Kafe ve Restoran İşletmelerinde Ortaklık İlişkisi ve Uygulanacak Hükümler
Kafe ve kafeterya faaliyeti yürütmek amacıyla kurulan ortaklıklarda taraflar arasındaki hak ve yükümlülükler akdedilen ortaklık sözleşmesiyle belirlenir. Sözleşmede açıkça düzenlenmemiş ve hüküm altına alınmamış konularda ise Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri tamamlayıcı olarak uygulama alanı bulur.
İşletme İdaresi, Oy Hakkı ve Zarardan Doğan Sorumluluk
Sözleşme serbestisi çerçevesinde işletmenin idaresine ilişkin kurallar belirlenirken ortakların eşit oy hakkına sahip olacağı kararlaştırılabilir. Bu kapsamda ortaklar arasında oy birliği veya ittifak sağlanmadan işletme adına tek taraflı gerçekleştirilen işlemlerden bir zarar doğması hâlinde, oluşan bu zarardan münhasıran işlemi gerçekleştiren ortak sorumlu tutulabilir ve kusurlu işlem nedeniyle diğer ortaktan herhangi bir talepte bulunulamaz.
Ortaklık Payının Devri ve Öncelikli Alım Hakkı
Sözleşme hükümleriyle ortaklık payının diğer ortağın yazılı muvafakati bulunmaksızın üçüncü kişilere devredilmesi, temlik edilmesi veya işletmeye üçüncü kişilerin ortak olarak dahil edilmesi engellenebilir. Ayrıca ortaklık payını elden çıkarmak isteyen bir ortağın payını öncelikle mevcut ortakların devralma hakkı düzenlenebilir ve devir ücreti işletmenin devir tarihindeki güncel değeri esas alınarak tayin edilebilir.
Sözleşmenin Bildirimsiz Feshi ve Tasfiye Usulü
Ortaklardan birinin şahsi borcundan kaynaklı olarak ortaklığa tahsis edilen işletme mallarının haczedilmesi hâli, taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinin bildirimsiz şekilde derhâl feshedilebileceği haklı bir sebep olarak belirlenebilir.
Sözleşmenin feshedilmesi durumunda tarafların devir veya tasfiye usulü hususunda anlaşamaması hâlinde, Türk Medeni Kanunu hükümleri kapsamında paydaşlığın giderilmesi yoluna başvurularak ortaklık konusu malvarlığının tasfiyesi sağlanabilir.
Ortaklık payı üçüncü kişilere devredilebilir mi?
Sözleşmede aksine hüküm bulunması hâlinde ortaklık payı diğer ortakların yazılı muvafakati alınmadan üçüncü kişilere devredilemez ve işletmeye yeni ortak dahil edilemez.
Hisseden ayrılmak isteyen ortağın payını kim devralır?
Payını devretmek isteyen ortağın hissesini öncelikle diğer ortaklar devralma hakkına sahiptir ve pay bedeli işletmenin güncel değeri üzerinden hesaplanır.
Ortaklardan birinin şahsi borcu ortaklığı nasıl etkiler?
Ortaklardan birinin şahsi borcu sebebiyle ortaklık mallarının haczedilmesi durumu sözleşmede bildirimsiz fesih gerekçesi olarak hükme bağlanabilir.
Fesih sonrası anlaşma sağlanamazsa hangi yola gidilir?
Fesih sonrasında ortaklar tasfiye veya devir üzerinde mutabık kalamazsa Türk Medeni Kanunu kapsamında paydaşlığın giderilmesi talebinde bulunulabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy