Eskort ve jigolo ilanları üzerinden kurulan dolandırıcılık; internet, arkadaşlık uygulamaları ve sosyal medya platformları aracılığıyla cinsel birliktelik ya da hizmet vaadi ile kişileri ön ödemeye yönlendiren, para gönderildikten sonra yeni bahanelerle ek ödeme talep eden ya da faillerin ortadan kaybolduğu bir yöntemle işlenmektedir. Mağdurlar zaman zaman sonradan şantaj ve tehditlerle de karşılaşmaktadır.
Dolandırıcılıkta Kullanılan Başlıca Yöntemler
En yaygın yöntemde failler, sosyal medya veya çeşitli platformlardaki ilanlar aracılığıyla mağdurla iletişime geçer; ardından ATM'ye yönlendirerek belirli bir IBAN'a ön ödeme yapılmasını ister. Ödeme gerçekleştikten sonra darp, üyelik, aidat, şoför veya yemek ücreti gibi çeşitli bahanelerle para talep edilmeye devam edilir.
Masaj salonu dolandırıcılığında iletişim çoğunlukla Instagram, Twitter, WhatsApp veya Facebook gibi platformlar üzerinden kurulmakta; randevu ya da ön ödeme adı altında para alındıktan sonra mağdurla genellikle bir daha iletişime geçilmemekte, hesap engellenmektedir.
Jigolo başvurusu dolandırıcılığı farklı bir hedef kitlesine yöneliktir: web siteleri veya mesajlar aracılığıyla erkekler hedef alınır; kayıt ya da masraf adı altında ücret istenir, hizmet sunulmadan daha fazla ödeme talep edilir ya da failler ortadan kaybolur. Bazı durumlarda kişiler kredi başvurusu yapmaya veya ek ödeme yapmaya hile ya da korku yoluyla ikna edilmeye çalışılabilmektedir.
Sahte Kimlik ve Uzlaştırmacı Tehdidi
Bir diğer yöntemde kimliği belirsiz kişiler, hedef aldıkları kişileri arayarak jigolo sitesine üye olduklarını söyler ve kendilerini adliyeye bağlı resmi avukat ya da uzlaştırmacı olarak tanıtır. Sahte kimlik veya uzlaştırma evrakı göndererek dava açılacağını ileri sürer ve para talep ederler. Bu tür bir durumla karşılaşıldığında ödeme yapılmadan önce ilgili kişinin kimliğinin ilgili kurumlar nezdinde doğrulanması ve suç duyurusunda bulunulması önerilmektedir.
Şantaj ve İkinci Dalga Tehditler
Dolandırıldığını anlayan ya da ödemeyi reddeden mağdurlar zaman zaman ikinci bir baskıyla karşılaşmaktadır: haklarında icra işlemi başlatılacağı, ailelerine ulaşılacağı veya özel görüntülerinin paylaşılacağı tehdidi yoluyla yeniden para vermeye yönlendirilmektedirler. Bu tehditlere boyun eğilmesi durumunda taleplerin tekrarlandığı görülmektedir.
Bazı durumlarda failler, eskort siteleri üzerinden ilgisiz kişilerin numaralarını paylaşmakta; bu numaralar aranıldığında mağdurların sanki taciz içerikli mesaj göndermiş gibi gösterilerek para verilmezse şikâyetçi olunacağı tehdidini kullanmaktadırlar.
Kişisel bilgilerin yayılacağı söylenerek para talep edilmesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında hem şantaj hem de nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından değerlendirilebilir; suç oluşumunun somut olayın koşullarına bağlı olduğu göz ardı edilmemelidir. Tehdit karşısında herhangi bir ödeme yapılmaması önerilmektedir; bir kez ödeme yapılması taleplerin yinelenmesine yol açmaktadır.
İcra Takibi Tehdidinin Hukuki Değeri
İcra takibi yapılabilmesi için hukuken geçerli ve kabul edilebilir bir borcun mevcut olması gerekmektedir. Dolandırıcılık amacıyla hareket eden kişi ya da sitelerin bu koşulu karşılayan bir alacak ilişkisine dayanarak icra takibi başlatması mümkün değildir; bu tür tehditlerin gerçeği yansıtmadığı bilinmeli, somut bir tehdit alındığında hukuki destek alınmalıdır.
Mesajlaşma ve Üyeliğin Hukuki Durumu
Bu tür siteler aracılığıyla edinilen bir numara üzerinden iletişim kurmak ya da mesaj göndermek, ileri sürülen bir görüşe göre başlı başına suç teşkil etmemekte veya idari yaptırım doğurmamaktadır. Bununla birlikte failler çoğu zaman bu mesajları öne sürerek suç duyurusunda bulunacaklarını ileri sürmekte ve bu yönde bir soruşturma başlatılabilmektedir. Böyle bir tehditle karşılaşıldığında ödeme yapılmaması ve hukuki destek alınması önerilmektedir.
Söz konusu sitelere üye olmak da başlı başına suç olarak tanımlanmamıştır. Ancak bu tür sitelere iletilen kişisel bilgilerin kötü niyetli kişilerin eline geçme riski taşıdığı göz ardı edilmemelidir.
Mağdurların Başvurabileceği Hukuki Yollar
Dolandırıcılığa uğrayan kişiler en yakın karakola ya da Cumhuriyet Savcılığına başvurarak suç duyurusunda bulunabilir. Suç duyurusu içeriğine iletişim kurulan sosyal medya hesabı, telefon numarası ve para gönderilen banka hesap numarasının eklenmesi, faillere ulaşılmasını kolaylaştırabilmektedir. Ayrıca sahip olunan ekran görüntüsü ve mesaj kayıtları gibi her türlü delil belgesinin korunması süreç açısından önem taşımaktadır.
Dolandırıcılık, şantaj ve tehdit fiilleri için suç duyurusunda bulunulabilmektedir. Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dolandırıcılık suçunda, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp zarar doğurarak yarar sağlayan fail bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılmaktadır. Aynı Kanun'un 107. maddesinin birinci fıkrasında hakkı olduğundan ya da yükümlü olduğu bir şeyi yapıp yapmayacağından bahisle kişiyi haksız bir davranışa ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan; ikinci fıkrasında ise şeref veya saygınlığa zarar verecek hususları açıklayacağı tehdidiyle yarar sağlamaya çalışan fail, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla karşılaşmaktadır. Tehdit suçu bakımından ise TCK m. 106 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmekte; kadına karşı işlenmesi hâlinde alt sınır dokuz aydan az olamamaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye
bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
Nitelikli dolandırıcılık
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 107Kaynağı aç
bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı
veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar
sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) (Ek: 29/6/2005 – 5377/14
md.) Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref
veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat
edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya
hükmolunur.
Cebir
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 106Kaynağı aç
yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı
gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle:12/5/2022-7406/6 md.) Bu suçun
kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük
edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para
cezasına hükmolunur.
(2) Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak
bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından
birlikte,
d) Var olan
veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten
yararlanılarak,
İşlenmesi halinde, fail hakkında
iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme,
kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca
bu suçlardan dolayı ceza verilir.
Şantaj
Para gönderen mağdurlar, ödedikleri bedeli geri almak için icra takibi başlatabilir ya da dava açabilir. Bunun pratikteki başarısı büyük ölçüde faillere ulaşılabilmesine, yani para gönderilen banka hesabı ile iletişimde kullanılan telefon numarasının gerçek kullanıcılarının tespit edilmesine bağlıdır.
Nitelikli Hâller ve Örgütlü Suç
Dolandırıcılık suçunun TCK m. 158'de sayılan nitelikli hâllerden biriyle işlenmesi durumunda daha ağır bir ceza aralığı uygulanmaktadır. Bu hâller arasında, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtan ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söyleyen kişi tarafından işlenmesi ile kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan bahisle bir işi gördüreceği vaadiyle aldatarak menfaat temin edilmesi sayılmaktadır. Belirlenen bentler kapsamındaki hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Suçun, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise verilecek ceza bir kat artırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak
suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi
parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması
suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya
kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak
suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden
kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin
kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı
kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir
kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin,
kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı
olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi
suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik:
3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan
hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan
elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.[71]
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı
sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak,
başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre
cezalandırılır.
(3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.)
Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından
birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için
teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek
ceza bir kat artırılır.
Daha az cezayı gerektiren hal
Korunmak İçin Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Ön ödeme talebi bu tür dolandırıcılığın en belirgin işaretlerinden biridir. Tanınmayan bir kişi ya da hesap adına ATM'den para gönderilmemesi; sosyal medyada karşılaşılan masaj salonu ilanlarında salonun gerçekten var olup olmadığının, adresinin ve yorumlarının incelenmesi önerilmektedir. Şüphe duyulan durumlarda hizmet alınmaması ve randevu ücreti ödenmemesi yerinde bir önlem olacaktır.
Dolandırıcıların şantaj tehdidine ne yapmalıyım?
Talepleri kesinlikle yerine getirmemeniz önerilmektedir. Bir kez ödeme yapıldığında talepler yinelenme eğilimi göstermektedir. En yakın karakola giderek ifade vermek ve dolandırıcılık, şantaj ile tehdit suçlarından suç duyurusunda bulunmak mevcut hukuki yoldur.
Eskort veya jigolo sitesine üye olmak suç mudur?
Üyelik başlı başına suç olarak tanımlanmamış olmakla birlikte bu tür sitelere verilen kişisel bilgilerin kötü niyetli kişilerin eline geçme riski bulunmaktadır. Somut bir durumda hukuki destek alınması önerilir.
Eskort sitesi icraya verebilir mi?
İcra takibi başlatılabilmesi için hukuken geçerli ve kabul edilebilir bir borç ilişkisinin mevcut olması gerekir. Dolandırıcılık amacıyla hareket eden kişi ya da sitelerin bu koşulu karşılayan bir icra takibi başlatması mümkün değildir. Tehdit alındığında hukuki destek almak en doğru yaklaşımdır.
Ödediğim parayı geri alabilir miyim?
Yasal yollara başvurulduğunda paranın iadesi mümkün olabilmektedir; ancak bu büyük ölçüde faillere ulaşılabilmesine bağlıdır. Para gönderilen hesap ile iletişimde kullanılan telefon numarasının gerçek kullanıcılarına ulaşılabilmesi belirleyici önem taşımaktadır. İade için icra takibi ya da dava yoluna gidilebilir.
Suç duyurusunda hangi bilgileri sunmalıyım?
İletişim kurduğunuz sosyal medya hesabı, kullanılan telefon numarası ve para gönderdiğiniz banka hesap numarasını suç duyurusuna eklemeniz faillerin tespitini kolaylaştırabilmektedir. Ekran görüntüsü ve mesaj kayıtları gibi her türlü delil belgesinin korunması da süreç açısından önem taşımaktadır.
Kendini avukat olarak tanıtan biri para isterse ne yapmalıyım?
Telefon veya mesajla ulaşarak adliyeye bağlı avukat ya da uzlaştırmacı olduğunu söyleyen ve sahte evrak göndererek para talep eden kişiler bilinen bir dolandırıcılık yöntemini kullanmaktadır. Bu tür bir durumda ödeme yapılmadan suç duyurusunda bulunulması önerilmektedir.
Eskort mesajlaşması nedeniyle suçlanabilir miyim?
Bu siteler aracılığıyla edinilen numaralarla iletişim kurmak ya da mesaj göndermek, ileri sürülen bir görüşe göre başlı başına suç teşkil etmemekte veya idari yaptırım doğurmamaktadır; ancak bu değerlendirmenin mevzuat metnine dayalı kesin bir kural olmadığı ve mesajın içeriğine göre farklı bir hukuki değerlendirme yapılabileceği akılda tutulmalıdır. Failler zaman zaman bu mesajları kullanarak suç duyurusunda bulunacaklarını ileri sürebilmekte ve bu yönde bir soruşturma başlatılabilmektedir. Böyle bir tehditle karşılaşıldığında ödeme yapılmaması ve hukuki destek alınması önerilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

