Jigolo dolandırıcılığı, internet ve telefon gibi bilişim vasıtaları üzerinden yüksek gelir vaadiyle mağdurların kandırılması ve çeşitli adlar altında haksız menfaat temin edilmesiyle meydana gelen nitelikli bir dolandırıcılık türüdür.
Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Nitelikli Dolandırıcılık
İnternet ortamı ve telefon vasıtasıyla işlenen jigolo dolandırıcılığı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamındadır. Kanunda nitelikli dolandırıcılık için genel olarak üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüşken, bilişim sistemlerinin kullanıldığı (f) bendinde yer alan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının tutarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamamaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak
suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi
parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması
suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya
kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak
suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden
kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin
kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı
kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir
kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin,
kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı
olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi
suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik:
3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan
hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan
elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.[71]
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı
sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak,
başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre
cezalandırılır.
(3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.)
Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından
birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için
teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek
ceza bir kat artırılır.
Daha az cezayı gerektiren hal
Dolandırıcılık fiilinin üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Eylemin suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde icra edilmesi durumunda ise 5237 sayılı Kanun'un 158. maddesinin 3. fıkrası gereğince ceza bir kat artırılarak hükmedilir.
İnternet üzerindeki iş arama ilanına başvuran mağdura telefonla ulaşılarak jigolo ajansı vaadiyle hile yapılması ve banka hesabına para aktarmaya yönlendirilmesi, fiilin basit dolandırıcılık sınırında kalmayıp bilişim sistemlerinin sağladığı vasıtalarla işlenen nitelikli dolandırıcılık vasfını taşıdığını gösterir.
Fuhşa Aracılık, Kolaylaştırma ve Ağırlaştırıcı Nedenler
İnternet sitelerinde jigololuk yapan kişilerin iletişim bilgilerini yayımlayarak onların internet üzerinden müşteri bulmalarını kolaylaştıran veya buna aracılık eden site yöneticileri, Türk Ceza Kanunu'nun 227. maddesi uyarınca cezai sorumluluk taşır.
Türk Ceza Kanunu'nun 227. maddesinin 2. fıkrasına göre bir kimseyi fuhşa teşvik eden, fuhşun yolunu kolaylaştıran, fuhuş için aracılık eden veya yer temin eden faillere iki yıldan dört yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası verilir. Mağdurun kazancından yararlanılarak geçimin sağlanması da teşvik kapsamında değerlendirilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 227Kaynağı aç
bu maksatla tedarik eden veya barındıran ya da çocuğun fuhşuna aracılık eden kişi,
dört yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile
cezalandırılır. Bu suçun işlenişine yönelik hazırlık hareketleri de tamamlanmış
suç gibi cezalandırılır.
(2) Bir kimseyi fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran ya da fuhuş
için aracılık eden veya yer temin eden kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis
ve üçbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Fuhşa sürüklenen kişinin
kazancından yararlanılarak kısmen veya tamamen geçimin sağlanması, fuhşa teşvik
sayılır.
(3) (Mülga: 6/12/2006 – 5560/45 md.; Yeniden düzenleme:
24/11/2016-6763/18 md.) Fuhşu kolaylaştırmak veya fuhşa aracılık etmek
amacıyla hazırlanmış görüntü, yazı ve sözleri içeren ürünleri veren, dağıtan
veya yayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden iki bin güne
kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
(4) Cebir veya tehdit kullanarak, hile ile ya da çaresizliğinden
yararlanarak bir kimseyi fuhşa sevk eden veya fuhuş yapmasını sağlayan kişi
hakkında yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar
artırılır.
(5) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların eş, üstsoy, kayın üstsoy,
kardeş, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruma ve gözetim
yükümlülüğü bulunan diğer kişiler tarafından ya da kamu görevi veya hizmet
ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde,
verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(6) Bu suçların, suç işlemek amacıyla teşkil edilmiş örgüt faaliyeti
çerçevesinde işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı
oranında artırılır.
(7) Bu suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik
tedbirlerine hükmolunur.
(8) Fuhşa sürüklenen kişi, tedaviye veya psikolojik terapiye tâbi
tutulabilir.[94]
Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama[95]
TCK m. 227/3 uyarınca fuhşun kolaylaştırılması veya fuhşa aracılık edilmesi maksadıyla hazırlanan görüntü, yazı ve sözleri içeren ürünleri veren, dağıtan veya yayan kişiler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden iki bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Maddede sayılan fiillerin cebir veya tehdit kullanılarak, hile ile ya da mağdurun çaresizliğinden yararlanılarak gerçekleştirilmesi durumunda ise TCK m. 227/4 uyarınca verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
Söz konusu fuhuş suçlarının eş, üstsoy, kayın üstsoy, kardeş, vasi, eğitici, bakıcı veya koruma yükümlülüğü bulunanlar tarafından işlenmesi ya da hizmet ilişkisinin getirdiği nüfuz kötüye kullanılarak yapılması durumunda ceza yarı oranında artırılır. Aynı fiillerin suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti bünyesinde gerçekleşmesi hâlinde de TCK m. 227/6 uyarınca ceza yarı oranında artırılarak uygulanır.
Tehdit, Şantaj Fiilleri ve Soruşturma Usulü
Mağdurların üyelik veya kayıt sürecinden vazgeçmesini engellemek amacıyla icra takibi, dava veya ceza tehdidi savuran failler şantaj hükümleriyle de karşılaşabilir. Türk Ceza Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca, hakkı olan ya da yükümlü bulunduğu bir şeyi yapacağından bahisle kişiyi haksız çıkar sağlamaya zorlayan veya bir kimsenin şeref ve saygınlığına zarar verecek hususları açıklayacağı tehdidinde bulunan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına çarptırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 107Kaynağı aç
bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı
veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar
sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) (Ek: 29/6/2005 – 5377/14
md.) Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref
veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat
edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya
hükmolunur.
Cebir
Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle gerçekleştirilen nitelikli dolandırıcılık suçu şikâyete bağlı olmayıp savcılık birimlerince kendiliğinden soruşturulur; bu doğrultuda takibi şikâyete bağlı suçlar için geçerli olan altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz.
Maddi Kayıpların Giderilmesi ve Tazminat Zamanaşımı
Dolandırıcılık fiilleri haksız fiil mahiyetinde olduğundan meydana gelen zararların tazmini bakımından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi uygulama alanı bulur. Buna göre haksız fiile dayalı tazminat talepleri, zarar gören tarafın zararı ve tazminatla yükümlü olan kişiyi öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 72Kaynağı aç
yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin
işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak,
tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren
bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.
Haksız fiil dolayısıyla zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa zarar
gören, haksız fiilden doğan tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile, her
zaman bu borcu ifadan kaçınabilir.
II. Rücu isteminde
Tazminat talebi ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden kaynaklanmaktaysa, Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesinin amir hükmü uyarınca ceza zamanaşımı süresi tatbik edilir.
Jigolo sitesine üye olmak suç oluşturur mu?
Jigolo sitesine üye olmak veya kayıt formu doldurmak ceza kanunları kapsamında suç teşkil etmez; dolandırıcıların ceza davası açılacağı veya icra işlemi yapılacağı yönündeki iletileri asılsızdır.
Jigolo dolandırıcılığında şikâyet için belirli bir süre var mıdır?
Bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilen nitelikli dolandırıcılık fiili savcılık makamınca kendiliğinden soruşturulduğu için şikâyete bağlı suçlardaki altı aylık süre sınırlaması uygulanmaz.
Dolandırılan paranın geri alınması için zamanaşımı süresi nedir?
Maddi kayıpların haksız fiil kapsamında tazmini için zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren on yıl içinde dava açılabilir; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa bu süre dikkate alınır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy