Karayolları Trafik Kanunu Temel Hükümleri ve Sorumluluk Esasları

by Avukat Erdal Ersoy
Karayolları Trafik Kanunu Temel Hükümleri ve Sorumluluk Esasları

Karayolları Trafik Kanununun Uygulama Alanı ve Araç Tanımları

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu esas olarak karayolu şebekesinde meydana gelen trafik hareketlerini düzenler. Bununla birlikte aksine bir kanun hükmü yer almadıkça karayolu haricinde kalan ve kamuya açık bulunan sahalar ile taşıt trafiği amacıyla kullanılan otopark, bahçe, garaj, terminal, servis ve akaryakıt istasyonlarında da uygulanır. Giriş ve çıkışları denetlenen erişme kontrollü karayolları, kamuya açık ücretli karayolu kesimleri ile belirli bir karayolu güzergahını bağlayan iç sulardaki kamu taşıtlarının karayolu araçlarına ayrılmış kısımları da kanunun uygulama çerçevesine dahildir.

Hukuki ilişkiler ve sorumluluk rejimi açısından işleten kavramı belirleyici öneme sahiptir. Taşıtın mülkiyetini elinde bulunduran, mülkiyeti saklı tutma sözleşmesiyle sicilde alıcı olarak kayıtlı bulunan yahut aracı uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin sözleşmesiyle devralan kişiler işleten sayılır. Ayrıca bir kimsenin aracı fiilen tasarrufunda tutarak masraf ve tehlikesi kendisine ait olacak tarzda işlettiğinin ispatlanması halinde, sicil kaydına bakılmaksızın fiili tasarruf sahibi de işleten kabul edilir. Kanun kapsamındaki temel araç türlerinden otomobil, sürücüsü dahil en çok dokuz oturma yeri bulunan ve insan taşımak üzere üretilmiş motorlu taşıttır. Sürücü dahil oturma kapasitesi dokuzun üzerinde olan yolcu taşıtları otobüs kategorisinde yer alır; bunlardan oturma yeri sürücü dahil on yediyi aşmayanlar minibüs sayılır. Yük taşımak üzere imal edilen ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogram sınırını geçmeyen motorlu taşıtlar ise kamyonettir.

Trafik Güvenliği İdaresi, Kurumsal Yetkiler ve Yol Yapısı Kuralları

Karayollarında asayiş ve trafik düzenini sağlama görevi öncelikle trafik zabıtasına aittir. Trafik zabıtasının bulunmadığı veya hizmet yönünden yetersiz kaldığı alanlarda polis; polisin ve trafik teşkilatının görev sahası haricindeki mevkilerde ise özel trafik eğitimi almış jandarma personeli mevzuat çerçevesinde trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir. Karayolları Genel Müdürlüğü, yapım ve bakım yükümlülüğü altındaki yollarda İçişleri Bakanlığının olumlu görüşünü temin ederek yönetmelikteki hız sınırlarının altında veya üstünde yeni sınırlar tayin edip levhalandırma yapabilir. Sağlık Bakanlığı ise kazada yaralanarak sağlık kuruluşuna sevk edilenlerden kazanın sebep ve tesiriyle otuz gün içinde vefat edenlerin kayıtlarını tutmak ve takip eden ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.

Mahalli düzeyde trafik tedbirlerini kararlaştıran il ve ilçe trafik komisyonları oy çokluğu esasıyla karar alır; oylarda denklik oluşursa başkanın yer aldığı taraf çoğunluk sayılır. İl trafik komisyonu kararlarının yürürlüğe girmesi valinin onayına bağlıdır ve bu kararları bütün resmi ve özel kuruluşlar uygulamak zorundadır. Yol yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlar, projelerini planlarken Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun teknik önerilerini kuruluş mevzuatlarına uygun şekilde değerlendirmekle yükümlüdür. Kanundaki trafik kurullarına ilişkin görev ve yetkiler Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya mercie yapılmış sayılır.

Karayolu yapısında çalışma gerçekleştirecek tüm kurum, kuruluş ve şahıslar, yolun yapım ve bakımından sorumlu idareden önceden izin almalı ve trafik güvenliğini bozmayacak tedbirleri eksiksiz uygulamalıdır. Karayoluna, işaret levhalarının görünümünü kapatacak, trafiği güçleştirecek veya tehlikeye sokacak maddelerin bırakılması, atılması ile trafik işaretlerinin tahrip edilmesi veya yerinin değiştirilmesi yasaktır. Belediye sınırları haricinde yer alan yollarda, sınır çizgisinden itibaren elli metre mesafe dahilinde karayoluna bağlanacak akaryakıt istasyonu, servis alanı, garaj, eğlence mekanı, fabrika ve benzeri tesislerin geçiş yolları için ilgili karayolu kuruluşundan izin alınması zorunludur. İzin alınmaksızın inşa edilen veya işletilen tesislerin faaliyetleri durdurulur ve bağlantı yolları giderleri ilgilisine ait olmak üzere kaldırılır. Otoyollarda ve Devlet karayollarında alkollü içki satışı yasak olup konaklama tesisleri ile belediye mücavir alanları bu sınırlamanın haricindedir.

Araçların Tescil Esasları, Mülkiyet Devri ve Muayene Zorunluluğu

Motorlu araç sahipleri taşıtlarını yetkili idareye tescil ettirmek ve tescil belgesi temin etmek mecburiyetindedir. Türkiye'ye geçici müsaade ile giren tescilli yabancı araçlar, uluslararası anlaşmalarla muaf tutulanlar, araç üreticisi, ithalatçısı ve yetkili satıcılarının satış, depolama veya sergileme amacıyla ellerinde tuttukları taşıtlar ile kanunda istisna tutulan motorsuz araçlar tescil zorunluluğunun dışındadır. Tescili zorunlu ilk tescili yapılacak taşıtların iktisap veya gümrükten çekilme tarihinden başlayarak üç ay içinde tescili talep edilmelidir. Hurdaya ayrılan araçların tescil kaydı bir ay içinde sildirilmeli ve bu taşıtlar hiçbir surette karayolunda sürülmemelidir; hurdaya çıkarılan aracın trafiğe çıkarılması halinde araç trafikten menedilir, mülki amir kararıyla el konularak mülkiyeti kamuya geçer.

Tescil belgesi taşıtın mülkiyetinin nakline, hurdaya çıkarılmasına yahut araçta yönetmelikte belirtilen niteliklerin değişmesine kadar hukuki geçerliliğini muhafaza eder. Tescilli taşıtların satış ve devir işlemlerinin noterler marifetiyle yapılması şart olup noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. Satıştan önce aracın motorlu taşıtlar vergisi borcu, fer'ileri, idari para cezaları ile devri kısıtlayıcı bir takyidatının bulunmadığı tespit edilmelidir. Noterlik devir işlemini üç işgünü içerisinde trafik tescil birimine ve vergi dairesine bildirir; alıcı adına düzenlenen geçici belge bir ay süreyle geçerlidir ve Türk Ceza Kanununun uygulanmasında resmi belge niteliğindedir. Tescil belgesinin bu bir aylık süre zarfında idarece yeni malike ulaştırılamaması durumunda yeni malike sorumluluk yüklenemez.

İcra, vergi daireleri veya milli emlak müdürlükleri gibi yetkili kamu organlarınca satılan taşıtları iktisap eden şahısların bir ay içinde adlarına tescil belgesi alması zorunludur; süresinde başvurulmaması halinde Emniyet Genel Müdürlüğü alıcılar adına re'sen kayıt ve tescil işlemi yapmaya yetkilidir. Araç tescil hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler Türkiye Noterler Birliği koordinesinde noterliklere devredilebilir ve sicil veri tabanı Türkiye Noterler Birliğince tutulur. İstihbarat ve güvenlik hizmetlerinde kullanılan araçlar devir kapsamı dışındadır. Araç sicilleri ile dayanak belgeler gizli nitelikte olup mahkemeler ile yetkili teftiş ve denetim personeli dışındakilerin incelemesine kapalıdır. Araçlar üzerinde mevzuata uygun şekilde yapılan her türlü değişikliğin işleten tarafından otuz gün içinde araç tescil belgesine işletilmesi şarttır; aksi takdirde idari para cezası verilir ve teknik uygunluk tescil ettirilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Nitelik ve ölçülere aykırı plaka takan veya okunmasını engelleyecek değişiklik yapan araç sahiplerine plakayı uygun hale getirmesi için yedi gün süre tanınır; süresinde aykırılık giderilmezse plaka uygun duruma getirilene kadar araç trafikten menedilir. Sahte plaka veya başka bir araca tescilli plakayı takarak kullananların araçları trafikten menedilir ve bu kişiler hakkında Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi uyarınca resmi belgede sahtecilik suçundan adli işlem uygulanır. Yetkilendirilen kuruluşlarca periyodik muayene raporu düzenlenebilmesi için araç tescil veya sahiplik belgesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin ibrazı şarttır; sigortası bulunmayan araçlar muayeneye alınmaz. Muayenesi yapılmamış veya muayene sonucunda emniyetsiz raporu verilmiş araçların trafiğe çıkarılması yasaktır; bu araçlar menedilerek en yakın muayene istasyonuna sevk edilir.

Sürücü Belgeleri, Yaş Koşulları ve İdari Yaptırımlar

Karayolunda motorlu taşıt sevk ve idare edebilmek için geçerli bir sürücü belgesine sahip olmak zorunludur. Sürücü belgesi bulunmayan, belgesi yetkili mercilerce geçici olarak ya da tedbiren geri alınan yahut iptal edilen kişilerin motorlu taşıt sürmesi ve araç sahiplerinin bu kimselere araç kullandırması yasaktır. Sürücü belgesi aranmayan araçlardan bisiklet kullananların 11, elektrikli bisiklet ile elektrikli skuter kullananların 15, motorsuz taşıtlar ile hayvan sürücülerinin 13 yaşını bitirmiş olmaları gerekir. İlk defa sürücü belgesi alanlar en az bir yıl süreyle aday sürücü sayılır ve iptal koşulları oluştuğunda belgeleri iptal edilir. Sürücü belgeleri süreli olarak verilir ve geçerlilik süresi dolan belgeyle araç sevk eden sürücülerin belgeleri geri alınır. Motorlu taşıt sürücü sertifikaları sınıfına uygun sürücü belgesine dönüştürülmedikçe karayolunda araç kullanma yetkisi sağlamaz. Sürücüler yerleşim yeri adres değişikliklerini otuz gün içinde bildirmek ve seyrüsefer halindeyken belgelerini yanlarında bulundurmakla yükümlüdür. Sürücülüğe engel aşikar sağlık değişikliği tespit edilen kişilerin belgeleri geri alınarak muayeneye sevk edilir; sağlık şartlarını haiz olduğu raporlandığında belge iade edilir.

Karayolundan faydalananlar sırasıyla ilk olarak trafiği düzenlemekle görevli zabıtanın veya özel yetkili kişilerin işaretlerine, ardından ışıklı trafik işaretlerine, sonra trafik işaret levhaları ile yer işaretlemelerine ve nihayet yönetmelikte belirtilen kurallara uymak mecburiyetindedir. Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde kırmızı ışık kuralını üç defa ihlal ettiği belirlenenlerin sürücü belgeleri otuz gün, ikinci kez üç defa ihlal edenlerin kırk beş gün, üç ve daha fazla kez üç defa ihlal edenlerin belgeleri altmış gün süreyle geçici olarak geri alınır. Aynı yıl içinde bu çerçevede iki veya daha fazla kez belgesi geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine sevk edilir; tahakkuk eden trafik idari para cezalarının tamamı tahsil edilmeden belge iadesi yapılmaz.

Trafik kuralı ihlalinin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıllık süre içinde toplam 100 ceza puanını birinci defa dolduran sürücülerin belgeleri 2 ay süreyle geri alınarak eğitime tabi tutulur. Aynı yıl içinde 100 ceza puanını ikinci kez dolduranların belgeleri 4 ay süreyle geri alınır ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesine yönlendirilir. Bir yıl içinde 100 ceza puanının üç defa doldurulması halinde sürücü belgesi süresiz olarak iptal edilir. Ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin belgeleri ise 1 yıl süre ile geri alınır.

Alkol, Uyuşturucu Madde ve Hız Düzenlemeleri

Uyuşturucu veya uyarıcı madde almış olanlar ile belirli yasal sınırların üzerinde alkollü bulunan kişilerin trafikte araç sürmeleri yasaktır. Yaralanmalı, ölümlü veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı trafik kazalarında sürücülerin teknik cihazlarla alkol ve uyuşturucu denetimine tabi tutulması zorunludur. Cihazla denetime itiraz eden veya ölçüme müsaade etmeyen kimseler sağlık kuruluşlarına götürülerek kan, tükürük veya idrar örnekleri üzerinden tahlil yapılır. Kolluk personeli tarafından yapılan teknik cihazla ölçümü kabul etmeyen sürücülerin sürücü belgeleri beş yıl süreyle geri alınır.

7574 sayılı Kanun, Madde 12Kaynağı aç
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 7574 Kabul Tarihi: 12/2/2026 MADDE 1- 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci paragrafına aşağıdaki cümle eklenmiş ve (b) bendinde yer alan “polis; polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma, trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte” ibaresi “sorumluluk bölgesine göre genel zabıta ilgili mevzuatta” şeklinde değiştirilmiştir. “Otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtası, sorumluluk sahası ile sınırlı olmak üzere İçişleri Bakanının uygun görmesi hâlinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilir.” MADDE 2- 2918 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki cümle ve fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir. “22 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında yetkilendirilen kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerinin satışını yaptığı ve ilk tescili elektronik ortamda gerçekleştirilecek araçlar için bu bentteki üç aylık süre uygulanmadan satış işlemi sonrasında üç iş günü içerisinde tescil işlemi gerçekleştirilir.” “f) Araç sahiplerinin vefat etmesi halinde mirasçılar, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak vefat tarihinden itibaren doksan gün içerisinde ilgili tescil kuruluşuna müracaat etmek ve adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar. Bu bent kapsamında yapılan tescil işlemlerinde tescil, vefat tarihi itibarıyla yapılır. Bu araçların süresi sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden karayoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye 3.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve mirasçılar adına tescil ettirilinceye kadar araç trafikten menedilir.” MADDE 3- 2918 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin başlığına “hurdaya ayrılan” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve trafikten çekilen” ibaresi eklenmiş, ikinci fıkrasında yer alan “1.002” ibaresi “46.000” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş ve beşinci fıkrasında yer alan “2.018” ibaresi “46.000” şeklinde değiştirilmiştir. “Aykırılığı tespit edilen araç trafikten çekilmiş ise trafikten çekme tarihi itibarıyla trafik tescil kaydı açılır ve ilgili vergi dairesine bildirilir.” MADDE 4- 2918 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Bu araçlar plakaları uygun duruma getirilene kadar trafikten menedilir. Tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere 140.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere her seferinde 280.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Tescilli aracı plakasız kullanan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla birinci cümlenin ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 140.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Başka bir araca ait tescil plakasını/geçici tescil plakasını, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluş tarafından verilmemiş plakayı, tescil kaydı bulunmayan plakayı veya sahte plakayı takan veya kullananlara 140.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla birinci cümlenin ihlal edilmesi halinde her seferinde 280.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılır.” “Bu madde kapsamında menedilen araçların men süresi sonunda, tescil plakaları uygun duruma getirilmeden araç teslim edilmez. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın araç tescil belgesi ve tescil plakalarının, araç üzerinde uygun durumda bulundurulması ve aracın bu maddede belirtilen hususlara uygun olarak kullanılması konusunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 5- 2918 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Bu madde hükümlerine aykırı olarak araçları karayolunda kullanan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, trafik zabıtasınca bu geçici belge ve plakalar iptal edilerek araçlar otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla bu madde hükmüne uymayan sürücülere her seferinde 140.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir.” MADDE 6- 2918 sayılı Kanunun 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “ MADDE 31- Cinslerine, özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre; a) Araçlarda, nitelik ve nicelikleri yönetmelikte belirtilen gereçlerin, b) Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlar ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu veya 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ve sürücüsü dahil oturma yeri on yediden fazla olan motorlu taşıtlarda takograf, c) Taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre, d) Özellikleri, model yılları ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı, bulundurulması, kullanılır durumda olması ve kullanılması zorunludur. Ancak, bu madde kapsamına giren ve 2918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki yıllarda üretilen taşıtlar ile gördükleri hizmet bakımından yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlarda takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu aranmaz. Taşıtlarda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcıların kullanılması yasaktır. Birinci fıkra kapsamına giren araçlardaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcılara müdahalede bulunarak yanlış veri üretecek duruma getirmek veya bu durumdaki cihazları kullanmak yasaktır. Birinci fıkra kapsamına giren ve takograf bulundurulması zorunlu olan araçların sürücülerinin takograf sürücü kartı kullanmaması ya da kendisine ait bozuk veya geçersiz bir takograf sürücü kartını veya başka bir sürücüye ait takograf sürücü kartını takograf cihazına takarak araç kullanması yasaktır. Takograf sürücü kartı sahipleri kendilerine ait takograf sürücü kartını başkalarının kullanmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Araç işleteni, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın bu maddede belirtilen gereçler ile takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcının bulundurulması, kullanılır durumda olması ve sürücünün bu maddede belirtilen kurallara uyması hususlarında gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Bu maddenin; a) Birinci fıkrasının (a) bendine uymayan sürücüye 1.000 Türk lirası, b) Birinci fıkrasının (b) ve (d) bentleri ile ikinci fıkrasına uymayan sürücülere 75.000 Türk lirası, c) Birinci fıkrasının (c) bendine uymayanlara 46.000 Türk lirası, d) Üçüncü fıkrasına uymayanlara 185.000 Türk lirası, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla uymayanlara ise her seferinde 370.000 Türk lirası, e) Dördüncü fıkrasına uymayan sürücülere 75.000 Türk lirası, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla uymayan sürücülere her seferinde 150.000 Türk lirası, f) Beşinci fıkrasına uymayanlara her seferinde 75.000 Türk lirası, idari para cezası uygulanır. Üçüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla üçüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi her seferinde doksan gün süreyle geri alınır. Dördüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla dördüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi her seferinde doksan gün süreyle geri alınır. Birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerine uygun durumda bulundurulmayan araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten menedilir ve bu araçların eksikliklerinin giderilmesi için yönetmelikte belirlenen sürelerle izin verilebilir. Dördüncü fıkra hükümlerine uymayan sürücüler gerekli şartlar sağlanıncaya kadar birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen araçları sürmekten menedilir. Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralar kapsamında işlem yapılan sürücünün aynı zamanda araç işleteni olmaması halinde altıncı fıkradaki sorumluluklarını yerine getirmeyen araç işletenine de tescil plakasına göre sürücü için belirlenen miktarın iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Trafik zabıtası, taşıtlara ait takograf kayıtlarını bu kayıtların aktarılacağı veri tabanı üzerinden de denetleyebilir ve tespit edilen ihlaller hakkında idari para cezası uygulayabilir. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Bu madde ile 49 uncu maddede belirtilen; takograf bulundurulması ve kullanımı, cihaz ayarları ve kalibrasyonu ile kayıtların saklanmasına ilişkin ihlaller, takograf kayıtlarını saklama, taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri, sürücülerin ve işletenlerin sorumlulukları, hangi ihlaller nedeniyle geçici olarak trafiğe çıkışına izin verileceği ve/veya trafikten men işlemi uygulanacağına ilişkin hususlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşleri alınarak, İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Usul ve esasları yönetmelikte düzenlenen takograf kullanımına ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 3.000 Türk lirası, cihaz ayarları ve kalibrasyonuna ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 10.000 Türk lirası, kayıtların saklanmasına ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Bu madde kapsamında trafik zabıtasının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün karayolundaki denetimine ilişkin görev ve yetkileri saklı kalmak üzere işyerinde saklanması gereken takograf kayıtlarının çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin denetim, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından oluşturulan veri tabanı kullanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından veya bağlı ve ilgili kuruluşlarınca yapılabilir.” MADDE 7- 2918 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin başlığı aşağıdaki şekilde, birinci fıkrasında yer alan “tescil belgesine” ibaresi “tescil belgesine/kayıtlarına” şeklinde, “108 Türk lirası idari para cezası verilir” ibaresi “1.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasına “Üzerinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “mevzuata uygun olarak” ibaresi eklenmiş, fıkrada yer alan “tescil belgesine” ibaresi “tescil belgesine/kayıtlarına” şeklinde, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Araç üzerindeki teknik değişiklikler ve bildirim zorunluluğu:” “Araç üzerinde ilgili mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması yasaktır. Mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması halinde işletene 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten menedilir. Yapılan bu değişikliğin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkaracak özellikte olması durumunda aracı kullanan sürücüye ayrıca 16.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Üçüncü cümle kapsamında işlem yapılan araç otuz gün süreyle trafikten menedilir ve men süresi sonunda araç mevzuata uygun duruma getirilmeden teslim edilmez.” “İlgili mevzuatı gereğince arkadan çarpmaya karşı koruma çerçevesi/yan koruma çerçevesi/devrilmeye karşı koruyucu yapı bulunması zorunlu olan araçlarda bu teçhizatın bulunmaması veya teknik şartlara uygun olmaması halinde işletene 16.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten menedilir.” MADDE 8- 2918 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin başlığına “yükler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlar” ibaresi, birinci fıkrasına “yüklerin taşınması” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlar” ibaresi ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlardan yolun yapım, bakım ve işletilmesinden sorumlu kurum/kuruluşça karayolu kullanım bedeli alınır. Karayolu kullanım bedeli; dingil başına tonaj miktarı, dingil sayısı, taşıma mesafesi ve karayolunun proje ömrünün azaltılmasına karşılık olan bedel dikkate alınarak her takvim yılı için Karayolları Genel Müdürlüğünce belirlenerek ilan edilir. Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlara verilecek iznin usul ve esasları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yönetmelikle belirlenir. Özel yüklerin taşınmasında trafik zabıtası desteğinin alınması halinde destek verilecek her gün için 16.000 Türk lirası hizmet bedeli alınır ve bu bedel her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu hizmet bedeli genel bütçeye gelir kaydedilir.” MADDE 9- 2918 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Buna göre; a) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40.000 Türk lirası, b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası, c) Sürücü belgesi iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası, idari para cezası verilir. Ayrıca, bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.” MADDE 10- 2918 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş, fıkrada yer alan “Zorundadırlar” ibaresi “zorundadırlar” şeklinde değiştirilmiş, maddeye üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, mevcut dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “e) Motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçları kullanırken aynı yönde; 1) İki şeridi bulunan yollarda geçme ve dönme dışında soldaki şeridi kullanmamak, 2) İkiden fazla şeridi bulunan yollarda geçme dışında sağdan ikinci şeridi kullanmamak, 3) İkiden fazla şeridi bulunan yollarda sola dönme dışında en sağdaki iki şerit dışındaki şerit/şeritleri kullanmamak,” “i) Yerleşim yeri içerisinde bölünmüş karayollarında araçlarını ters istikamette sürmemek, j) Otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş karayollarında araçlarını ters istikamette sürmemek, k) Yaya yollarında araç sürmemek, l) Bisiklet yolu ve bisiklet şeridinde bisiklet ve elektrikli skuter dışındaki taşıtları sürmemek, m) Taşıt trafiğine kapalı veya belirli taşıtlar için ayrılmış yollarda izin verilenler dışındaki araçları sürmemek, n) Araçlarını, kol veya grup halinde (konvoy şeklinde) veya münferiden sürerken, diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde keyfi hareketlerle trafiğin akışını kısmen veya tamamen engelleyecek şekilde araçlarını karayolu üzerinde durdurmamak,” “Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmek veya bu amaçla araçtan inmek yasaktır.” “Bu maddenin; a) İkinci fıkrasının (a), (b), (d), (k), (l) ve (m) bentlerine uymayan sürücülere 5.000 Türk lirası, b) İkinci fıkrasının (c), (e) ve (h) bentlerine uymayan sürücülere 10.000 Türk lirası, c) İkinci fıkrasının (f) ve (i) bentlerine uymayan sürücülere 20.000 Türk lirası, d) İkinci fıkrasının (g), (j) ve (n) bentlerine uymayanlara 90.000 Türk lirası, e) Üçüncü fıkrasına uymayanlara 3.000 Türk lirası, f) Dördüncü fıkrasına uymayanlara 180.000 Türk lirası, idari para cezası uygulanır. İkinci fıkranın (g), (j) ve (n) bentleri ile dördüncü fıkra hükümlerine uymayan sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araçları altmış gün süre ile trafikten menedilir. İkinci fıkranın (n) bendinin otoyol, köprü, viyadük veya tünelde ihlal edilmesi halinde verilecek idari para cezası ile sürücü belgesi geri alma ve araç trafikten men süreleri iki kat olarak uygulanır.” “Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Ayrıca ikinci fıkranın (j) bendi ile dördüncü fıkra hükümlerinin ihlali nedeniyle geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Kanunda öngörülen şekil, şart ve usullere uygun olarak düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşleri esnasında ikinci fıkranın (n) bendinde belirtilen fiillerin işlenmesi halinde bu bentteki ihlale konu kabahat oluşmaz.” MADDE 11- 2918 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Bu maddenin birinci fıkrasının; (a) bendine uymayan sürücüler 3.000 Türk lirası, (b) bendine uymayan sürücüler 5.000 Türk lirası, (c) ve (d) bentlerine uymayan sürücüler 1.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar. Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralının son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde; a) İkinci defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 10.000 Türk lirası, b) Üçüncü defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 15.000 Türk lirası, c) Dördüncü defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 20.000 Türk lirası, d) Beşinci defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 30.000 Türk lirası, e) Altıncı defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 80.000 Türk lirası, idari para cezası ile cezalandırılırlar.” “Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçanlara 200.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süreyle trafikten menedilir. Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını ihlal ederek trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süre ile geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını; üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri otuz gün, dört defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri altmış gün, beş defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri doksan gün süreyle geri alınır. Bu kapsamda geri alınan sürücü belgeleri geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını altı defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri iptal edilir. Bu madde kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücü belgesinin iptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgeleri bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilir.” MADDE 12- 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “teknik cihazlar” ibaresi “teknik cihazlar/test kitleri” şeklinde, beşinci fıkrasında yer alan “700 Türk Lirası” ibaresi “25.000 Türk lirası” şeklinde, “877 Türk Lirası” ibaresi “50.000 Türk lirası” şeklinde, “1.407 Türk Lirası” ibaresi “150.000 Türk lirası” şeklinde, sekizinci, dokuzuncu, onikinci ve onüçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddeye onüçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut ondördüncü fıkrasında yer alan “teknik cihazların” ibaresi “teknik cihazların/test kitlerinin” şeklinde değiştirilmiştir. “Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Bu fıkra kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır.” “Sürücü belgelerinin geçici geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde hükümlerine göre geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” “Beşinci veya dokuzuncu fıkraların sürücülerce; 4925 sayılı Kanun, 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde toplamda üç defa ihlal edilmesi halinde sürücünün sürücü belgesi iptal edilir. Bu fıkra kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; belgenin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı zorunludur.” MADDE 13- 2918 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “ MADDE 49- Takograf cihazı bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan taşıtların, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak kullanılması ve kullandırılması yasaktır. İşleten, sürücünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın aracın bu maddede ve yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Bu taşıtları kullanacakların taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri ile taşıtta birden fazla sürücü görevlendirilmesi gereken haller, sürücülerin taşıtta bulunmaları gereken zaman aralığı, işletenlerin sorumlulukları ile denetimlerde uygulanacak usul ve esaslar yönetmelikte belirtilir. Yönetmelikte belirtilen; a) Günlük sürekli taşıt kullanma süresinin; 1) Bir saate kadar aşılması halinde sürücüye 1.000 Türk lirası, 2) Bir saatten fazla aşılması halinde sürücüye 3.000 Türk lirası, b) Günlük toplam taşıt kullanma süresinin; 1) Bir saate kadar aşılması halinde sürücüye 3.000 Türk lirası, 2) Bir saatten üç saate kadar aşılması halinde sürücüye 5.000 Türk lirası, 3) Üç saat ve daha fazla süre ile aşılması halinde ise sürücüye 10.000 Türk lirası, c) Haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresinin; 1) Dört saate kadar aşılması halinde sürücüye 10.000 Türk lirası, 2) Dört saatten on beş saate kadar aşılması halinde sürücüye 15.000 Türk lirası, 3) On beş saat ve daha fazla aşılması halinde sürücüye 20.000 Türk lirası, d) Günlük dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 3.000 Türk lirası, e) Haftalık dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 5.000 Türk lirası, idari para cezası uygulanır. Sürücünün aynı zamanda işleten olması durumunda idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. Sürücünün aynı zamanda işleten olmaması halinde, birinci fıkradaki sorumluluklarını yerine getirmeyen işletene de bu fıkrada yer alan idari para cezaları tescil plakası üzerinden iki kat olarak uygulanır. Sürücülerin çalışma veya dinlenme sürelerine uymamaları nedeniyle dinlenme süresini aşmamak üzere ne kadar süreyle araçları kullanmaktan menedileceği ile izin işlemlerine ilişkin hususlar yönetmelikte belirlenir. Araç kullanmak üzere birden fazla sürücünün görevlendirilmesinin zorunlu olduğu hallerde araçta bulunması gereken sürücülere ilişkin yönetmelikte belirtilen hususlara uymayan işletene 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 14- 2918 sayılı Kanunun 51 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “ MADDE 51- Sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadırlar. Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını; a) Yerleşim yeri içinde; 1) 6-10 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, 2) 11-15 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası, 3) 16-20 km/s aşanlara 6.000 Türk lirası, 4) 21-25 km/s aşanlara 8.000 Türk lirası, 5) 26-35 km/s aşanlara 12.000 Türk lirası, 6) 36-45 km/s aşanlara 15.000 Türk lirası, 7) 46-55 km/s aşanlara 20.000 Türk lirası, 8) 56-65 km/s aşanlara 25.000 Türk lirası, 9) 66 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası, b) Yerleşim yeri dışında; 1) 11-15 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, 2) 16-20 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası, 3) 21-25 km/s aşanlara 6.000 Türk lirası, 4) 26-30 km/s aşanlara 8.000 Türk lirası, 5) 31-40 km/s aşanlara 12.000 Türk lirası, 6) 41-50 km/s aşanlara 15.000 Türk lirası, 7) 51-60 km/s aşanlara 20.000 Türk lirası, 8) 61-70 km/s aşanlara 25.000 Türk lirası, 9) 71 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası, idari para cezası verilir. Sürücüler tarafından bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinin; a) (7) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 30 gün, b) (8) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 60 gün, c) (9) numaralı alt bendinin ihlali halinde ise her seferinde 90 gün, süre ile sürücülerin sürücü belgeleri geri alınır. Sürücüler tarafından bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinin; a) (7) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 30 gün, b) (8) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 60 gün, c) (9) numaralı alt bendinin ihlali halinde ise her seferinde 90 gün, süre ile sürücülerin sürücü belgeleri geri alınır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Ayrıca bu madde kapsamında son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde beşinci kez geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir. Nüfusu 5.000’in altında olan yerleşim yerlerinde bu maddenin ikinci fıkrasına göre yapılacak denetim yeri, mahalli mülki idare amiri tarafından belirlenir. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir. Hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmekte kullanılan cihazların yerini tespit veya sürücüyü ikaz eden her türlü cihazın imali, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaktır. Bu cihazları imal ve ithal edenlere fiil başka bir suç oluştursa bile ayrıca 370.000 Türk lirası, cihazları araçlarında bulunduran işletene ise 185.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca bu cihazlara mülki amir tarafından el konulur ve mülki amir tarafından mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.” MADDE 15- 2918 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “71 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen araçlara bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi ve ikinci fıkrası hükümleri kapsamında geçiş hakkı vermeyen sürücülere 15.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile ikinci fıkrasına uymayanlara 1.000 Türk lirası idari para cezası verilir.” “71 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen araçlara bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi ile ikinci fıkrası hükümleri kapsamında geçiş hakkı vermeyen sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır. Ayrıca araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir.” MADDE 16- 2918 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Birinci fıkranın (c) bendi hükmüne uymayan sürücüler 5.000 Türk lirası, diğer hükümlerine uymayan sürücüler ise 1.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar.” MADDE 17- 2918 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerine uymayan sürücüler 1.000 Türk lirası, diğer hükümlerine uymayan sürücüler ise 5.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar.” MADDE 18- 2918 sayılı Kanunun 65 inci maddesinin başlığı aşağıdaki şekilde, birinci fıkrasında yer alan “Araçların yüklenmesinde” ibaresi “Yüklü ve yüksüz araçlarda” şeklinde, fıkranın (f) bendinde yer alan “eşyanın izin alınmadan yüklenmesi,” ibaresi “yükün izin alınmadan ya da izin belgesinde belirtilen şartlar sağlanmadan” şeklinde, (h) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde, altıncı fıkrasında yer alan “idarî para cezaları tahsil olunmadan anılan araçların yola devam” ibaresi “idari para cezaları tahsil olunmadan anılan araçların ülkeyi terk” şeklinde değiştirilmiş, yedinci fıkrasında yer alan “işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı” ibaresi “işletene idari para cezası” şeklinde değiştirilmiş, sekizinci fıkrasında yer alan “veya tespit edilememesi” ibaresi madde metninden çıkarılmış, dokuzuncu fıkrasında yer alan “ağırlık ve boyut kontrolü” ibaresi “ağırlık, boyut ve yükleme kontrolü” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya “Ulaştırma” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Altyapı” ibaresi eklenmiştir. “Yüklü ve yüksüz araçlar:” “h) Yükün uygun bağlama ve sabitleme yapılmayarak karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak, devrilecek veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklenmesi,” “l) Ağırlık ve boyutları bakımından karayolunda sürülmesi özel izne bağlı olan araçların izin alınmadan ya da izin belgesinde belirtilen şartlar sağlanmadan karayoluna çıkarılması,” “Birinci fıkranın (a) bendi hükümlerine uymayanlara 1.000 Türk lirası; (d), (h), (i), (j) ve (k) bentleri hükümlerine uymayanlara 3.000 Türk lirası; (e) bendi hükümlerine uymayanlara 20.000 Türk lirası, (f) bendi hükümlerine uymayanlara 60.000 Türk lirası, (l) bendi hükümlerine uymayanlara 30.000 Türk lirası, (c) ve (g) bentleri hükümlerine uymayan işletenlere 10.000 Türk lirası, (g) bendine aykırı yük gönderenlere 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkranın (h) bendinin tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan araçlar ile konteyner taşıyan araçlar tarafından ihlali halinde idari para cezası 20.000 Türk lirası olarak uygulanır. Ayrıca, bütün sorumluluk ve giderler araç işletenine ait olmak üzere, fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilir, birinci fıkranın (d), (e), (f), (g), (h), (i), (j), (k) ve (l) bentlerindeki şartlara uymadan kullanılan taşıtların, gerekli şartlar sağlanıncaya kadar yola devam etmelerine izin verilmez. Birinci fıkranın (b) bendine uymayarak; a) %10 fazlasına kadar yüklemelerde 10.000 Türk lirası, b) %15 fazlasına kadar yüklemelerde 20.000 Türk lirası, c) %20 fazlasına kadar yüklemelerde 30.000 Türk lirası, d) %25 fazlasına kadar yüklemelerde 40.000 Türk lirası, e) %25’in üzerinde fazla yüklemelerde 60.000 Türk lirası, işleten ve gönderene ayrı ayrı idari para cezası uygulanır. Ağırlık ve boyut denetimlerinin yapıldığı kontrol mahallerinde işaretlere uymadan veya işaret, ışık, ses veya görevlilerin dur ikazına rağmen tartı, ölçü veya belge kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara tescil plakalarına göre, yetkililerce yapılacak ağırlık ve boyut denetimlerini engelleyen araçların sürücüsüne veya işletenine 60.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 19- 2918 sayılı Kanunun 65/A maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Kış lastiği ve kar zinciri zorunluluğu: MADDE 65/A- Araçlarda kış lastiği kullanımı, illerin hava ve iklim şartlarına göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından araç cinslerine göre yılın belirli dönemi için zorunlu tutulur. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bu yetkisini valiliklere devredebilir. Bu madde hükümleri çerçevesinde araçları denetlemeye Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkilendirdiği Bakanlık personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri ve belediyelerin denetim birimleri yetkilidir. Bu maddede düzenlenen yükümlülüğe uymayan aracın işletenine bu maddede belirtilen görevlilerce 6.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve bu araçların lastiklerini uygun hale getirebilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar gitmelerine denetimle görevli olanlar tarafından izin verilir. Bu maddede belirtilen idari para cezasının tutarını azaltmaya ve iki katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Karlı ve buzlu hava şartlarında, kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların güvenle seyredemediği karayollarında kar zinciri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda tutmayan araçların sürücüsüne 6.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Kar ve buzla mücadele çalışmaları sırasında, kar zinciri kullanmaması nedeniyle trafik akışına engel olan kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların sürücüsüne 24.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığınca müştereken belirlenir.” MADDE 20- 2918 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent, maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş, mevcut ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve mevcut dördüncü fıkrasında yer alan “ve Şehircilik” ibaresi “, Şehircilik ve İklim Değişikliği” şeklinde değiştirilmiştir. “f) Motorlu bisiklet ve motosiklet cinsi araçların, izin alınarak yapılan gösteriler dışında tek tekerlek üzerinde, sele üzerine yatarak, sele üzerinde ayağa kalkarak, kendi etrafında döndürülerek, tekerleği kaydırılarak, sürüş güvenliğini olumsuz yönde etkileyecek benzeri akrobatik hareketler yapılarak sürülmesi yasaktır.” “Birinci fıkranın (a), (b), (c), (d) ve (e) bentleri ile beşinci fıkra hükümlerine uymayan sürücülere 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkranın (f) bendi hükümlerine uymayan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması ve bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır.” “Sürücü arkasında ayrı oturma yeri olan bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosikletlerle tescil kayıtlarında belirtilen kişiden fazlası taşınamaz. Bütün sorumluluk ve giderler araç sürücüsüne ait olmak üzere fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilir. Paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından yetki belgesi alması zorunludur. Yetki belgesi almadan faaliyette bulunanlara 86.900 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 21- 2918 sayılı Kanunun 67 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “5.010” ibaresi “140.000” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “Belgesi iptal edilenlerin” ibaresi “Sürücü belgesi iptal edilenlerin” şeklinde değiştirilmiş, fıkraya “eğitime başlayabilmeleri için” ibaresinden sonra gelmek üzere “sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve” ibaresi ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir.” MADDE 22- 2918 sayılı Kanunun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bayındırlık” ibaresi “Ulaştırma ve Altyapı” şeklinde, dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “İzin alınmadan yapılan yarış ve koşuları düzenleyen ilgililer hakkında 16.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” “Yarış yapan motorlu araç sürücülerine 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle geri alınır. Yarış yapılan araçlar altmış gün süreyle trafikten menedilir. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için, geri alma süresi sonunda psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin ibrazı ve bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması zorunludur. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için; sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren en az iki yıl geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir.” MADDE 23- 2918 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan “gereksiz geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücüler 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar” ibaresi “geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 24- 2918 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Bu fıkra hükümlerine uymayanlara 3.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” “Araçlarda Kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarını bulundurmak veya kullanmak yasaktır. Bu fıkra hükümlerine uymayanlara 21.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca bu araçlar otuz gün süreyle trafikten menedilir.” MADDE 25- 2918 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Seyir hâlinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde sürücülere 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın üç veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgeleri her seferinde otuz gün süreyle geri alınır. Bu maddenin diğer hükümlerine uymayanlara 1.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” “Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 26- 2918 sayılı Kanunun 78 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Sürücülerin ve yolcuların koruyucu sistemleri kullanma zorunluluğu: MADDE 78- Araçların sürülmesi sırasında sürücü ve yolcuların güvenliğine ilişkin olarak; a) Emniyet kemerinin, b) Koruma başlığı ve koruma gözlüğünün, c) Çocuk bağlama sisteminin, d) Yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemlerin, usulüne uygun olarak kullanılması zorunludur. Koruyucu sistemleri usulüne uygun olarak kullanmayanlar da koruyucu sistem kullanmamış sayılırlar. Koruyucu sistemlerinin nitelikleri ve nicelikleri ile hangi araçlarda ve hangi tarihten itibaren hangi şartlarda bulundurulacağı ve kullanılacağı yönetmelikte belirtilir. Yönetmelikte cins ve sınıfları belirtilen araçlarda seyahat eden yolcuların, araç hareket etmeden önce ve seyahat sırasında emniyet kemerlerini bağlamaları konusunda uyarılmaları zorunludur. Birinci fıkranın (a) bendi hükmünü ihlal eden sürücülere/yolculara 2.500 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Sürücüler tarafından son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın dört veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücü belgeleri her seferinde otuz gün süreyle geri alınır. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Birinci fıkranın (b) bendi hükmünü ihlal eden sürücülere/yolculara 2.500 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde 5.000 Türk lirası, üçüncü ve daha fazla ihlal edilmesi halinde her seferinde 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkranın (d) bendi ile ikinci fıkra hükümlerini ihlal edenlere 1.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkra kapsamında işlem yapılan araçlarda bulunan sürücü ve yolcular gerekli koruyucu sistemleri takmadan/kullanmadan aracın karayolunda seyrine izin verilmez. Sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların birinci fıkrada belirtilen koruyucu sistemleri kullanmalarını sağlamak zorundadırlar. 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmadan veya usulüne uygun olarak kullanılmasını sağlamadan seyahatine izin veren araç sürücüsüne 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.” MADDE 27- 2918 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Anlaşma hali dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan veya birinci fıkranın (b) bendi hükümlerine uymayan sürücüler 46.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Bu fıkranın ikinci cümlesi kapsamında olay yerinden ayrılan sürücülerin sürücü belgesi bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından iki yıl süreyle geri alınır. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 28- 2918 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinin başlığında yer alan “motorlu bisiklet” ibaresi “elektrikli skuter” şeklinde ve birinci fıkrasında yer alan “taşıtlar ile motorlu bisiklet” ibaresi “taşıt ve elektrikli skuter” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 29- 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Ulaştırma Bakanlığının” ibaresi “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının” şeklinde değiştirilmiş, maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut onuncu fıkrasında yer alan “Maliye Bakanlığınca” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir. “Bu Kanun kapsamında düzenlenen idari para cezası karar tutanakları ile diğer tutanaklara, görevli ve yetkili personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yazılır.” MADDE 30- 2918 sayılı Kanunun 115 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “Bu fıkra” ibaresi “Bu fıkra ve dokuzuncu fıkra” şeklinde, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı ile Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca” ibaresi “İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen trafik kurallarına aykırılık nedeniyle; yabancı uyruklu kişiye uygulanan ve ülkemizden çıkışına kadar tahsil edilemeyen idari para cezaları bu kişinin tekrar yurda girişi sırasında tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde yabancının yurda girişine izin verilmez.” MADDE 31- 2918 sayılı Kanunun 116 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının, 26/6/1973 tarihli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3 üncü maddesi kapsamında genel kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresinin bulunması halinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Ancak bu kiralama 4925 sayılı Kanun kapsamında bulunan yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.” MADDE 32- 2918 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “5.010” ibaresi “100.000” şeklinde, “2.018” ibaresi “46.000” şeklinde, “1.002” ibaresi “20.000” şeklinde, fıkranın üçüncü cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki cümleler eklenmiştir. “Ayrıca (a) bendi kapsamında işlem yapılan sürücülerin sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır.” “Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde bu fıkranın tekrar ihlal edilmesi hâlinde idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.” MADDE 33- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. “EK MADDE 20- Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaktır. Bu madde hükümlerine uymayanlara 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir.” MADDE 34- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “ GEÇİCİ MADDE 27- Bu maddenin yayımı tarihinden önce takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu bulunmayan, ancak bu maddeyi ihdas eden Kanunla 31 inci maddede yapılan değişiklik ile zorunluluk getirilen araçlar için; a) 2021 ve sonrası model araçlarda, 31/12/2026, b) 2016-2020 model araçlarda, 31/12/2027, c) 2011-2015 model araçlarda, 31/12/2028, d) 1996-2010 model araçlarda, 31/12/2029, e) 1985-1995 model araçlarda, 31/12/2030, tarihlerinden sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf taktırılması ve kullanılması zorunluluğu aranmaz. Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yolcu taşımacılığı yapılan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlar için takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu, ilk defa tescil edilecek araçlar için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle aranmaz. 31 inci maddenin ondördüncü fıkrasında belirtilen yönetmelik yürürlüğe girene kadar 18/7/1997 tarihli ve 23053 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 23 üncü, 25 inci, 31 inci, 46 ncı, 47 nci maddeler ile 48 inci maddenin ondördüncü fıkrası, 73 üncü, 78 inci maddeler ve ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki işlemler, tekerrür hesaplamalarında dikkate alınmaz.” MADDE 35- Bu Kanunun; a) 28 inci maddesi 1/1/2027 tarihinde, b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer. MADDE 36- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Resmî kaynak

Hususi otomobillerde 0.50 promilin, hususi otomobil dışındaki araçlarda ise 0.21 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanan sürücülerin belgeleri ilk seferde altı ay süreyle geri alınır. Geriye doğru beş yıllık zaman diliminde alkollü sürüş sebebiyle ikinci ihlalde belge iki yıl, üç veya daha fazla ihlalde ise her seferinde beşer yıl süreyle alıkonulur. Yapılan tespitte 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu anlaşılan sürücüler hakkında ilaveten Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen kişilerin belgeleri beş yıl süreyle geri alınır ve haklarında genel ceza hükümleri tatbik olunur.

Beş yıl içerisinde alkollü sürüş sebebiyle sürücü belgesi ikinci kez geri alınan sürücüler sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine; üç veya daha fazla geri alınanlar ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur. Belgelerin iade edilebilmesi için trafik kurallarına aykırılık dolayısıyla verilmiş olan idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması; uyuşturucu sebebiyle belgesi geri alınanlarda ise sürücülüğe engel hal bulunmadığına dair resmi sağlık kurumlarından alınmış sağlık kurulu raporunun ibrazı şarttır.

Motorlu araçların hız limitleri şehirlerarası çift yönlü karayollarında 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s ve otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek üzere yönetmelikle belirlenir. İçişleri Bakanlığı yol standartlarını gözeterek bu sınırları otomobiller bakımından 20 km/s artırmaya yetkilidir. Hız sınırlarını yüzde otuzdan fazla aşma kuralını bir yıllık sürede beş defa ihlal eden sürücülerin belgeleri bir yıl süreyle geri alınır. Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. İptal edilen belgenin yeniden alınabilmesi psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi sonucunda onay belgesi ibrazı ile sürücü kursu ve sınavlarında başarılı olma koşuluna bağlıdır.

Karayolu Trafik Düzeni, Sürüş Yasakları ve Kazalarda Hareket Tarzı

Karayollarında trafik sağdan akar. Sürücüler aksine bir işaret bulunmadıkça araçlarını gidiş yönüne göre yolun sağından ve hızının gerektirdiği şeritten sürmek, emniyetle geçiş imkanı doğmadan şerit değiştirmemek ve gidişe ayrılan en sol şeridi sürekli işgal etmemekle yükümlüdür. Trafik kazası, arıza halleri, acil yardım, kurtarma, kar mücadelesi, kaza incelemesi, genel güvenlik ve asayişin sağlanması durumları dışında emniyet şeritlerinin ve banketlerin kullanılması yasaktır. Kavşak yaklaşımlarında, virajlarda, tepe üstlerinde, yaya ve hemzemin geçitlerde, tünellerde, dar köprü ve menfezlerde araç hızını azaltmak yasal zorunluluktur.

Geçme işlemi kural olarak geçilecek aracın solundaki şerit üzerinden yürütülür; araçların sağından veya banketlerden yararlanılarak geçilmesi yasaktır. Ancak başka bir yola, karayoluna bitişik bir mülke girmek veya sola yanaşıp durmak gayesiyle sola dönüş niyetini işaretle belirten araçların sağındaki şeritten geçilebilir. Görüş yetersizliği bulunan tepelerde ve dönemeçlerde, kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde, yaya ve okul geçitlerinde ve iki yönlü dar köprü ve tünellerde öndeki aracın geçilmesi yasaktır. Dağlık ve dik yokuşlu yollarda karşılaşan taşıtlardan çıkan aracın geçişi güç veya imkânsız ise inen araç sürücüsü; varsa önceden sığınma cebine girmek, cep yoksa sağ kenara yanaşıp durmak ve gerektiğinde geri gitmek zorundadır.

Işıklı trafik işareti izin verse dahi, trafik akımı sürücüyü kavşak içinde durmaya zorlayacaksa kavşağa girilmesi yasaktır. Araçların durdurulması gidiş istikametinin en sağ kenarında yapılmalı; yolcular da iniş ve binişlerini sağ taraftan gerçekleştirmelidir. Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır. Yerleşim yerleri içinde ise trafik işaretiyle müsaade edilmedikçe; kamyon, otobüs, traktör ve iş makinelerinin yükleme, boşaltma veya arıza gibi zorunlu nedenler haricinde park edilmesi menedilmiştir. Ticari amaçla yük ve yolcu taşıyan taşıt sürücülerinin kanuni taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak araç sürmesi ve bunlara taşıt kullandırılması yasaktır.

Azami yüklü ağırlığın yüzde yirmiden fazla aşılması durumunda, fazla yük mevzuata uygun sınıra indirilmeden aracın yola devam etmesine izin verilmez. Taşıma kapasitesi üzerinde yolcu alınması halinde bütün sorumluluk ve giderler işletene ait olmak üzere fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde tahliye edilir. Yolcu ve eşya taşımalarında kullanılan araçlar için illerin iklim şartlarına göre yılın belirli döneminde kış lastiği kullanılması zorunlu tutulabilir; kurallara uymayan taşıtların yalnızca eksikliklerini giderebilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar gitmelerine müsaade edilir. Ağırlık ve ebatları taşıma sınırını aşan bölünemez özel yüklerin nakli Karayolları Genel Müdürlüğünün iznine bağlıdır.

Ayrı bisiklet şeridi veya yolu bulunan güzergahlarda bisiklet ve elektrikli skuterlerin taşıt yolunda sürülmesi yasaktır; bu vasıtaların yayalara ayrılmış alanlarda sevk edilmesi ve taşıt yolunun bir şeridinde ikiden fazlasının yan yana sürülmesi de menedilmiştir. Elektrikli skuter ile sırtta taşınabilen kişisel eşya haricinde yük ve ilave yolcu taşınamaz; skuterlerin otoyollarda, şehirler arası karayollarında ve azami hız sınırı 50 km/s üzerinde olan karayollarında kullanılması yasaktır. Drift yaparak veya el freni çekmek suretiyle aracın yönünü kasten değiştiren sürücülerin belgeleri alıkonulur; beş yıllık sürede bu ihlali ikinci defa tekrarlayanların sürücü belgeleri iptal edilir.

Karayolu üzerinde tek il sınırındaki koşu ve yarışlar için valilikten, birden fazla ili kapsayan yarışlar için ise Bayındırlık Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığından izin alınmalıdır. Ambulans, itfaiye ve zabıta gibi araçlar geçiş üstünlüğü hakkını yalnızca fiili görev anında, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmemek ve sesli-görünür işaretleri vermek şartıyla kullanabilirler. Mevzuata uygun bulunmayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme aygıtları ile sürücünün izleme sahasındaki görüntü cihazları araçlardan söktürülür. Seyir halindeyken sürücülerin cep telefonu ve benzer haberleşme araçlarını kullanması ile araçlardan çöp atılması veya dökülmesi yasaktır. Görevli veya ışıklı işaret bulunmayan yaya veya okul geçitlerine yaklaşan sürücüler yayalara durarak öncelik vermelidir. Okul taşıtlarının DUR işareti yandığında tüm araçların durması zorunludur; bu lamba yalnızca öğrenci iniş ve binişlerinde çalıştırılabilir. Işıklı işaret ve bariyersiz demiryolu geçitlerinde sürücüler durup tren gelmediğine emin olduktan sonra geçmelidir. Taşıt yolundaki görme engelli kişilere yardımcı olunması ve görevli refakatindeki yürüyüş kolları arasından geçilmemesi emredilmiştir.

Maddi hasarla sonuçlanan kazalarda tarafların tamamı görevlinin intikalini gerekli görmezse durumu aralarında yazılı tutanakla tespit ederek kaza mahallinden ayrılabilirler; bedensel hasar yahut uzlaşmazlık halinde zabıta müsaadesi olmaksızın kaza yeri terk edilemez. Tamirhane, servis ve garaj sorumluları, tesislerine ölüm veya yaralanma ile neticelenen bir kaza geçirmiş olduğu anlaşılan veya suç izi barındıran bir araç geldiğinde durumu gecikmeksizin zabıtaya bildirmek ve deftere kaydetmekle yükümlüdür.

İşletenin Hukuki Sorumluluğu ve Sorumluluktan Kurtulma Şartları

Motorlu aracın işletilmesi ölüme, cismani zarara yahut bir şeyin hasara uğramasına sebep olursa, aracın unvanı altında işletildiği işletmeci teşebbüs sahibi ve aracın işleteni meydana gelen zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Trafikte hareket halinde bulunmayan bir motorlu aracın neden olduğu kazalarda işletenin sorumlu kılınabilmesi için; kazanın oluşumunda işletenin veya yardımcı kişilerin kusurunun veya araçtaki bir teknik bozukluğun bulunduğunun ispatlanması gerekir. İşleten ile işletici teşebbüs sahibi, taşıt sürücüsünün ve taşıtın idaresine iştirak eden personelin kusurlarından kendi kusuru gibi sorumludur. Motorlu araç ölüme veya yaralanmaya yol açmışsa, başkalarına devri veya üzerinde hak tesisini engellemek için savcılık talimatıyla trafik kaydına şerh düşülür; bir ay içinde mahkeme kararı ibraz edilmezse bu tescil şerhi hükümsüz sayılır.

İşleten veya bağlı olduğu teşebbüs sahibi; kendisinin ve çalışanlarının kusuru bulunmaksızın ve araç arızası kazayı etkilemeksizin kazanın mücbir sebepten, zarar görenin ağır kusurundan veya üçüncü bir şahsın ağır kusurundan neşet ettiğini kanıtlarsa sorumluluktan kurtulur. Tamamen kurtulamayan işleten veya teşebbüs sahibi kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispatlarsa, hâkim somut hal ve şartlara göre tazminat miktarında indirim yapabilir. Yaralanan veya vefat eden şahıs hatır için karşılıksız taşınmakta ise yahut araç hatır için bedelsiz verilmişse işletenin sorumluluğu genel hükümlere tabidir. Zarar görenin beraberindeki bagaj haricinde araçta nakledilen eşyaların zarara uğraması durumunda da sorumluluk genel hükümler çerçevesinde tayin olunur.

Bir motorlu aracın karıştığı trafik hadisesinde üçüncü kişinin zarara uğraması sebebiyle birden fazla şahıs tazminatla mükellef olursa, bu kişilerin sorumluluğu müteselsildir. İç ilişkideki paylaşımda ise özel haller ve bilhassa işletme tehlikeleri aksini gerektirmedikçe sorumlular kusurları oranında zarara katlanırlar. Birden çok motorlu aracın karıştığı kazada işletenlerden biri cismani zarara uğrarsa, aksini haklı kılan işletme tehlikesi bulunmadıkça diğer işletenler kusurları oranında zararı karşılar. İşletenlerden birine ait eşyanın hasara uğraması halinde ise karşı işletenin veya sürücünün kusuru, geçici temyiz gücü kaybı yahut araçtaki arıza ispatlanmadıkça sorumluluk doğmaz; tazminatla mükellef olan işletenler zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.

Motorlu araçlarla ilgili tamir, bakım, servis, gözetim veya alım-satım faaliyeti yürüten mesleki teşebbüs sahipleri, kendilerine tevdi edilen bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan ötürü işleten gibi sorumlu tutulur; asıl işleten ve onun sigortacısı bu zararlardan mesul değildir. Zorunlu sorumluluk sigortasını temin etmeyen bu nevi mesleki işletmelerin işyerleri mahallin en büyük mülki amirince on beş güne kadar faaliyetten menedilebilir. Bir aracı çalan veya gasbeden kişiler işleten gibi sorumlu olup taşıtın gasbedildiğini bilen sürücü de müteselsilen sorumludur. Aracın sahibi veya işleteni, çalınma veya gasbedilme hadisesinde kendisinin ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusursuzluğunu kanıtlarsa sorumluluktan kurtulur.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Zararın Tazmini

İşletenlerin kanundan doğan sorumluluklarını teminat altına almak üzere zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur; geçerli poliçesi bulunmayan motorlu taşıtlar trafikten menedilir. Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir; düzenlenmeyen hususlarda ve manevi tazminat istemlerinde Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.

Manevi tazminat talepleri, işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilere yöneltebileceği istemler ile işletenin eşinin, alt ve üstsoyunun, evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen hasarlar zorunlu sigorta kapsamı dışındadır. Sigortalı taşıtın işleteni değiştiğinde devreden taraf on beş gün içinde vaziyeti sigortacıya bildirmelidir; sigorta şirketi bildirimin tebliğinden itibaren on beş gün içinde akdi feshedebilir ve fesih tarihinden itibaren on beş gün sonrasına kadar sigorta teminatı geçerliliğini muhafaza eder. Sigorta sözleşmesinden veya ilgili kanun hükümlerinden kaynaklanarak tazminat borcunu kaldıran veya miktarını indiren sebepler zarar görene karşı ileri sürülemez; tazminatı ifa eden sigortacı bu oranda sigorta ettirene rücu hakkını kullanabilir.

Birden çok hak sahibinin tazminat talebi poliçe teminat tutarını aştığında zarar görenlerin alacakları poliçe tutarının toplam alacağa olan oranına göre garameten indirime tabi tutulur; mevcut diğer talepleri bilmeksizin iyiniyetle tam ödeme yapan sigorta kuruluşu yaptığı ödeme nispetinde diğer alacaklılara karşı da borcundan kurtulur. Zarar görenin dava açmadan önce zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yazılı başvuruda bulunması mecburidir; sigortacının on beş gün içinde cevap vermemesi veya uyuşmazlığın giderilememesi halinde dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir. Sigorta şirketleri eksiksiz belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde limitler dahilindeki tazminatı ödemekle mükelleftir. Trafik kazaları sebebiyle resmi ve özel tüm sağlık kuruluşlarının sunduğu sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesine bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.

Zamanaşımı, Görevli Yargı Kolu ve İdari Denetim Esasları

Trafik kazalarından doğan maddi zararların tazmini talepleri; zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil aynı zamanda bir ceza suçunu oluşturur ve ceza kanununda bu eylem için daha uzun bir zamanaşımı süresi kabul edilmiş bulunursa, uzamış ceza zamanaşımı maddi tazminat davalarında da tatbik edilir. Tazminat yükümlüsüne karşı zamanaşımının kesilmesi sigortacıya karşı da sirayet eder. Tazminat yükümlülerinin birbirine rücu istemleri ise kendi yükümlülüklerini ifa ettikleri ve rücu edilecek muhatabı öğrendikleri tarihten başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.

İşleteni veya mülkiyet sahibi kamu kuruluşları olan taşıtların karıştığı kazalar dahil olmak üzere Karayolları Trafik Kanununa dayanan bütün hukuki sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Kanunun 110 uncu maddesinde yer alan adli yargının görevine ilişkin kural, yürürlük öncesinde idari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış bulunan derdest davalarda uygulanmaz. Hukuki sorumluluk davaları, sigortacının merkez veya şubesinin ya da sigorta sözleşmesini tanzim eden acentenin yerleşim yerinde açılabileceği gibi kazanın gerçekleştiği yer mahkemesinde de açılabilir. Karayolları Trafik Kanunuyla öngörülen hukuki sorumlulukları kaldıran veya daraltan sözleşmeler geçersizdir; yetersiz veya fahiş tazminat anlaşmaları yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir.

Belediyeden izin veya ruhsat almaksızın yolcu taşımacılığı yapan araçlar 60 gün; ruhsattaki faaliyet konusu dışında çalışanlar 30 gün; izinli güzergah haricinde taşımacılık yapanlar ise 15 gün süreyle trafikten menedilir. Karayolları Trafik Kanunundaki idari yaptırımlara ait maktu para cezaları her takvim yılı başında Vergi Usul Kanunu uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır; bir fiilin kanundaki birden çok idari para cezasını ihlal etmesi halinde faile en ağır idari para cezası verilir. Sigorta şirketleri ile birlik kuruluşları, sigortasız işletenlerin tespiti ve men işlemlerinde kullanılmak üzere İçişleri Bakanlığınca istenecek poliçe bilgilerini bildirmekle mükelleftir. Belediyelerce kurulan elektronik denetim sistemlerinin ceza tespitinde kullanılması halinde idari para cezasının yüzde otuzu belediyeye hizmet bedeli olarak ödenir. Fahri trafik müfettişleri düzenledikleri tutanakları en geç bir hafta içinde trafik kuruluşuna teslim etmek zorundadır; görevini kötüye kullanan müfettişler hakkında adli ceza uygulanarak belgeleri iptal edilir. Tutanak tanzim eden personelin suç işlemesi halinde cezaları yarı oranında artırılarak meslekle ilişiği kesilir. Trafikten menedilerek alıkonulan ve altı ay boyunca teslim alınmayan araçlar Hazinece satılarak bedelleri emanete alınır; beş yıl içinde başvuru yapılmazsa bedel Hazineye irat kaydedilir. 2918 sayılı Kanun ile önceki 6085 sayılı Karayolları Trafik Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Trafik kazasında dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru zorunlu mudur?

Zarar gören tarafın dava yoluna gitmeden veya tahkime başvurmadan önce ilgili zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yazılı müracaatta bulunması kanunen zorunludur. Sigorta kuruluşunun on beş gün içinde yazılı cevap vermemesi yahut uyuşmazlığın giderilememesi halinde dava açılabilir veya Sigortacılık Kanunu çerçevesinde tahkime başvurulabilir.

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi ne kadardır?

Maddi tazminat talepleri kural olarak zarar görenin zararı ve yükümlüyü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde kaza gününden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar; ancak kazaya sebebiyet veren fiil suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresi belirlenmişse uzamış ceza zamanaşımı hükümleri uygulanır.

Devlete veya kamu kurumlarına ait araçların karıştığı kazalarda hangi yargı kolu görevlidir?

İşleteni veya mülkiyeti kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan araçların sebebiyet verdiği zararlar dahil olmak üzere Karayolları Trafik Kanunundan doğan bütün hukuki sorumluluk davaları adli yargıda görülür.

Trafik kazası nedeniyle sağlık kuruluşlarında oluşan tedavi masraflarını kim öder?

Üniversitelere bağlı hastaneler ile diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.

Noter haricinde yapılan araç satış ve devir sözleşmeleri geçerli midir?

Tescil edilmiş araçların her türlü satış ve mülkiyet devir sözleşmelerinin noterler tarafından yapılması kanuni zorunluluk olup noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu