Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde tesis edilen disiplin cezalarına karşı tebliğden itibaren başlayan 60 günlük hak düşürücü süre içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Disiplin işlemlerine yönelik idari itiraz imkanları bulunmakla birlikte, her ceza yönünden üst disiplin amirine başvuru zorunluluğu öngörülmemiş olup ilgililerin doğrudan dava açma hakkı korunmuştur. İdari yargıda dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmadığından, telafisi imkansız zararları engellemek adına yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte yargısal denetim yolunun işletilmesi önem taşır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 27Kaynağı aç
Disiplin Amirine İtiraz ve İdari Başvuru Usulü
Disiplin amirleri tarafından verilen cezalara karşı, işlemin tebliğ edildiği tarihten itibaren genellikle 7 gün içinde bir üst disiplin amirine itiraz edilebilir. Yapılan itiraz yerinde görüldüğü takdirde disiplin yaptırımı tamamen kaldırılabileceği gibi bir derece hafifletilmesi de mümkündür. İdari itiraz süreci devam ederken verilen cezanın infazı, örneğin izinsizlik cezasının çekilmesi, kural olarak durmaz.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 11 kapsamında, idari dava açılmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem tesisi dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi tesis eden makamdan talep edilebilir. Yapılan bu başvuru işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Söz konusu başvuruya otuz gün içinde bir cevap verilmediğinde talep zımnen reddedilmiş sayılır; isteğin açıkça veya zımnen reddi üzerine dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş bulunan süre hesaba katılır. Ancak her disiplin yaptırımı bakımından üst disiplin amirine idari itiraz yolunun tüketilmesi zorunlu tutulmamış, doğrudan iptal davası açma imkanı da tanınmıştır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 11Kaynağı aç
Disiplin Soruşturmasında Deliller ve Öğrencinin Durumu
Akademi bünyesinde yürütülen disiplin soruşturmalarında sosyal medya ve haberleşme kayıtlarının delil niteliği taşıyabilmesi için hukuka uygun yöntemlerle elde edilmesi ve doğruluğunun teyit edilmiş olması şarttır. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden veya hukuka aykırı şekilde temin edilen dijital veriler disiplin cezasına tek başına dayanak oluşturamaz.
Hakkında bir disiplin soruşturması başlatılmış olması, kural olarak öğrencinin sınavlara girmesine engel oluşturmaz. Bununla birlikte, hakkında eğitim kurumundan çıkarma cezası talep edilen ve soruşturması devam eden öğrencilerin mezuniyet işlemleri soruşturma nihai bir karara bağlanana kadar durdurulabilir.
İdare Mahkemesinde İptal Davası ve Hukuka Aykırılık Unsurları
Kesinleşen disiplin cezasına karşı idare mahkemesinde tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük hak düşürücü süre içerisinde iptal davası açılmalıdır; bu sürenin geçirilmesi halinde yaptırım kesinleşir ve dava konusu yapılamaz. İptal davasında idari işlem yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden incelenir. Örneğin soruşturmacının yetkisiz atanması şekil hatası, isnat edilen eylemin ispatlanamaması ise sebep unsuru yönünden hukuka aykırılık teşkil eder; yargı yeri idarenin takdir yetkisini hukuka uygun kullanıp kullanmadığını denetler.
Disiplin hukukunda eylem ile yaptırım arasında adil bir dengenin gözetilmesi gerekir. İdare mahkemesi daha hafif bir ceza ile disiplinin sağlanıp sağlanamayacağını inceler; öğrencinin geçmişteki başarıları, ödülleri ve disiplin notu durumu dikkate alınmaksızın en üst sınırdan ceza tesis edilmesi hali, takdir yetkisinin kötüye kullanılması olarak yorumlanabilmektedir. Ayrıca disiplin puanlarının birikmesi sonucunda tesis edilen ihraç işlemlerine karşı açılan davalarda, puan eksilmesine dayanak teşkil eden önceki disiplin cezalarının hukuka uygunluğu da yargı yerince dolaylı olarak incelenebilmektedir.
Yürütmenin Durdurulması Şartları ve İtiraz Yolu
2577 sayılı Kanun m. 27 uyarınca, Danıştay veya idare mahkemelerinde dava açılmış olması idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Yürütmenin durdurulabilmesi için idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Mahkeme, kural olarak davalı idarenin savunmasını aldıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek karar verir. Yürütmenin durdurulması istemli davalarda savunma süreleri kısaltılabileceği gibi tebliğin memur eliyle yapılmasına da karar verilebilir; dava dilekçesi ve eklerinden istemin yerinde olmadığı anlaşılırsa idarenin savunması alınmaksızın talep reddedilebilir.
Uygulanmakla etkisi tükenecek idari işlemlerin yürütülmesi, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir; ancak kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirmeler bu nitelikteki işlemlerden sayılmaz. Yürütmenin durdurulması kararlarında işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve doğacak zararların neler olduğunun açıkça belirtilmesi kanunen zorunludur; yalnızca kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu gerekçesiyle bu karar verilemez. Yürütmenin durdurulması kararları durumun gereklerine göre teminatsız verilebilmekle birlikte kural olarak teminat karşılığında tesis edilir; idareden ve adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat aranmaz.
Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı tebliğ gününü izleyen günden itibaren yedi gün içinde bölge idare mahkemesine bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir; itiraz mercii dosyanın gelişinden itibaren yedi gün içinde kesin karar verir. Yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyaları öncelikle incelenir, verilen kararlar on beş gün içinde yazılıp imzalanır ve aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz. İdare mahkemesince yürütmenin durdurulması kararı verildiği takdirde idare, öğrenciyi eğitimine ara vermemesi adına genellikle 30 gün içinde okula geri kabul etmekle yükümlüdür.
İptal Kararının Sonuçları ve Kararın İcrası
İptal davasının kabulü neticesinde disiplin cezası hiç tesis edilmemiş gibi tüm sonuçlarıyla birlikte geriye dönük olarak ortadan kalkar. Bu kapsamda haksız ceza sebebiyle düşürülen disiplin puanı sisteme geri yüklenir, ceza kaydı öğrencinin sicilinden tamamen silinir ve uzaklaştırılan süreye ilişkin iaşe, ibate ve eğitim hakları iade edilir. Hukuka aykırı işlem sebebiyle maddi veya manevi zarara uğrayan ilgililerin idareye karşı tam yargı davası açma hakkı doğar. İptal kararının idareye tebliği üzerine, idarenin kararın gereğini anayasal zorunluluk uyarınca derhal yerine getirmesi zorunludur.
Disiplin cezasına karşı üst amire itiraz zorunlu mudur?
Disiplin amiri kararlarına karşı üst disiplin amirine itiraz zorunlu olmayıp doğrudan yetkili idare mahkemesinde iptal davası açma hakkı saklıdır.
JSGA disiplin cezalarına karşı iptal davası açma süresi kaç gündür?
Disiplin cezalarına karşı iptal davası açma süresi, kararın tebliğinden itibaren başlayan 60 günlük hak düşürücü süredir.
Yürütmenin durdurulması kararlarına karşı nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?
Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde Bölge İdare Mahkemesine bir defaya mahsus itiraz edilebilir.
Disiplin soruşturması sürecinde sınavlara ve mezuniyete engel bir durum oluşur mu?
Disiplin soruşturması açılması kural olarak sınavlara girmeye engel oluşturmaz; ancak hakkında eğitim kurumundan çıkarma yaptırımı istenen öğrencilerin mezuniyet işlemleri soruşturma sonuçlanana kadar durdurulabilir.
Puan birikmesiyle okuldan çıkarılma durumunda eski cezalara dava açılabilir mi?
Disiplin puanı birikmesi neticesinde uygulanan ihraç işlemlerine karşı açılan davalarda idare mahkemeleri, puan eksilmesine yol açan önceki disiplin yaptırımlarının hukuka uygunluğunu da dolaylı olarak denetleyebilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy