İdare Hukuku

Jandarma Uzman Erbaş Güvenlik Soruşturması ve Esasları

by Avukat Erdal Ersoy
Jandarma Uzman Erbaş Güvenlik Soruşturması ve Esasları

Jandarma bünyesinde uzman erbaş olarak istihdam edilecek adaylar hakkında göreve başlamadan önce güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yasal bir zorunluluktur. Uzman Erbaş Kanunu'nun 4. maddesi ile Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesi uyarınca, başvuru koşullarını sağlayan adayların güvenlik incelemelerinin olumlu sonuçlanması aranır. Temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayan veya doğrudan kıt'a ve birliklere ilk ataması yapılan uzman erbaşlar hakkında 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında güvenlik soruşturmasının uygun bulunması temel şarttır. Alınması uygun görülen adayların güvenlik soruşturmaları Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi esnasında güvenlik soruşturması henüz tamamlanmamış adayların eğitimlerine devam edilir; neticede soruşturması olumlu sonuçlananlar göreve başlatılırken olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir.

9439 sayılı UZMAN ERBAŞ YÖNETMELİĞİ m. 6Kaynağı aç
Madde 6 — (Değişik:RG-15/4/2023-32164) Uzman erbaş olarak alınacaklarda aşağıdaki şartlar aranır: a) Türk vatandaşı olmak. b) Eğitim şartı olarak; 1) Uzman onbaşı için en az ilköğretim okulu veya dengi okul mezunu olmak. 2) Uzman çavuş için en az lise veya dengi okul mezunu olup çavuş olarak askerliğini yapmış veya yapmakta olmak ya da en az ilköğretim okulu mezunu olup, muvazzaflık hizmetini çavuş rütbesi ile tamamlamış veya yapmakta olmak. c) Tespit edilen görev yerinde ihtisas sahibi olmak. ç) Sağlık durumunun uzman erbaşlığa elverişli olduğunu 31/10/2016 tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olarak belirlenmiş tam teşekküllü bir hastaneden alacağı raporla kanıtlamış olmak. d) Askerlik hizmetini yapmakta iken müracaat edenler için uygun nitelik belgesi almış olmak. e) Muvazzaflık hizmeti sırasında veya terhisinden itibaren beş yıl içinde ve müracaatın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmi yedi yaşını bitirmemiş olmak şartıyla; Millî Savunma Bakanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından alım için görevlendirilen birimlere müracaat etmek. f) İstekli olmak. g) İcra edilecek temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlar veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt’a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmış olmak. ğ) Askeri okullar ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı eğitim komutanlıklarından herhangi bir sebeple çıkmamış veya çıkarılmamış olmak, diğer okullardan disiplinsizlik nedeniyle çıkarılmamış olmak veya ortaöğretim kurumlarında örgün öğretim dışına çıkarma cezası almamış olmak. h) Muvazzaf/sözleşmeli subay veya astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya bunların adayı olarak Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli iken buralardan ayrılmamış veya çıkarılmamış olmak yahut görev yapmıyor olmak. ı) Sözleşmeli erbaş/er yahut bunların adayı iken sözleşmesi kendi kusuru nedeniyle idarece feshedilmemiş olmak. i) Devlet memurluğundan veya kamu görevinden herhangi bir nedenle çıkarılmamış olmak. j) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm edilmemiş olmak. k) Taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm edilmemiş olmak. l) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı mahkûm olmamak. m) Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat ve isyan suçlarından, 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi hapis cezasına ve/veya adli para cezasına hükmedilmemiş olmak. n) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının manevî şahsiyetine gölge düşürmemiş ve askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak fiil ve hareketlerde bulunmamış olmak. o) Toplumca tasvip edilmeyen ve uygun görülmeyen kazanç yollarında çalışmamış ve halen çalışmıyor olmak. ö) Terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı ya da bunlarla irtibatı olmamak. p) Silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya hukuki bir engeli bulunmamak. r) Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi görmemiş veya görmüyor olmak. Uzman erbaş olmak için gerek muvazzaflık görevini yaptığı sırada, gerekse terhislerini müteakip başvuruda bulunan ve alınmaları uygun görülen personelin, güvenlik soruşturmaları; Millî Savunma Bakanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimleri devam ettirilir. Bunlardan güvenlik soruşturmaları olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı ya da bunlarla irtibatı olanlar uzman erbaş olarak istihdam edilmezler. Birlik komutanlıkları tarafından uzman erbaş olmaya lâyık görülenler için en az ilköğretim okulu veya dengi okul mezunu erbaş ve erlerin terhis çizelgelerinin "ihtisas kod numarası" kısmına, EK-A’da yer alan uzman erbaş olacaklar için nitelik belgesindeki nitelikler dikkate alınarak, "Uzman erbaş olmaya lâyıktır" ibaresi yazılır ve ilgililere terhislerinden önce bilgi verilir. Bunlardan, kendi sınıf, branşının dışında başka bir görevde çalıştırılanların ihtisas kod numaraları, muvazzaf askerliği fiilen yaptığı görevin numarası olarak yazılır. Müracaat zamanı ve müracaat

Başvuru Formu ve İnceleme Usulü

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sürecinin başlatılabilmesi için adayın güvenlik soruşturması formunu iki nüsha hâlinde, bilgisayar ortamında büyük harflerle ve kısaltma yapmaksızın eksiksiz doldurması gerekir. Formdaki fotoğraf alanına bilgisayar üzerinden taranmış fotoğraf eklenmeli, fotoğrafların forma fiziken yapıştırılması yoluna gidilmemelidir. Başvurunun yapıldığı Jandarma Genel Komutanlığı, teslim edilen formu işleme alarak incelemenin yürütülmesi için Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirliklerine iletir.

Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturmasında İncelenen Hususlar

7315 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre arşiv araştırması; adayın adli sicil kaydının, kolluk kuvvetlerince aranıp aranmadığının, hakkında herhangi bir tahdit bulunup bulunmadığının, kesinleşmiş mahkeme kararları ile devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların ve kamu görevinden çıkarılma veya memurluktan kesinleşmiş çıkarma cezasının olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir. Bu kapsamda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171. maddesinin beşinci fıkrası ile 231. maddesinin onüçüncü fıkrası uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları da incelemeye dahil edilmektedir. Bununla birlikte 5271 sayılı Kanun'un 171. maddesinin beşinci fıkrasında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kayıtların mahsus bir sisteme kaydedileceği ve ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemece istenmesi hâlinde kullanılabileceği hükme bağlanmıştır.

5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 171Kaynağı aç
Madde 171 – (Değişik: 6/12/2006 – 5560/22 md.) (1) Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir. (2) (Değişik:17/10/2019-7188/19 md.) Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilir. Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir. (3) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için;[65] a) Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması, b) Yapılan soruşturmanın, kamu davası açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi, c) Kamu davası açılmasının ertelenmesinin, şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması, d) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. (4) Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmediği takdirde, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez. (5) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir. (6) (Ek:17/10/2019-7188/19 md.) Bu madde hükümleri; a) Suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar, b) Kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar, c) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, hakkında uygulanmaz. İKİNCİ BÖLÜM Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar, İtiraz ve İddianamenin İadesi Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar
7315 sayılı GÜVENLİK SORUŞTURMASI VE ARŞİV ARAŞTIRMASI KANUNU m. 4Kaynağı aç
MADDE 4- (1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir. Güvenlik soruşturması

7315 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak ilgilinin görevin gerektirdiği nitelikler bakımından kolluk ve istihbarat kayıtlarındaki olgusal verilerini kapsar. Kişinin yabancı kurum ve şahıslarla münasebeti ile yasa dışı terör veya suç örgütleriyle eylem birliği, irtibat ve iltisakı mevcut kayıtlardan ve göreve yansıyacak tarafları denetime elverişli biçimde yerinde araştırılarak belirlenir. Askeri kurumların saygınlığına gölge düşürecek ya da mesleğin vakar ve onuruyla örtüşmeyecek fiiller sergileyenler ile millî güvenliği tehdit ettiği belirlenen yahut terör faaliyeti yürüten oluşumlarla organik veya iltisaklı bağı saptananların istihdamı kanunen engellenmiştir.

7315 sayılı GÜVENLİK SORUŞTURMASI VE ARŞİV ARAŞTIRMASI KANUNU m. 5Kaynağı aç
MADDE 5- (1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak birimler

Ceza Mahkûmiyetleri ve Atamaya Engel Haller

Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinde yer alan kabul şartlarına göre, taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan otuz günden fazla; taksirli suçlar nedeniyle ise altı ay veya daha fazla süreyle hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm edilmemiş olmak gerekmektedir. Bir yargı kararında ise yönetmeliğin önceki düzenlemesinde affa veya zamanaşımına uğramış yahut ertelenmiş olsa dahi taksirli suçlar hariç bir cürümden hükümlü bulunmama koşuluna yer verildiği belirtilmiştir. Ayrıca adayların silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya hukuki bir engelinin bulunmaması ile alkol ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımı sebebiyle tedavi görmemiş veya hâlen görmüyor olması şarttır.

Danıştay Danıştay 12. Daire Başkanlığı, E. 2015/4837, K. 2015/6384Kaynağı aç
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2015/4837 E.  ,  2015/6384 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2015/4837 Karar No : 2015/6384 Kararın Düzeltilmesini İsteyen(Davacı): Vekili : Karşı Taraf (Davalı) : Vekili : Av. İstemin Özeti : Danıştay Onikinci Dairesince verilen 13/05/2015 tarihli ve E:2014/3316, K:2015/3066 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi : Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, 2011 yılı 1. dönem uzman erbaş temini faaliyeti kapsamında Kara Kuvvetleri Komutanlığınca açılan uzman erbaş sınavını kazanan davacının Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin uzman erbaş olarak alınacaklarda aranacak şartları düzenleyen 6. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı gerekçesiyle işlemlerinin iptal edilmesine ilişkin 13.02.2012 günlü işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. … 8. İdare Mahkemesince verilen … tarihli ve … sayılı kararı ile, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nde, "taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa veya zamanaşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş ya da ertelenmiş ve adlî sicilden çıkarılmış olsa dahi, bir cürümden hükümlü bulunmamak" uzman erbaş olarak alınacaklarda aranacak şartlar arasında sayılmış olması ve davacı hakkında … 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve … sayılı kararı ile Türk Ceza Kanunu'nun 283/1 maddesi uyarınca 3 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının 34.671.000-TL ağır para cezasına çevrilerek cezanın teciline karar verilmiş olması nedeniyle, Yönetmelikte aranan şartları haiz olmadığı anlaşıldığından, anılan gerekçelerle atamaya ilişkin işlemlerinin iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Danıştay Onikinci Dairesince verilen 13/05/2015 tarihli ve E:2014/3316, K:2015/3066 sayılı kararıyla idare mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından, karar düzeltme isteminin kabulü ile dairemiz kararının kaldırılarak idare mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir. Danıştay Dava Daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinde yazılı sebeplerden birinin varlığı ile mümkündür. Davacının kararın düzeltilmesi istemini içeren dilekçede ileri sürdüğü sebepler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, dairemiz kararının düzeltilmesini gerektirecek nitelikte bulunduğundan, kararın düzeltilmesi istemi kabul edilerek anılan kararın kaldırılmasından sonra uyuşmazlığın esası yeniden incelendi; 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesinde, "Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmüne yer verilmiştir. Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6/ı. maddesinde de, "Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa veya zamanaşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş ya da ertelenmiş ve adlî sicilden çıkarılmış olsa dahi, bir cürümden hükümlü bulunmamak," uzman erbaş olarak alınacaklarda aranacak şartlar arasında sayılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, 2011 yılı 1. dönem uzman erbaş temini faaliyeti kapsamında Kara Kuvvetleri Komutanlığınca açılan uzman erbaş sınavını kazanan davacı hakkında verilen … 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve … sayılı kesinleşmiş kararı nedeniyle, davacının Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin uzman erbaş olarak alınacaklarda aranacak şartları düzenleyen 6. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı gerekçesiyle işlemlerinin iptal edilmesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bakılan davada, TCK'nın 283. maddesi gereğince cezalandırılması istemiyle davacı hakkında açılan kamu davasında, … 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin … günlü, … sayılı kararı ile TCK'nın 283/1 maddesi uyarınca indirimler uygulandıktan sonra sanığın 3 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının 34.671.000-TL ağır para cezasına çevrilerek cezanın teciline karar verildiği görülmekte ise de, davacıya isnat edilen fiili işlediği tarih itibariyle 16 yaşında olduğu, işlediği suç tasnii fiilini babasına karşı işlediği, ceza mahkemesindeki savunmasında suçlamayı kabul ettiği, pişman olduğunu söylediği, davacının babası ceza mahkemesinde verdiği ifadesinde oğlundan şikayetçi olmadığını beyan ettiği, davacıya isnat edilen eylemin, yapacağı kamu görevinin niteliğine aykırı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından söz edilemeyeceğinden, atama şartlarını taşımadığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın idare mahkemesine gönderilmesine 02/12/2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. (X) KARŞI OY : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Hükmolunan ceza affa uğrasa, seçenek yaptırımlara çevrilse, ertelense veya hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilse dahi Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan mahkûm olunmaması gerekir. Benzer şekilde basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç tutulmak üzere kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma ve Devlet sırlarını açığa vurma suçları mahkûmiyete engeldir. Ayrıca firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan fiilleri ile 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 148. maddesindeki suçlar nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile hapis veya adli para cezasına hükmedilmemiş bulunması aranır.

Bununla beraber somut olayda suçun unsurları ve adayın kamu görevine uygunluğu yargı mercilerince değerlendirilebilmektedir. Danıştay 12. Dairesi (E. 2015/4837, K. 2015/6384), uzman erbaş adayının henüz 16 yaşındayken babasına karşı gerçekleştirdiği suç tasnii eyleminin kamu görevinin niteliğine aykırı olmadığına, bu sebeple güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından söz edilemeyeceğine ve atamasının iptal edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığına karar vermiştir. Ceza kanunları bağlamında ise örneğin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 283. maddesinin üçüncü fıkrasında suçluyu kayırma suçunun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya suç ortağı tarafından işlenmesi hâlinde cezaya hükmolunmayacağı kuralı bulunmaktadır.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 283Kaynağı aç
Madde 283- (1) Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkan sağlayan kimse, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Bu suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. (3) Bu suçun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenmesi halinde, cezaya hükmolunmaz. Tutuklu, hükümlü veya suç delillerini bildirmeme

Sonuçlanma Süreleri ve Bildirim Yolları

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 12. maddesi kapsamında arşiv araştırmasının 30 iş günü, güvenlik soruşturmasının ise en geç 60 iş günü içinde sonuçlandırılması düzenlenmiştir. Bununla birlikte yetkili birimlerdeki yoğunluk ve komisyon incelemeleri sebebiyle bu süreçler uzayabilmektedir. İncelemenin olumsuz neticelenmesi durumunda karar adaya tebliğ edilmekle birlikte bu bildirimde olumsuzluğun sebebine veya ayrıntılı gerekçesine yer verilmez. İlgililer olumsuz sonucu yazılı tebligatın yanı sıra kısa mesaj bildirimi, CİMER başvurusu veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi internet duyuruları aracılığıyla da öğrenebilmektedir.

Jandarma uzman erbaş güvenlik soruşturması ne kadar sürer?

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre arşiv araştırmasının en geç 30 iş günü, güvenlik soruşturmasının ise en geç 60 iş günü içinde tamamlanması gerekmektedir; ancak komisyon değerlendirmeleri ve idari yoğunluk sebebiyle bu süreler uzayabilmektedir.

Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı nasıl öğrenilir?

Olumsuz sonuçlanan değerlendirmeler yazılı tebligat, kısa mesaj, CİMER sorgulaması veya internet duyuruları vasıtasıyla öğrenilebilir; tebligatta olumsuzluğun gerekçesine yer verilmez.

Arşiv araştırmasında hangi kayıtlar tespit edilir?

7315 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca arşiv araştırmasında kişinin adli sicil kaydı, kolluk kuvvetlerince aranma durumu, hakkında tahdit bulunup bulunmadığı, kesinleşmiş mahkeme kararları, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171. maddesinin beşinci fıkrası ile 231. maddesinin onüçüncü fıkrası kapsamındaki kararlar, devam eden veya sonuçlanan soruşturma ya da kovuşturma olguları ve kamu görevinden çıkarılma veya kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığı mevcut kayıtlardan tespit edilir.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu