışındaki uluslararası yolcu taşımacılığında 12 gün sonra 2 günlük tatil zorunludur ve birleşik iki haftada toplam süre 90 saati aşamaz. Her 24 saatte 11 saat kesintisiz dinlenme esastır; bu süre en az 8 saati kesintisiz olmak üzere iki veya üç parçada kullanılırsa günlük dinlenme 12 saate çıkar. 11 saatlik süre haftada en fazla üç kez en az 9 saate indirilebilir. Araç en az iki şoförle kullanılıyorsa her 30 saatte her şoför en az 8 saat kesintisiz dinlenir.

Aksine işaret yoksa otomobilin azami hızı yerleşim yeri içinde 50, şehirlerarası çift yönlü karayolda 90, bölünmüş yolda 110 ve otoyolda 120 km/saattir. Hız sınırlayıcı zorunlu araçlarda yol ayrımı yapılmaksızın M2 ve M3 otobüs ve minibüslerde ayar 110 km/s, N2 ve N3 kamyon ve çekicilerde 99 km/s’tir; şehir içinde diğer araçların azami hız sınırına uyarlar. Zorunlu hâller dışında şehirlerarası yolda asgari hız 15 km/s, otoyolda 40 km/s’tir. Belirtilen istisnalar hariç römorklu veya yarı römorklu araçta en çok hız, aynı cins römorksuz aracın hızından saatte 10 km düşüktür. Servis freni bozuk aracı çeken araç saatte 15 km’nin üstünde sürülemez.

Aksine karar alınıp işaretlenmemişse 100. maddedeki hız sınırları aşılamaz. Hız, radar ve benzeri cihazlarla veya kronometre ve değişik usullerle tespit edilebilir. İki yönlü yolda geçme kuralının zorunlu kıldığı şartlar nedeniyle aynı cins taşıt için belirlenen hız sınırı aşılırsa Kanunun 51. maddesine göre işlem yapılmaz. Azami hızın yüzde 10 oranında aşıldığının kontrol sırasında tespiti hâlinde de 51. maddeye göre işlem yapılmaz; bu ifade, her türlü yaptırımın ortadan kalktığı anlamına gelmez. Hız ölçen cihazların yerini tespit eden veya sürücüleri ikaz eden cihazların imali, ithali ve araçta bulundurulması yasaktır. Kavşak, dönemeç, tepe üstü, yaya ve hemzemin geçidi, tünel, dar köprü, menfez ile yapım ve onarım alanlarına yaklaşırken hız azaltılır.

Takip mesafesi, aracın saatteki kilometre hızının en az yarısı kadar metre olarak düzenlenmiştir; aynı hüküm, mesafenin takip eden aracın iki saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar da olabileceğini belirtir. İki ölçü birlikte yer aldığından biri diğerinin yerine zorunlu yöntem sayılmaz. Tehlikeli madde taşıyan sürücüler, yerleşim birimleri dışında diğer araçları en az 50 metre mesafeden takip eder. Zorunlu neden olmaksızın hız sınırlarının çok altında veya ani ve gereksiz biçimde yavaşlayarak ilerleyişi engellemek yasaktır.

Boyut, yük ve özel izin

17.04.2015 değişik 128. maddeye göre araçların yüklü ve yüksüz boyutları ile güvenle seyredecekleri ağırlıklar belirtilen şartlara uygun olmak zorundadır. Azami genişlik genel olarak 2,55 metre, yalnız frigorifik yapılarda 2,60 metre, belediyelere ait troleybüslerde 2,65 metredir. Azami yükseklik 4,00 metredir. Azami uzunluk; otobüs dışındaki motorlu araç ve römorkta 12,00 metre, iki dingilli otobüste 13,50 metre, ikiden çok dingilli otobüste 15,00 metre, yarı römorklu araçta 16,50 metre, mafsallı veya römorklu otobüs ile römorklu kamyonda 18,75 metre, iki römorklu katarda 22,00 metredir. Bu boyut ve ağırlıklar imal tarihine bakılmaksızın uygulanır.

8182 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ m. 128Kaynağı aç
Madde 128-(Değişik:RG-17/4/2015-29329) Karayollarında seyreden araçların yüklü ve yüksüz olarak uyacakları boyutların ve bu araçların karayolu yapısına zarar vermeden güvenle seyredebilecekleri ağırlıkların aşağıda belirtilen şartlara uygun olması zorunludur. a) Azami genişlik Araçların azami genişliği 2,55 metre Frigorifik taşıtların yalnız frigorifik yapılarında 2,60 metre Belediyelere ait troleybüsler 2,65 metre b) Azami yükseklik Araçların azami yüksekliği 4,00 metre c) Azami uzunluk Otobüs dışındaki motorlu araçlarda 12,00 metre Römorklarda 12,00 metre İki dingilli otobüslerde 13,50 metre İkiden çok dingilli otobüslerde 15,00 metre Yarı römorklu araçlarda 16,50 metre Mafsallı (Körüklü) otobüslerde 18,75 metre Römorklu otobüslerde 18,75 metre Römorklu kamyonlarda 18,75 metre İki römorklu katarlarda 22,00 metre d) Azami ağırlıklar 1) Dingil ve dingil grubu ağırlıkları Dingil ağırlığı en çok; Tahriksiz tek dingilde 10 ton Tahrikli tek dingilde 11,5 ton İki dingilli motorlu araçlarda aks grubu ağırlığı en çok; Dingiller arası mesafe 1m’den az ise (d<1m) 11,5 ton Dingiller arası mesafe 1 m ile 1.3 m arası ise (1 m ≤ d< 1.3 m) 16 ton Dingiller arası mesafe 1.3 ile 1.8 m arası ise (1.3 m ≤ d< 1.8 m) 18 ton Dingiller arası mesafe 1.3 m ile 1.8 m arası ise (1.3 m ≤ d< 1.8 m) (Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onay Yönetmeliği veya Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelikte belirtilen şartlarla) 19 ton İki dingilli römork ve yarı römorklarda aks grubu ağırlığı en çok; Dingiller arası mesafe 1m’den az ise (d<1m) 11 ton Dingiller arası mesafe 1 m ile 1.3 m arası ise (1 m ≤ d< 1.3 m) 16 ton Dingiller arası mesafe 1.3 ile 1.8 m arası ise (1.3 m ≤ d< 1.8 m) 18 ton Dingiller arası mesafe 1.8 m veya daha büyük ise (1.8 m ≤ d) 20 ton Üç dingilli aks grubu ağırlığı en çok; Dingiller arası mesafe 1.3 m veya daha az ise ( d ≤ 1.3 m) 21 ton Dingiller arası mesafe 1.3 m ile 1.4 m arası ise (1.3 m < d ≤ 1.4 m) 24 ton 2) Toplam ağırlıklar İki dingilli motorlu araçlar ve römorklarda 18 ton Üç dingilli motorlu araçlarda (Tahrikli dingilin, çift lastikle ve havalı süspansiyon sistemi ile veya 97/27/AT Yönetmeliğinde tanımlandığı gibi eşdeğer kabul edilen bir süspansiyon sistemi ile donatılmış olduğu veya her bir tahrikli dingilin çift lastikli olduğu ve her bir dingilin azami ağırlığının 9,5 tonu aşmadığı durumlarda 26 tondur.*) 25 ton (26 ton*) Üç dingilli yarı römorklu araçlarla mafsallı otobüslerde 28 ton Dört dingilli motorlu araçlarda 32 ton Dört dingilli römorklu ve yarı römorklu araçlarda 36 ton Dört dingilli yarı römorklu araçlarda yarı römork dingil grubu ağırlığı 20 ton olan araçlarda 38 ton Beş veya daha çok dingilli yarı römorklu veya römorklu katarlarda 40 ton 40 ft. boyutunda ISO Konteyner taşıyan iki veya üç dingilli yarı-römorka sahip üç dingilli motorlu araçlarda 44 ton Araçların imal tarihine bakılmaksızın birinci fıkrada belirtilen boyutlar ve ağırlıklar uygulanır. Ağırlıkların ve boyutların tetkikinde, araçların imal ve monte edilmiş oldukları fabrikaca verilen orijinal teknik kapasite değerleri esas alınır. Bu fıkrada belirtilen istisnalar hariç birinci fıkrada belirlenen ağırlık sınırları ve boyutları üzerinde kapasiteye sahip araçlar için karayolu uygunluk belgesi verilemez ve bu gibi araçlar tescil edilemez: a) Çekici araçlarda dingil kapasiteleri, azami dingil ağırlıklarından en çok %20 (dahil) daha fazla, kurtarıcı, seyyar tamir ve bakım, beton karıştırma ve pompalama makine ve aksamlarının monte edilmiş olduğu araçlar ile benzeri özel amaçlı ve özel teçhizatlı araçlarda dingil kapasiteleri, azami dingil ağırlıklarından en çok %50 (dahil) daha fazla olabilir. 1) Bu araçlar karayolunda seyrederken azami dingil ağırlıkları ile azami yüklü ağırlık değerleri aşılamaz. 2) Bu araçların tescillerinden sonra yapılacak herhangi bir tadilat ile toleransa neden olan nitelikleri değiştirildiğinde, bu hüküm kapsamı dışında kalacağından daha önce verilmiş olan karayolu uygunluk belgesi geçersiz sayılır, tescil işlemi iptal edilerek ilgili diğer hükümler uygulanır. 3) Bu hususlar verilecek karayolu uygunluk belgesine işlenir. Çekici araçlar için bu maddenin yedinci fıkrası hükümleri saklıdır. b) Özellikle tarım işlerinde kullanılmak için imal edilmiş araçlar ile yol bakım araçları, kurtarıcı araçlar ve itfaiye araçlarında azami genişlik 3.05 metre olabilir. Bu araçların 2.55 metreden fazla genişlikte olanlarına karayolu uygunluk belgesi verilemez ve trafik tescil kuruluşlarında tescil işlemine tabi tutulamaz. Bu araçların tescilleri ilgili kuruluşlarınca yapılır. Ancak tarım işlerinde kullanılmak üzere imal edilmiş ve genişliği 2.55 metre ile 3.05 metre arasında olan araçlar günün kararmasından itibaren gün aydınlanıncaya kadar karayolunda trafiğe çıkarılamaz. Birinci ve üçüncü fıkralardaki boyutlara, ağırlıklara ve istisnalara uygun olan araçlar, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklerle belirtilen diğer şartlara da uygun olması halinde, normal tescil işlemine tabi tutulur ve bu sınırlar dahilinde yüklü veya yüksüz olarak karayoluna çıkabilir. Karayolundan başka bir ulaşım imkanının olmadığı, zorunlu ve istisnai hallerde; bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen ölçülerden en az birine uymayan bölünemeyen araç ve özel yüklerin taşınabilmesi, aşağıdaki şartların sağlanması ve Karayolları Genel Müdürlüğünden yüksüz araçlar için “Özel İzin Belgesi”, yüklü araçlar için de “Özel Yük Taşıma İzin Belgesi” alınması suretiyle mümkündür: a) Bu yükü taşıyacak aracın seçiminde bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümlerine uygunluğunun sağlanması imkanı aranır. Bu imkanın bulunup bulunmadığı Karayolları Genel Müdürlüğünce takdir olunur. Bu imkan bulunmadığı takdirde taşıma sırasında yol ve köprülerin durumunun göz önünde bulundurularak trafik güvenliğinin tehlikeye düşürülmemesi ve gösterilecek güzergah üzerinde, istenecek gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması zorunludur. b) Karayolunda trafiğe çıkışın yüksüz, devamlı olarak yapılmasının gerekli görülmesi halinde bu işe ayrılacak her bir araç, yarı römorklu araç veya katar için güzergâh ile süre belirtilerek süreli Özel İzin Belgesinin, karayolunda trafiğe çıkışın yüklü olarak yapılması halinde ise bu işe ayrılacak araç yarı römorklu araç veya katar için güzergâh, taşıma sınırları ve şartları ile taşıma zamanı belirtilerek her çıkış için ayrı ayrı Özel Yük Taşıma İzin Belgesinin alınması zorunludur. c) Ölçü ve boyutlar bakımından bölünemez niteliği taşıyan özel yüklerin taşınması; bu maddenin birinci fıkrası (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen toplam ağırlıkları geçmemek, yüke uygun araç veya araçlar seçilmesi kaydıyla mümkündür. Bu madde belirtilen hususlara ilişkin başka bir ihlale neden olmamak şartıyla aynı yükten birden fazla yükleme yapılabilir. d) Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığına ait araçlar ve bölünemeyen özel yükler ile yangın, sel, deprem, tabii afet ve benzeri durumlarda kullanılan araçlar ve bölünemeyen özel yükler için bu fıkra ve beşinci fıkraya göre Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınması gerekli değildir. Ancak bu araçların trafiğe çıkışları ve bölünemeyen özel yüklerin taşınması sırasında yol, köprü ve sanat yapılarının durumunun göz önünde tutulması, trafik güvenliğinin tehlikeye düşürülmemesi ve belirlenen güzergâh üzerinde gerekli güvenlik tedbirlerinin kendi birimlerince alınması mecburidir. e) Özel izin belgesi veya özel yük taşıma izin belgesi ile trafiğe çıkacak araçlar üzerinde, izin belgelerinde gösterilen özel işaretlerin sürekli olarak bulundurulması ve özel şartların sağlanması zorunludur. Tescilli veya tescilsiz olup, yüksüz olarak bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen ölçülerden en az birine uymayan araç, yarı römorklu araç, katar, iş makineleri ve benzerlerinin karayolunda trafiğe çıkışı için Karayolları Genel Müdürlüğünden, bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen esaslara göre “Özel İzin Belgesi” alınması mecburidir. Bu maddenin üçüncü fıkrası (b) bendi ve dördüncü fıkrası bu hükmün dışındadır. Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerinden en az birine uymayan ancak bu maddenin beşinci ve altıncı fıkralarına göre özel yük taşıma izin belgesi alarak taşıma yapabilecek veya özel izin belgesi alarak karayoluna çıkabilecek araç, yarı römork ve römorkların, bunların yüklü veya yüksüz olarak trafiğe her çıkarılışlarında Karayolları Genel Müdürlüğünden özel yük taşıma izin belgesi veya özel izin belgesi alınması gerektiği karayolu uygunluk belgesine ve tescil işlemi sırasında ise trafik belgesine işlenir. Karayolu güzergâhları üzerinde kış hizmetleri amacı ile seyreden, yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruma ait araçlarla kurum adına çalışan araçlar hizmetin gereği beraber veya ayrı ayrı çalıştırdıkları tuz serici, ön-yan kar bıçağı, kar rotatifi ve benzeri ataşmanlarla azami genişlikleri birinci fıkrada belirtilen ölçüleri geçebileceği gibi, saatte 70 km/s hızı geçmemeleri kaydıyla azami yüklü ağırlıklarının üzerinde yükleme yapılabilir. Özel izin belgesi veya özel yük taşıma izin belgesi alınması gereken araçlar, izin alınmadan veya izin şartlarına uymadan karayoluna çıkarıldığında trafikten men edilir. Araçların yüklenmesine ilişkin ölçü ve usuller, ağırlık ve boyut kontrolü usul ve esasları ile tartı toleransları konusunda Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Karayollarında Trafiğe Çıkarılacak Yüklü ve Yüksüz Araçlarda Uyulacak Ölçü ve Boyutlar

Tahriksiz tek dingil ağırlığı en çok 10 ton, tahrikli tek dingil ağırlığı en çok 11,5 tondur. Toplam ağırlık sınırları araç ve dingil yapısına göre değişir; üç dingilli motorlu araçlarda esas sınır 25 tondur, metindeki ek koşullarda 26 ton olabilir. Belirtilen istisnalar dışında sınır üstü kapasiteli araca karayolu uygunluk belgesi verilmez ve araç tescil edilemez. Çekicilerde dingil kapasitesi azami dingil ağırlığını en çok yüzde 20, sayılan özel amaçlı araçlarda en çok yüzde 50 aşabilir; ancak seyirde azami dingil ve yüklü ağırlık aşılamaz. Tarım, yol bakım, kurtarıcı ve itfaiye araçlarında azami genişlik 3,05 metre olabilir. 2,55 metreyi aşanlar uygunluk belgesi alamaz ve trafik tesciline tabi tutulamaz. Genişliği 2,55 ile 3,05 metre arasında olan tarım araçları, gün karardıktan gün aydınlanıncaya kadar karayolunda trafiğe çıkarılamaz.

Başka bir ulaşım imkânı bulunmayan zorunlu ve istisnai hallerde, ölçüleri uymayan bölünemeyen araç veya özel yükün taşınması Karayolları Genel Müdürlüğünden izin belgesine bağlanır. Yüksüz araç için Özel İzin Belgesi, yüklü araç için Özel Yük Taşıma İzin Belgesi aranır. Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığına ait araçlar ve bölünemeyen özel yükler ile yangın, sel, deprem, tabii afet ve benzeri durumlarda kullanılanlar bakımından bu izin aranmaz; güvenlik tedbirlerini kendi birimleri alır. İzin gereken araç, belge alınmadan veya şartlara uyulmadan karayoluna çıkarsa trafikten men edilir. Yükleme ölçü ve usulleri ile ağırlık, boyut kontrolü ve tartı toleransları, bu konuda çıkarılan ayrı yönetmelik hükümlerine bırakılmıştır.

Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorkta yükün üzerinde insan taşınamaz. Aranan şartlar varsa taşıma sınırının her tonu için iki yolcu, kısa mesafede işçi taşımada ayakta her ton için iki işçi taşınabilir. Lastik tekerlekli traktörle ve ona römork takılarak ticari yük taşınamaz; bu araçlar ticari araç olarak tescil edilemez. Şehir içi taşımalar dışında, taşımanın yük taşıyıcı araçla yapılamayacağı anlaşıldığında veya mecburi ve geçerli bir neden bulunduğunda il trafik komisyonu, süre, zaman ve güzergâhı göstermek suretiyle geçici ticari yük izni verebilir. Patlayıcı, parlayıcı, yanıcı, yakıcı, kendiliğinden veya kolayca ateş alabilen, zehirli, radyoaktif maddeler ve benzerleri tehlikeli madde sayılır. Radyoaktif maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınması ayrıca Atom Enerjisi Komisyonunun iznine bağlıdır.

Kaza yerindeki yükümlülükler

21.03.2012 değişikliğiyle düzenlenen 152. madde, kazaya karışıp yaralanmayan veya hafif yaralanan kişilere yükümlülük getirir. Sürücü, trafiğe ek tehlike doğurmayacak biçimde hemen durur, ışıklı işaret veya yansıtıcı koyar ve gerekli tedbirleri alır. Trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemeyen ölümlü, yaralanmalı veya maddi hasarlı kazada, sorumluluğu aydınlatacak iz ve delillerle birlikte yerdeki durum korunur. Diğer taraf isterse kimlik ve adres bildirilir; sürücü ve trafik belgeleri ile sigorta poliçeleri gösterilir. Yaralıya ilk yardım ve acil müdahale için ayrılma dışında olay yetkililere duyurulur; onlar gelinceye veya izin verinceye kadar yerden ayrılınmaz. Sahibi veya sorumlusu başında olmayan motorlu araç, taşınır veya taşınmaz mal ya da mülke zarar veren sürücü, ilgilisini arar; bulamazsa görünen uygun yere yazılı bilgi bırakır ve en kısa sürede yetkililere haber verir.

8182 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ m. 152Kaynağı aç
MADDE 152- (Değişik:RG-21/3/2012-28240) Bir trafik kazasına karışanlardan yaralanmamış olan veya hafif yaralı olanlar; a) Araç sürücüsü iseler, trafik için ek bir tehlike yaratmayacak şekilde hemen durmak, trafik güvenliği için ışıklı işaret veya yansıtıcı cihazları koymak ve gereken tedbirleri almak, b) Trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemeyen, ölümlü, yaralanmalı veya maddi hasarlı kazalarda, sorumluluğun belirlenmesine yarayacak iz ve deliller dahil, kaza yerindeki durumu değiştirmemek, c) İstendiğinde diğer tarafa kimlik ve adreslerini bildirmek, sürücü ve trafik belgeleri ile sigorta poliçelerini göstermek, bunlara ait gerekli bilgiler ile tarih ve sayılarını vermek, ç) Yaralılara ilk yardım ve acil müdahale yaptırmak maksadıyla kaza mahallinden ayrılma hali hariç, olayı; yetkili ve görevlilere bildirmek ve bunlar gelinceye kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak, d) Başında sahibi veya sorumlusu bulunmayan motorlu araçlar, taşınabilen veya taşınamayan mallar ile mülklere zarar veren sürücüler; 1) Aracın, malın veya mülkün ilgilisini bulmak, 2) Bulunamadığı takdirde araçların ve zarar verilen diğer şeylerin görünebilen ve uygun yerlerine yazılı bilgi bırakmak, 3) En kısa sürede yetkililere haber vermek, zorundadırlar. Sadece maddi hasarla sonuçlanan kazalarda; a) Kazaya karışan sürücülerin tümü, yetkililerin gelmesine gerek görmez ve aralarında kazayı kendi düzenleyecekleri tutanakla tespit etmek noktasında anlaşırlarsa “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı” düzenleyip birlikte imza altına alarak olay yerinden ayrılabilirler. b) Taraflarının anlaşma sağladığı durumlarda, yeni bir trafik kazasına sebebiyet vermemek ve trafik akışını engellememek için mümkün olduğu takdirde olay yerinin fotoğrafları çekilerek kazaya karışan araçlar taşıt yolu dışına çıkarılır ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı burada düzenlenir. c) Bir anlaşma ile olay yerinden ayrılmış olan taraflar, meydana gelen zararın sigortaları tarafından veya kendilerince doğrudan karşılanacağını kabul etmiş sayılırlar ve sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemezler. ç) Aşağıdaki durumlarda Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı trafik zabıtası, bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde ise genel kolluk tarafından düzenlenir: 1) Kazaya bir aracın karışması (tek taraflı maddi hasarlı kaza ise), 2) Taraflardan herhangi birinin sürücü belgesinin bulunmaması veya belgesinin kullandığı araç cinsi için yeterli olmaması, 3) Araçlardan herhangi birinin ülkemizde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortasının olmaması, 4) Sürücülerden herhangi birinde alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı şüphesinin bulunması, 5) (Değişik:RG-19/2/2014-28918) Kazaya karışan araçlardan herhangi birinin kamu kurum veya kuruluşuna ait olması (Sağlık Bakanlığına ait ambulans ve acil sağlık araçları hariç), 6) Kazada kamu malına veya üçüncü kişilere ait eşyaya zarar verilmiş olması. Trafik Kazalarında Yükümlülük

Yalnızca maddi hasarlı kazada bütün sürücüler yetkililerin gelmesini gerekli görmez ve kendi düzenleyecekleri tutanakta anlaşırlarsa Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenleyip birlikte imzalayarak ayrılabilir. Taraflar anlaşırsa, mümkünse fotoğraf çekilir, araçlar taşıt yolu dışına çıkarılır ve tutanak orada düzenlenir. Anlaşarak ayrılan taraflar, zararın sigortaları veya kendilerince doğrudan karşılanacağını kabul etmiş sayılır ve sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemez. Tek taraflı maddi hasar, yetersiz sürücü belgesi, geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortasının olmaması, alkol veya uyuşturucu şüphesi, ambulans ve acil sağlık aracı hariç kamu aracı ile kamu malı veya üçüncü kişi eşyasına zarar hâllerinde tutanağı trafik zabıtası, yoksa veya yeterli değilse genel kolluk düzenler.

Yönetmelik hangi kanuna dayanır?

Yönetmelik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayanır ve bu Kanun çerçevesinde karayollarında, aksine hüküm yoksa Kanunun 2. maddesinde sayılan yerlerde uygulanır.

İlk araç tescili için süre nedir?

İlk tescili yapılacak aracın sahibi, satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde zorunlu belgelerle başvurmak zorundadır.

Otomobilin azami hızı kaçtır?

Aksine işaret yoksa otomobilin azami hızı yerleşim içinde 50, şehirlerarası çift yönlü yolda 90, bölünmüş yolda 110 ve otoyolda 120 km/saattir.

Hususi otomobilde alkol sınırı nedir?

Kan alkolü 0,50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücüsünün ve 0,20 promilin üstünde olan diğer araç sürücüsünün karayolunda araç sürmesi yasaktır.

Maddi hasarlı kazada tutanak düzenlenebilir mi?

Bütün sürücüler yetkililerin gelmesini gerekli görmez ve aralarında anlaşırlarsa Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenleyip birlikte imzalayarak olay yerinden ayrılabilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu