Jigolo sitesi üyeliği veya benzeri bir bahane kullanılarak bir kişi hileli davranışlarla aldatılır, bu aldatma onun ya da başkasının zararına sonuç doğurur ve fail veya bir başkası yarar elde ederse davranış dolandırıcılık suçunun temel şekli kapsamında değerlendirilebilir. Daha ağır ceza için kanunda sayılan nitelikli hallerden birinin somut olayda gerçekleşmesi gerekir. Bir iddianın jigolo sitesiyle ilişkilendirilmesi, gerçekleşen hile ve zarar incelenmeden daha ağır aralığın uygulanması sonucunu doğurmaz.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye
bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
Nitelikli dolandırıcılık
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak
suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi
parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması
suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya
kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak
suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden
kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin
kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı
kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir
kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin,
kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı
olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi
suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik:
3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan
hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan
elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.[71]
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı
sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak,
başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre
cezalandırılır.
(3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.)
Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından
birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için
teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek
ceza bir kat artırılır.
Daha az cezayı gerektiren hal
Temel dolandırıcılık cezası
Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesi, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine ya da başkasına yarar sağlayan kişiyi cezalandırır. Cezanın hapis yönü bir yıldan beş yıla kadardır; ayrıca beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür. Hilenin varlığı, aldatmanın gerçekleşmesi, zararın mağdura veya bir başkasına ait olması ve sağlanan yarar her olayın kendi koşulları içinde birlikte aranır.
Nitelikli haller ve kullanılan araç
Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinin birinci fıkrasında sayılan nitelikli hallerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Aynı fıkranın (f) bendi, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasını nitelikli hal kabul eder. Bent kullanılan aracı tanımlar. İnternet sitesi, mesajlaşma veya başka bir bilişim aracının suçta kullanılıp kullanılmadığı somut olayda ayrıca saptanır.
158. maddenin birinci fıkrasının (l) bendi, kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumunun çalışanı olarak tanıtmasını ve bu kurum ya da kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesini nitelikli hal sayar. Madde metni avukat veya uzlaştırmacı sıfatını ayrıca saymaz. Bu sıfatlarla yapılan tanıtmanın bent kapsamına girip girmediği madde kesitinden çözülmez.
Alt sınır, hatır vaadi ve artırımlar
158. maddenin birinci fıkrasındaki üç yıldan başlayan hapis aralığı, sayılan bütün nitelikli hallerde aynı alt sınırla uygulanmaz. (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan az olamaz. Bu bentlerde adli para cezasının miktarı da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Dört yıllık alt sınır, fıkrada yer alan diğer nitelikli hallere kendiliğinden yayılmaz.
Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan ve onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahsederek, belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatıp başkasından menfaat temin eden kişi, 158. maddenin birinci fıkrası hükmüne göre cezalandırılır. İlişki ve hatır iddiası birlikte aranır; aldatma ve menfaat temini de bu fıkranın uygulanması için gereklidir.
157 ve 158. maddelerde yer alan suçlar üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse verilecek ceza yarı oranında artırılır. Suç, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse verilecek ceza bir kat artırılır. Üç kişiden az katılım bu artırımı karşılamaz. Kişi sayısı ve örgüt faaliyeti somut olayda ayrıca belirlenir.
Sahte sıfat ve dava tehdidiyle para isteme
Bu başlık altında ele alınan davranışta arayan kişi, jigolo sitesine üyelik iddiasıyla kendini adliyeye bağlı resmi avukat veya uzlaştırmacı gibi tanıtır, sahte kimlik ve uzlaştırma evrakı gönderir, dava açılacağı yönünde tehdit eder ve para ister. Bu tasvir belirli bir mahkeme hükmü değildir. Hilenin kurulup kurulmadığı, bunun sonucunda mağdurun veya başkasının zararının doğup doğmadığı, sahte belgenin olayda kullanılıp kullanılmadığı ve bilişim sisteminin araç sayılıp sayılmayacağı ayrı ayrı değerlendirilir.
Başvuruda iletilebilecek bilgiler
Bu şekilde aranan kişinin en yakın polis karakoluna giderek şikayette bulunması ve kullanılan telefon ile IBAN bilgilerini bildirmesi önerilir. Öneri, her olay için ayrıca bir kişisel başvuru yükümlülüğü kurulduğu anlamına gelmez.
Jigolo sitesi bahanesiyle para istenmesi hangi suça girer?
Hileli davranışla bir kimse aldatılır, onun veya başkasının zararına sonuç doğar ve bu sayede fail ya da başkası yarar sağlarsa davranış Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesindeki dolandırıcılığa girebilir. Kanundaki nitelikli hallerden biri gerçekleşirse 158. madde gündeme gelir. Sitenin adının geçmesi bu sonucu doğurmaz.
Bilişim sistemi kullanılırsa ceza değişir mi?
Bilişim sisteminin, bankanın veya kredi kurumunun araç olarak kullanılması 158. maddenin birinci fıkrasının (f) bendindeki nitelikli haldir. Bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Aracın olayda kullanıldığı ayrıca saptanır.
Sahte avukat veya uzlaştırmacı sıfatı nitelikli hal midir?
158. maddenin (l) bendi, kamu görevlisi ile banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtmayı ve bu kurum ya da kuruluşlarla ilişkili olunduğunun söylenmesini düzenler. Avukat ve uzlaştırmacı sıfatları metinde ayrıca sayılmaz; bunların bent kapsamı madde kesitinden çözülmez.
Üç veya daha fazla kişinin birlikte işlemesi cezayı artırır mı?
157 veya 158. maddedeki suç üç ya da daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse verilecek ceza yarı oranında artırılır. Suç işlemek için teşkil edilmiş örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse artırım bir kattır. Üçten az kişinin katılması bu yarı oran artışını karşılamaz; koşullar olayda belirlenir.
Kamu görevlisi nezdinde hatır vaadi nasıl cezalandırılır?
Kamu görevlileriyle ilişki kurulduğundan ve onlar nezdinde hatır sayıldığından birlikte bahsedilerek, belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatıp menfaat temin edilmesi 158. maddenin ikinci fıkrası uyarınca birinci fıkradaki cezayla cezalandırılır.
Böyle bir aramada polise hangi bilgiler verilebilir?
En yakın polis karakoluna şikayet için başvurulabilir. Aramada kullanılan telefon bilgisi ile para istenen IBAN bilgisinin polise iletilmesi önerilir. Bu adım, kanunda ayrıca gösterilmiş kişisel bir yükümlülük olarak genellenemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy