Jigolo Dolandırıcılığı Fiilinin Tanımı ve Kapsamı
Jigolo dolandırıcılığı fiili, failin internet kanallarını kullanarak kendisini zengin ve bekâr olarak tanıtması, hileli hareketlerle ilişki veya evlilik vaadinde bulunması ve karşı taraftan para talep edip menfaati elde ettikten sonra ortadan kaybolması şeklinde gerçekleşir.
Dolandırıcılık suçunun yasal unsurları 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 157/1 kapsamında belirlenmiştir. Buna göre failin hileli davranışlarla bir kimseyi aldatması ve bu aldatma sonucunda mağdurun ya da bir başkasının zararına olacak şekilde kendisine veya başkasına bir yarar sağlamasıyla suç vücut bulur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
Basit ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun Cezası
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 157/1 uyarınca, basit dolandırıcılık suçunu işleyen kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir. Kanun koyucu bu düzenlemeyle temel ceza aralığını hapis ve adli para cezasını birlikte öngörerek tayin etmiştir.
Failin fiilinde kendisini olduğundan farklı tanıtarak bilişim sistemlerini araç olarak kullanması, eylemi nitelikli dolandırıcılık hâline getirmektedir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 158/1 hükmünün (f) bendi gereğince dolandırıcılık suçunun bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi durumunda cezada artış uygulanır; bu hâlde verilecek hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
Cezayı Artıran Hâller: Birlikte İşleme ve Örgüt Faaliyeti
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 158/3 düzenlemesine göre, Kanun'un 157 nci ve 158 inci maddelerinde yer alan dolandırıcılık suçlarının üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Söz konusu suçların suç işlemek amacıyla teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi durumunda ise verilecek ceza bir kat artırılarak uygulanır.
Dolandırıcılık Suçunda Etkin Pişmanlık ve İndirim Oranları
Dolandırıcılık fiili tamamlandıktan sonra fakat bu fiil sebebiyle fail hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstermesi ve mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 168/1 uyarınca verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 168Kaynağı aç
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 168/2 hükmü uyarınca, etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ancak mahkemece hüküm verilmeden önce gösterilmesi ve zararın tamamen giderilmesi durumunda ise verilecek ceza yarısına kadar indirilir.
Uğranılan zararın tamamen karşılanmayıp kısmen geri verilmesi veya kısmen tazmin edilmesi durumunda etkin pişmanlık hükümlerinin tatbik edilebilmesi için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 168/4 gereğince ayrıca mağdurun rızası şart kılınmıştır.
Soruşturma Usulü ve Dava Zamanaşımı
Dolandırıcılık suçu takibi şikâyete bağlı suçlar kategorisinde düzenlenmemiştir. Bu doğrultuda yetkili Cumhuriyet savcılığı suçun işlendiğini haber aldığı andan itibaren kendiliğinden harekete geçerek resen soruşturma işlemlerini yürütür.
Dava zamanaşımı sürelerinin hesabında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 66/4 gereğince suçun kanunda yer alan cezasının üst sınırı esas alınır ve seçimlik cezaları öngören suçlarda hapis cezası dikkate alınır. Bu çerçevede 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 66/1-e bendi uyarınca, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda kamu davası sekiz yılın geçmesiyle düşer. Basit nitelikteki dolandırıcılık suçunda dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 66Kaynağı aç
Dava zamanaşımı süresi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 66/6 uyarınca tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs hâlinde kalan suçlarda ise son hareketin yapıldığı günden itibaren işlemeye başlar. Ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 66/3 uyarınca zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki deliller doğrultusunda suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de hesaba katılır.
Jigolo dolandırıcılığı fiilinde soruşturma şikâyete bağlı mıdır?
Dolandırıcılık suçu takibi şikâyete bağlı suçlar arasında yer almadığından savcılık makamı suçun oluştuğunu öğrendiğinde kendiliğinden resen soruşturma başlatır.
Dolandırıcılık bilişim sistemleri kullanılarak işlendiğinde ceza alt sınırı nedir?
Suçun bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi durumunda hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası ise elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Etkin pişmanlıkta dava açılmadan önce ceza indirimi ne kadardır?
Kovuşturma başlamadan önce failin bizzat pişmanlık gösterip mağdurun uğradığı zararı tamamen gidermesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
Suçun üç veya daha fazla kişiyle işlenmesi cezayı nasıl etkiler?
Dolandırıcılık suçunun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda faillere verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy