Kamu İhalelerinde Şikayet, İtiraz ve İptal Davası

Madde 54- (Değişik: 20/11/2008-5812/21 md.) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi. b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası. c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi. (Değişik beşinci fıkra:28/1/2021-7263/10 md.) Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgiler ile bu dilekçelere eklenmesi gereken belgelere, bunların sunuluş şekli ile bu başvuruların elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir. İtirazen şikayette bulunanlardan 53 üncü maddenin (j) bendinin (2) nolu alt bendinde belirtilen bedelin dört katı tutarına kadar başvuru teminatı alınmasına Cumhurbaşkanınca karar verilebilir. Başvuru teminatları Kurum hesaplarına yatırılır. Bu teminatlar Kurum gelirleri ile ilişkilendirilmeksizin ayrı hesaplarda tutulur.[57] (Mülga yedinci fıkra:28/1/2021-7263/10 md.) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz. Belirtilen hususlara aykırılık içeren ve henüz başvuru süresi dolmamış olan başvurulardaki eksiklikler, idare veya Kurumun bildirim yapma zorunluluğu bulunmaksızın, başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. (Ek: 6/2/2014-6518/50 md.) Başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre idareye veya Kuruma gönderilmesi hâlinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir. Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir. Dinamik alım sistemi, elektronik eksiltme ve çerçeve anlaşmalara ilişkin başvuru esas ve usulleri Kurum tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. İdareye şikayet başvurusu[58]

Madde 57- Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür. DÖRDÜNCÜ KISIM Yasaklar ve Ceza Sorumluluğu İhalelere katılmaktan yasaklama

Madde 55- (Değişik: 20/11/2008-5812/22 md.) Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir. İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz. Kuruma itirazen şikayet başvurusu[59]

Madde 21- Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir: a) Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması. b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.[29] c) Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması. d) İhalenin, araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime konu olmayan nitelikte olması. e) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi. f) (Ek: 30/7/2003-4964/14 md.) İdarelerin yaklaşık maliyeti ellimilyar Türk Lirasına kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları.[30] (Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/7 md.) (b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir. (Mülga üçüncü fıkra: 20/11/2008-5812/7 md.) (Değişik dördüncü fıkra: 20/11/2008-5812/7 md.) (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılacak ihalelerde, ihale dokümanında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre yeterliği tespit edilen istekliler, öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunar. İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde ihale komisyonu her bir istekli ile görüşür. Teknik görüşmeler sonucunda şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde tekliflerini vermeleri istenir. (Değişik beşinci fıkra: 20/11/2008-5812/7 md.) Bu madde kapsamında yapılacak ihalelerde, ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır. (Mülga altıncı fıkra: 20/11/2008-5812/7 md.) (Ek fıkra: 30/7/2003-4964/14 md.; Değişik yedinci fıkra: 20/11/2008-5812/7 md.) (b), (c) ve (f) bendi kapsamında yapılan mal alımlarında, malın sözleşme yapma süresi içinde teslim edilmesi ve bunun idarece uygun bulunması halinde, sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu değildir. Doğrudan temin

Madde 56- (Değişik: 22/11/2008-5812/23 md.) İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez. Kurul tarafından gerekli görülen hallerde tarafların ve ilgililerin dinlenmesine karar verilir. Bu durumda, Kurul tarafından tespit edilen tarihte taraflar ve ilgililer dinlenir. Kurum, itirazen şikayete ilişkin nihai kararını, incelenen ihaleye ilişkin gerekli bilgi ve belgeler ile ihale işlem dosyasının kayıtlara alındığı tarihi izleyen yirmi gün içinde vermek zorundadır. Bu süre 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihaleler ile şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularında on iş günü olarak uygulanır. Kurum, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabilir. Görüşüne başvurulan özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere (8000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere Kurul tarafından belirlenen miktarda ödeme yapılır. Kamu görevlilerinin görüşüne başvurulması halinde ise personele diğer mevzuatta yer alan kısıtlamalara bağlı olmaksızın (5000) gösterge rakamı esas alınmak suretiyle aynı esaslar çerçevesinde ödeme yapılır. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Kurul tarafından verilen bütün kararlar, karar tarihini izleyen beş iş günü içinde taraflara tebligata çıkarılır ve tebligata çıkarıldığı tarihi izleyen beş gün içinde Kurumun internet sayfasında yayınlanır. Kararlara erişim ücrete tabi tutulamaz. İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır. Yargısal inceleme

Madde 14 – 1. Dilekçeler Danıştayda Evrak Müdürlüğünce kaydedilir ve Genel Sekreterlikçe görevli dairelere havale olunur. 2. (Değişik: 2/7/2012-6352/53 md.) Bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dilekçeler, evrak bürosunca kaydedilerek ilgili mahkemelere havale olunur. Dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösterir ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir. 3. (Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, Yönlerinden sırasıyla incelenir. 4. (Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler bu yönlerden kanuna aykırı görülürse durum; görevli daire veya mahkemeye bir rapor ile bildirilir. Tek hakimle çözümlenecek dava dilekçeleri için rapor düzenlenmez ve 15 inci madde hükümleri ilgili hakim tarafından uygulanır. 3 üncü fıkraya göre yapılacak inceleme ve bu fıkra ile 5 inci fıkraya göre yapılacak işlemler dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. 5. İlk incelemeyi yapanlar, bu noktalardan kanuna aykırılık görmezler veya daire veya mahkeme tarafından ilk inceleme raporu yerinde görülmezse, tebligat işlemi yapılır. 6. Yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanır. İlk inceleme üzerine verilecek karar:

Madde 15 – 1. (Değişik: 5/4/1990-3622/6 md.) Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; a) 3/a bendine göre adli (…)[11] yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine, b) 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine, c) 3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine, d) 3/g bendinde yazılı halde otuzgün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak yahut (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuzgün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine, e) 3/b bendinde yazılı halde dilekçelerin görevli idare merciine tevdiine, Karar verilir. 2. Dilekçelerin görevli mercie tevdii halinde, Danıştaya veya ilgili mahkemeye başvurma tarihi, merciine başvurma tarihi olarak kabul edilir. 3. Dilekçelerin 3 ncü maddeye uygun olmamaları dolayısıyla reddi halinde yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmaz. 4. (Değişik: 10/6/1994-4001/7 md.) İlk inceleme üzerine Danıştay veya mahkemelerce verilen; bu maddenin 1/a bendinde belirtilen idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla, 1/c bendinde yazılı gerçek hasma tebliğ ve 1/d bendindeki dilekçe red kararları dışında, ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna başvurulabilir.[12] 5. (Ek: 5/4/1990-3622/6 md.) 1 inci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir. Tebligat ve cevap verme:

Madde 20/A – (Ek: 18/6/2014-6545/18 md.) 1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: a) İhaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri. b) Acele kamulaştırma işlemleri. c) Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları. d) 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri. e) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar. f) 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı kararları.[18] 2. İvedi yargılama usulünde: a) Dava açma süresi otuz gündür. b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz. c) Yedi gün içinde ilk inceleme yapılır ve dava dilekçesi ile ekleri tebliğe çıkarılır. d) Savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren on beş gün olup, bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on beş gün uzatılabilir. Savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. e) Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilecek kararlara itiraz edilemez. f) Bu davalar dosyanın tekemmülünden itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır. Ara kararı verilmesi, keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gibi işlemler ivedilikle sonuçlandırılır. g) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. h) Temyiz dilekçeleri üç gün içinde incelenir ve tebliğe çıkarılır. Bu Kanunun 48 inci maddesinin bu maddeye aykırı olmayan hükümleri kıyasen uygulanır. ı) Temyiz dilekçelerine cevap verme süresi on beş gündür. i) Danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda, maddi vakıalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verir. Aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden karar verir. Ancak, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı bulduğu hâllerde kararı bozmakla birlikte dosyayı geri gönderir. Temyiz üzerine verilen kararlar kesindir. j) Temyiz istemi en geç iki ay içinde karara bağlanır. Karar en geç bir ay içinde tebliğe çıkarılır. Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü:

Madde 7 – 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği; Tarihi izleyen günden başlar. 3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar. 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Sürelerle ilgili genel esaslar

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/32 E.  ,  2023/1386 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/32 Karar No:2023/1386 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … A.Ş. VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği'nce 11/03/2022 tarihinde açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen "Alo 144 Sosyal Yardım Hattı, Alo 183 Sosyal Destek Hattı ile Teknik Yardım ve Beyaz Masa İletişim Merkezi Hizmet Alım İşi" ihalesine ait ihale dokümanına yönelik dava dışı … Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine ihalenin iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; "ihale konusu iş kapsamında sunulması istenen kalite ve standarda ilişkin belgelere dair düzenlemelere İdari Şartname’nin 7.5.3. maddesinde yer verilmesi gerekirken hatalı olarak söz konusu Şartname’nin 7.5.4. maddesinde yer verildiği, belgelerin akredite olup olmayacağının belirsiz kaldığı, söz konusu hususun Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca İdari Şartname’nin 7.9.7.1. maddesinin de söz konusu Tip Şartname hükümlerine aykırı olduğu ve bu durumun belirsizlik oluşturduğu" şeklindeki 1. iddia (Kurul tarafından yapılan numaralandırmaya göre) yönünden; Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname ile davaya konu ihaleye ait İdari Şartname'de yer verilen ilgili düzenlemelerin incelenmesinden, kalite yönetim sistem belgesinin istenildiği ihalelerde buna ilişkin düzenlemelerin Tip İdari Şartname’de ilgili dipnotta yer verilen ifadeleri içerecek şekilde İdari Şartname’nin 7.5.3. maddesinin düzenlenmesi gerektiği, ayrıca bu belgelerin sunuluş şekline ilişkin kriterlere yine Tip İdari Şartname’nin ilgili dipnotunda yer alan ifadeleri içerecek şekilde İdari Şartname’nin 7.7.6. maddesinde yer verilmesi gerektiği, İdari Şartname'de Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi ISO 27001, Kalite Yönetim Sistemi ISO 9001:2008, Müşteri Şikayeti Yönetimi ISO 10002, ISO 18295 Müşteri İletişim Merkezleri Standardı Hizmet Belgelendirmesi belgelerinin teklif dosyasında sunulması İdari Şartname’nin 7.5.4. maddesinde bir yeterlik kriteri olarak düzenlenmekle birlikte anılan belgelere ilişkin Tip İdari Şartname’de belirlenen metinlere yer verilmediği; Kalite ve standarda ilişkin düzenlemelerin esas olarak İdari Şartname’nin 7.5.3. maddesinde düzenlenmesi gerektiği, bununla birlikte söz konusu belgelerin 7. madde kapsamında düzenlenmesi durumunda da söz konusu belgelerin yeterlik belgesi olarak kabul edileceği; İdari Şartname’de söz konusu belgelerin sunuluş şekline ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, bu belgeler kapsamında genel sunuluş şekli kurallarının uygulanması durumunda söz konusu belgelerin sahip olması gereken akreditasyon koşulunun denetlenmesinin imkânsız hâle geleceği anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğuna dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; "Teknik Şartname’nin 5.6 ve 5.9. maddelerindeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, zira ilgili maddelerde sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilmesi gereken belgelerin belirtildiği, ancak söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu" şeklindeki 4. iddia (Kurul tarafından yapılan numaralandırmaya göre) yönünden; söz konusu Teknik Şartname maddelerinde, ihale konusu iş kapsamında insan kaynakları grubuna ilişkin özgeçmiş, şirket organizasyonu, görev tanımları dokümanlarının sözleşmeden önce idareye verilmesi gerektiğinin düzenlendiği; Kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve bu belgelerin sunulmaması hâlinde hangi yaptırımların uygulanacağının belirli olduğu, iddia konusu olan belgelerin de sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, dolayısıyla bahsi geçen belgelerin sözleşmeden önce sunulmasının istenemeyeceği anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğuna dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; "İdari Şartname’nin 18. maddesinde ihale konusu iş kapsamında alt yüklenici çalıştırılamayacağının belirtildiği, ancak Teknik Şartname’nin 4.7. maddesinde yüklenici tarafından özel güvenlik personelinin çalıştırılacağının ifade edildiği, söz konusu düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği ve mevzuata aykırı olduğu" şeklindeki 6. iddia (Kurul tarafından yapılan numaralandırmaya göre) yönünden; ilgili düzenlemelerden, ihale konusu hizmetin gerçekleştirileceği binaların güvenliğinin yüklenici tarafından karşılanacağı, ihale konusu hizmetin tamamının veya bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı, bununla birlikte ihalede esas işe konu olmayan; güvenlik, temizlik, servis vb. işlerle ilgili hizmetlerde alt yüklenici çalıştırılabileceğinin anlaşıldığı; Alt yüklenici çalıştırılmasına ilişkin doküman düzenlemelerinin birbiriyle çeliştiği ve bu hususun isteklilerde teklif hazırlarken tereddüt oluşturacağı anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğuna dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kurul'un eksik inceleme sonucunda karar verdiği, yedi isteklinin belgelerini usûlüne uygun bir şekilde sunduğu dikkate alındığında İdari Şartname'nin mevzuata aykırı olduğundan bahisle ihalenin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu, ihale dokümanları arasında çelişki olması durumunda sırasıyla hangi dokümanın geçerli olacağı Sözleşme Tasarısı'nda açıkça düzenlendiğinden ihale dokümanları arasında çelişki olduğundan bahisle ihalenin iptaline karar verilmesinin hatalı olduğu, başvuru sahibinin çağrı merkezi faaliyeti olmadığından itirazen şikâyet yoluna başvurma ehliyetinin de olmadığı, bu durumun göz ardı edildiği, Kurul kararındaki 1. iddiaya yönelik; İdari Şartname'de yer verilen kalite ve standarda ilişkin belgelerin Türk Standartları Enstitüsü üzerinden onaylanabildiği, bu nedenle İdari Şartname'nin ilgili hükmünün mevzuata aykırı olmadığı, Kurul kararındaki 4. iddiaya yönelik; ihale konusu iş kapsamında insan kaynakları grubuna ilişkin özgeçmiş, şirket organizasyonu, görev tanımları dokümanlarının sözleşmeden önce idareye verilmesinin ihaleye konu hizmetin en iyi şekilde sürdürülebilmesi için gerekli olduğu, ayrıca dava konusu ihalenin teklif aşamasında önem arz etmeyen ancak işin yürütümünde idarenin hakedişi yapabilmesi ve denetlemeyi yapabilmesi için önem arz eden durumlar için idarenin teknik şartnamede insan kaynakları işlemleri için program ve kişi bilgisi istemesinin hukuka uygun olduğu, Kurul kararındaki 6. iddiaya yönelik; davaya konu ihalenin özel güvenlik hizmeti alımı ihalesi olmadığı, idarece istenilen güvenlik personelinin yapacağı iş ve niteliğinin 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında belirtilen güvenlik personeli ile aynı muhtevayı ifade etmeyebileceği ve ihale dokümanı kapsamında 5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik hizmeti yapılacağına ilişkin bir düzenleme olmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Kurul kararındaki 1. iddiaya yönelik; davaya konu ihaleye ait İdari Şartname'de kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekline ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, bu belgeler kapsamında genel sunuluş şekli kurallarının uygulanması durumunda söz konusu belgelerin sahip olması gereken akreditasyon koşulunun denetlenmesinin imkânsız hâle geleceği; Kurul kararındaki 4. iddiaya yönelik; ihale konusu iş kapsamında insan kaynakları grubuna ilişkin özgeçmiş, şirket organizasyonu, görev tanımları dokümanlarının sözleşmeden önce idareye verilmesi gerektiğinin düzenlendiği, kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve bu belgelerin sunulmaması hâlinde hangi yaptırımların uygulanacağının belirli olduğu, iddia konusu olan belgelerin de sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, dolayısıyla bahsi geçen belgelerin sözleşmeden önce sunulmasının istenemeyeceği, söz konusu düzenlemenin bu hâliyle mevzuata uygun olmadığı; Kurul kararındaki 6. iddiaya yönelik; ihale konusu hizmetin gerçekleştirileceği binaların güvenliğinin yüklenici tarafından karşılanacağı, ihale konusu hizmetin tamamının veya bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı, bununla birlikte ihalede esas işe konu olmayan; güvenlik, temizlik, servis vb. işlerle ilgili hizmetlerde alt yüklenici çalıştırılabileceği, bu çerçevede alt yüklenici çalıştırılmasına ilişkin doküman düzenlemelerinin birbiriyle çeliştiği ve bu hususun isteklilerde teklif hazırlarken tereddüt oluşturacağı, ayrıca başvuru sahibinin davaya konu ihaleye ait ihale dokümanını edindiği, dolayısıyla istekli olabilecek sıfatını taşıdığı ve istekli olabilecek durumdaki gerçek veya tüzel kişilerin ihale dokümanına itiraz edebileceğinin açık olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin Kurul kararındaki 1. iddia yönünden reddi ile temyize konu Mahkeme kararının, anılan iddia bakımından davanın reddine dair kısmının onanması; davacının temyiz isteminin Kurul kararındaki 4. ve 6. iddialar yönünden kabulü ile temyize konu Mahkeme kararının, anılan iddialar yönünden davanın reddine dair kısmının bozulması ve bu kısmın iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği'nce 11/03/2022 tarihinde açık ihale usûlüyle "Alo 144 Sosyal Yardım Hattı, Alo 183 Sosyal Destek Hattı ile Teknik Yardım ve Beyaz Masa İletişim Merkezi Hizmet Alım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir. İhale ilanı 08/02/2022'de yayımlanmış, dava dışı … Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanı 07/03/2022 tarihinde edinilmiş ve aynı tarihte 13 ayrı iddiayla ihaleyi gerçekleştiren idareye şikâyet başvurusunda bulunulmuş, 10/03/2022 tarihinde idarece şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine 21/03/2022 tarihinde Kurul'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kurulca itirazen şikâyet başvurusu 1., 4. ve 6. iddialar (Kurul tarafından yapılan numaralandırmaya göre) yönünden yerinde bulunarak mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin iptaline karar verilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKÎ DEĞERLENDİRME: 1) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, dava konusu Kurul kararında yer alan 1. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır. 2) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, dava konusu Kurul kararında yer alan 4. iddiaya yönelik davanın reddine ilişkin kısmı yönünden; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur."; "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesinde, "İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: a) Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için; 1) Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler, 2) İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri, 3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili cirosunu gösteren belgeler. b ) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; 1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, 2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler, b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler, c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler, d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler. f) Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi iş birliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlara, yararlandıkları destekler çerçevesinde yürüttükleri proje sonucu ortaya çıkan mal ve hizmetlerin ve bunlar dışında özkaynaklarla geliştirilmiş ve değerlendirilmesi için gerekli usulleri Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından Ar-Ge projesi neticesinde ortaya çıktığı belgelendirilen ürünlerin piyasaya arz edilmesinden sonra proje sonucu ortaya çıkan hizmetler ile yerli malı belgesine sahip ürünler için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Kurumca belirlenen esaslar çerçevesinde düzenlenen ve piyasaya arz tarihinden itibaren beş yıl süreyle kullanılabilecek olan belgeler. 3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler, 4) İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler, 5) İhale konusu hizmet veya yapım işlerinde isteklinin yönetici kadrosu ile işi yürütecek teknik personelinin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler, 6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, 7) İstekliye doğrudan bağlı olsun veya olmasın, kalite kontrolden sorumlu olan ilgili teknik personel veya teknik kuruluşlara ilişkin belgeler, 8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar, 9) İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları. İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. … Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir." kuralları bulunmaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Teknik şartname" başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasında, "İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. …"; "Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler" başlıklı 30. maddesinde, "(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur. (2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez."; "İhale dışı bırakılma" başlıklı 51. maddesinde, "(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince; a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilan eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan, b) İflası ilan edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan, c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan, ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan, d) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen, e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen, f) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan, g) Bu Yönetmelik hükümlerine göre idareler tarafından belirlenen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen, ğ) Kanunun 11 inci maddesine göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan, h) Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen, aday ve istekliler ihale dışı bırakılır. (2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir." kurallarına yer verilmiştir. Davaya konu ihaleye ait Teknik Şartname'nin "İnsan Kaynakları ve Eğitim" başlıklı 5. maddesinde, "5.6. Ödeme tablosu her ayın sonunda İDARE'ye iletilecektir. YÜKLENİCİ, İletişim Merkezi'nde kullanacağı insan kaynakları yönetim sistemi, eleman planlama, performans yönetimi ve İletişim Merkezi organizasyon yapısı ile ilgili detayı sözleşme aşamasında İDARE'ye iletecektir.", "5.9. YÜKLENİCİ, iş bu şartnamede tarif edilen İletişim Merkezi işe alım planını hızlı, esnek ve ihtiyaca tam denk gelecek şekilde gerçekleştirmek üzere insan kaynakları grubuna sahip olacak ve buna ilişkin özgeçmiş, şirket organizasyonu, görev tanımları dokümanlarını sözleşme imzalanmadan önce İDARE'ye sunacaktır." düzenlemeleri yer almıştır. Aktarılan mevzuata göre ihalede gizliliğin ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelerin teknik şartnamede gösterileceği, bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi gerektiği ve teknik şartname düzenlemelerinin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici, daraltıcı olamayacağı anlaşılmaktadır. Her ne kadar Kurul tarafından kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve bu belgelerin sunulmaması hâlinde hangi yaptırımların uygulanacağının belirli olduğu, iddia konusu olan belgelerin de sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, dolayısıyla bahsi geçen belgelerin sözleşmeden önce sunulmasının istenemeyeceği değerlendirmesi yapılmış ise de, mevzuatta sayılan sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ihaleye katılımda yeterlik kriterlerine ilişkin olduğu, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik olmadığı, somut olayda ise sözleşme imzalanmadan önce sunulması istenilen uyuşmazlığa konu insan kaynakları grubuna ilişkin öz geçmiş, şirket organizasyonu ve görev tanımlarına ilişkin bilgi ve belgelerin ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik bilgi ve belgeler olarak teknik şartnamede düzenlendiği görülmüştür. Bu itibarla, mevzuatta sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik bilgi ve belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulmasını engelleyici bir düzenleme bulunmadığı, sözleşme imzalanmadan önce sunulması istenilen uyuşmazlığa konu insan kaynakları grubuna ilişkin öz geçmiş, şirket organizasyonu ve görev tanımlarına ilişkin bilgi ve belgelerin rekabeti engelleyici olmadığı, ihale konusu hizmetin verimliliği ve fonksiyonelliğini sağlamaya yönelik olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında yer alan 4. iddiaya yönelik davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının bu kısmında hukukî isabet bulunmamaktadır. 3) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, dava konusu Kurul kararında yer alan "İdari Şartname’nin 18. maddesinde ihale konusu iş kapsamında alt yüklenici çalıştırılamayacağının belirtildiği ancak Teknik Şartname’nin 4.7. maddesinde yüklenici tarafından özel güvenlik personelinin çalıştırılacağının ifade edildiği, söz konusu düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği ve mevzuata aykırı olduğu" şeklindeki 6. iddiaya yönelik davanın reddine ilişkin kısmı yönünden; Dava konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'nin "İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler" başlıklı 2. maddesinde, "2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: ALO 144 Sosyal Yardım Hattı, ALO 183 Sosyal Destek Hattı ile Teknik Yardım ve Beyaz Masa İletişim Merkezi …"; "Alt yükleniciler" başlıklı 18. maddesinde, "18.1. İhale konusu alımın tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz."; "Diğer hususlar" başlıklı 48. maddesinde, "48.1. İhalede esas işe konu olmayan; güvenlik, temizlik, servis vb. işlerle ilgili hizmetlerde alt yüklenici çalıştırılabilir." düzenlemeleri yer almıştır. Dava konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname'nin "İşin Tanımı ve Kapsamı" başlıklı 2. maddesinde, "İş bu şartname kapsamında tanımlanan İDARE bünyesinde bulunan Alo 183 Sosyal Destek Hattı, Alo 144 Sosyal Yardım Hattı, Teknik Yardım ve Beyaz Masa, vatandaşlardan gelen talepleri karşılayacak, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile gerektiğinde diğer ilgili kurum ve kuruluşlarla iletişim ve koordinasyonu sağlayacaktır. Alo 183 Hattı, Alo 144 Hattı, Teknik Yardım ve Beyaz Masa görevlerinin sürdürülebilmesi için giden arama hizmetlerine de ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye’nin her yerinden ve yurt dışından erişilebilir İletişim Merkezi ile şartnamede belirlenen kalite ve performans değerleriyle başvuru yapan kişilere etkin, hızlı ve güvenilir bir şekilde aşağıdaki hizmetler bir bütünlük halinde verilecektir. 2.1. Alo 183 Sosyal Destek Hattı … 2.2. Alo 144 Sosyal Yardım Hattı … 2.3. Teknik Yardım ve Beyaz Masa Hizmeti … "; "Alo 183 ve Alo 144 Hattı Bina Özellikleri" başlıklı 4. maddesinde, "… 4.7. Mevzuatına uygun temizlik ve güvenlik gibi destek hizmetleri için gerekli personel ile gerekli olan tüm sarf malzemeleri (kırtasiye, temizlik vb.) YÜKLENİCİ tarafından sağlanacaktır. Sarf malzemeleri, ihtiyacın yarısı kadar yedek olarak operasyonda bulundurulacaktır." düzenlemelerine yer verilmiştir. Aktarılan düzenlemelerden, ihale konusu işin iletişim merkezi hizmeti alımı olduğu, ihale konusu alımın tamamı veya bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı, ancak ihalede esas işe konu olmayan; güvenlik, temizlik, servis vb. işlerle ilgili hizmetlerde alt yüklenici çalıştırılabileceği, ihale konusu hizmetin gerçekleştirileceği binaların güvenliğinin sağlanmasından sorumlu olan yüklenicinin söz konusu işi bizzat yapabileceği gibi bu işte alt yüklenici de çalıştırabileceği anlaşılmış, ihale dokümanında söz konusu güvenlik işinin bizzat yüklenici tarafından yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla, alt yüklenici çalıştırılmasına ilişkin doküman düzenlemeleri arasında çelişki olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu Kurul kararında yer alan 6. iddiaya yönelik davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının bu kısmında hukukî isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, 2. … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Kurul kararında yer alan 1. İddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmı ile davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne; 4. Temyize konu Mahkeme kararının, Kurul kararında yer alan 4. ve 6. iddialar yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 5. Bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 6. Dava kısmen ret kısmen iptal kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında davacı tarafından yapılan toplam …-TL yargılama giderinin yarısı olan …-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan …-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 7. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 8. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 9. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/324 E.  ,  2023/1980 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/324 Karar No:2023/1980 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Medikal Gıda Temizlik İnşaat Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğü'nce 31/03/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Behiçbey Ana İkmal Merkezi Müdürlüğünün 5 İşçi ile Karabük Teslim Alma Müdürlüğünün 1 İşçi ile Temizliği İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine dair Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 28/09/2022 tarih ve 2022/UH.I-1154 sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihale komisyonu kararının iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nce verilen meciine tevdi kararının ve başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinin 25/07/2022 tarihinde T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne tebliğ edildiği, bu idare tarafından da ihaleyi yapan T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğü’ne 27/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davacının, 15/08/2022 tarihinde ihaleyi yapan idareye verdiği dilekçesinde, … İdare Mahkemesi’nin anılan kararında, dava dilekçesi ve eklerinin T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğü’ne tevdiine karar verildiğinden 31/05/2022 tarihli ikinci ihale komisyonu kararının geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine ilişkin kısmına karşı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55. maddesi uyarınca şikâyet başvurusunda bulunulmuş gibi karar verilmesinin talep edildiği, ihaleyi yapan idarece 22/08/2022 tarihinde verilen cevap yazısında geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine karar verildiğinin belirtildiği, davacı tarafından 05/09/2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu; Mevzuat uyarınca davacının, basiretli davranması gerektiği, davacının, anılan Mahkeme kararının, 25/07/2022 tarihinde ihaleyi yapan idareye tebliğ edildiğinden haberdar olduğu, sonraki süreci de makul bir süre içerisinde takip etmesi gerektiği, ancak 4734 sayılı Kanun'da öngörülen on günlük süreyi dikkate almaksızın 15/08/2022 tarihinde ihaleyi yapan idareye başvuruda bulunduğu, şikâyet başvurusu konusunda on gün içerisinde cevap verilmemesi hâlinde itirazen şikâyet başvuru süresinin başlayacağını bilebilecek durumda bulunduğu, somut olayda en son 18/08/2022 tarihinde yapılması gereken itirazen şikâyet başvurusunun 05/09/2022 tarihinde yapıldığından bahisle 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, merciine tevdi kararının usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği, Mahkeme kalemince kararın Genel Müdürlüğe tebliğ edildiği, idarenin iç yazışmasının şikâyet başvurusunun başlangıç süresi olarak kabul edilemeyeceği, iç yazışmadan haberdar olamayacağı, Mahkeme kararının uygulanmasının imkânsız hâle geldiği, süresinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihalenin iptaline yönelik kararın iptaline karar verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının süresinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğü'nce 31/03/2022 tarihinde … ihale kayıt numaralı "Behiçbey Ana İkmal Merkezi Müdürlüğünün 5 İşçi ile Karabük Teslim Alma Müdürlüğünün 1 İşçi ile Temizliği İşi" gerçekleştirilmiştir. İhale komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile uyuşmazlık konusu ihalenin davacının uhdesinde bırakılmasına karar verilmesi üzerine, davacı sözleşmeye davet edilmiştir. Sözleşmeye davet yazısına karşılık sunmuş olduğu belgelerin idare tarafından tetkik edilmesi üzerine, … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararıyla, şirket yetkilisi …'nin adli sicil kaydının bulunduğundan bahisle ihalenin iptal edilmesine, davacının geçici teminatının irat kaydedilmesine ve yasaklanmasına ilişkin işlemlere başlanılmasına karar verilmiştir. Anılan karar davacıya 01/06/2022 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilmiştir. İhale komisyonunun anılan kararına karşı davacı tarafından 05/06/2022 tarihinde dava açılmış, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla, dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, bu kararın akabinde davacı tarafından … tarih ve .. sayılı ihale komisyonu kararının, geçici teminatının irat kaydedilmesine yönelik kısmının iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava dilekçesi ve eklerinin ihaleyi gerçekleştiren idareye tevdiine karar verilmiştir. Anılan karar 25/07/2022 tarihinde T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü'ne tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından, 15/08/2022 tarihli başvuruyla anılan Mahkeme kararına atıfta bulunularak, geçici teminatın irat kaydedilmesine yönelik kısmı yönünden şikâyeti hakkında karar verilmesi talep edilmiştir. Anılan başvuru 22/08/2022 tarihli işlemle reddedilmiş, bu işlem 29/08/2022 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş, davacı tarafından 05/09/2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Anılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü tarafından, davacının dilekçesi ve eklerinin 27/07/2022 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren on gün içerisinde idare tarafından şikâyet başvurusu hakkında karar verilmesi gerektiği, karar verilmemesi nedeniyle şikâyet başvurusunun zımnen reddine ilişkin kararın 08/08/2022 tarihinde oluştuğu, 18/08/2022 tarihine kadar itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken 05/09/2022 tarihinde süresi geçtikten sonra itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu gerekçeleriyle itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin 28/09/2022 tarih ve 2022/UH.I-1154 sayılı Kurul kararı alınmıştır. Bunun üzerine, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Yönelik Sözleşme'nin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) 13. maddesinde, sözleşme ile tanınmış hakları ihlâl edilen herkesin, ulusal bir makam önünde etkili bir başvuru hakkına sahip olduğu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 13. maddesinde, temel hak ve hürriyetlerin ancak kanunla sınırlanabileceği, 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle hak arama hürriyetine sahip olduğu, 125. maddesinde idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğu ve idari işlemlere karşı açılacak olan davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden itibaren başlayacağı kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinde, idari yargı yerlerinin dilekçeler üzerine davada idari merci tecavüzü olup olmadığını inceleyeceği, 15. maddesinde ise idari merci tecavüzü bulunan dosyalarda dava dilekçesinin görevli idari merciye tevdi edileceği kurala bağlanmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 54. maddesinin 9. fıkrasında, "Başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre idareye veya Kuruma gönderilmesi hâlinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir."; 55. maddesinin 3. ve 4. fıkrasında, "İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir." kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'nde, herkes hukuka uygun araçlardan faydalanmak suretiyle hak arama özgürlüğüne sahiptir. Hak arama hürriyeti, Anayasa'nın 36. maddesinde temel haklar ve hürriyetler başlığı altında düzenlenmektedir. Anayasa'nın 36. maddesi lafzi olarak yorumlandığında, hak arama hürriyetinin sadece mahkeme önünde iddia ve savunmada bulunmaya yönelik olduğu sonucuna varılabilecekse de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 13. maddesinde etkili başvuru hakkı ile ilgili olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Leander/İsveç başvurusunda 13. maddede atıf yapılan makamın bir yargı makamı olması zorunluluğunun bulunmadığı sonucuna varıldığı göz önüne alınarak idari makamlar tarafından yapılan inceleme de hak arama hürriyeti içerisinde değerlendirilmelidir. (Örnek kararlar: Harris, O'Boyle, Warbrick, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Hukuku, Çev., Mehveş Bingöllü Kılcı, Ulaş Karan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 1. Baskı, İstanbul, 2021, s. 726, dn., 76) Nitekim 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesi dikkate alındığında, zorunlu idari başvuru yolu bulunması hâlinde zorunlu idari başvuru yolunun dava şartı olarak düzenlendiği görülmektedir. Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalede alınan … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararının davacıya 01/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, işlemde başvuru süresinin ve yolunun gösterilmediği, davacı tarafından, 05/06/2022 tarihinde açılan davada, dava dilekçesinin reddine karar verilmesi üzerine, davacı tarafından 17/06/2022 tarihinde anılan ihale komisyonu kararının geçici teminatının irat kaydedilmesine yönelik kısmına ilişkin açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava dilekçesi ve eklerinin ihaleyi gerçekleştiren idareye tevdiine karar verildiği, ancak kararın T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü'ne 25/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği, Mahkeme tarafından dava dilekçesi ve eklerinin ihaleyi gerçekleştiren idareye tebliğ edilmediği, T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü'nce dava dilekçesi ve eklerinin iç yazışmayla 27/07/2022 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye gönderildiği anlaşılmaktadır. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kapsamında yaptığı değerlendirmelerde kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen veya mahkeme kararını anlamsız hâle getiren, bir başka anlatımla mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamaların mahkemeye erişim hakkını ihlâl edebileceğini ifade etmiştir. Bu nedenle mahkemelerin usul kurallarını uygularken yargılamanın hakkaniyetine zarar getirecek ölçüde katı şekilcilikten kaçınmaları gerektiği gibi kanunla öngörülmüş usul şartlarının ortadan kalkmasına neden olacak ölçüde aşırı esneklikten de kaçınmaları gerekir (Kamil Koç, B. No: 2012/660, 7/11/2013, § 65). Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, şikâyet başvurusunun ihaleyi gerçekleştiren idare dışındaki bir başka merciye yapılması hâlinde, bu başvurunun idareye veya Kurum kayıtlarına ulaşma tarihinin şikâyet başvurusu tarihi olarak kabul edileceği, şikâyet başvurusu üzerine idarelerin on gün içerisinde gerekçeli olarak karar vermeleri gerektiği, belirtilen süre içerisinde idare tarafından cevap verilmemesi durumunda sürenin bitiminden itibaren on gün içerisinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği anlaşılmaktadır. Her ne kadar, davacının dava dilekçesi ve eklerinin ihaleyi gerçekleştiren idareye 27/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktaysa da, dava dilekçesi ve eklerinin idareye bir iç yazışmayla gönderildiği ve bu iç yazışmadan davacının haberdar olmasının beklenemeyeceği, öte yandan davacının makul bir sürede Mahkeme kararına atıf yaparak başvurusunun neticesi hakkında idareye başvuruda bulunduğu ve idare tarafından bu başvurusuna cevap verildiği göz önüne alındığında, 27/07/2022 tarihinin şikâyet başvurusu tarihi olarak kabul edilmesinin hak arama hürriyetine ölçüsüz bir müdahale olacağı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davacı tarafından makul sürede yapılan başvuru sonucunda, şikâyet başvurusunun reddine yönelik ihale komisyonu kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı … -TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.