Jandarma subay sicil iptal davası, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan subay personelin hukuka aykırı sicil notlarının iptali istemiyle açılan idari davadır. Davada davalı kurum Jandarma Genel Komutanlığı olup uyuşmazlığın çözümünde görevli ve yetkili yargı yeri ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Jandarma Subay Sicil Sistemi ve Not Değerlendirme Esasları
Subay sicilinde sicil yılı, o yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar geçen süreyi kapsar. Jandarma subayları için her yıl sicil belgesi tanzim edilmekte olup bu belgeler özel gizlilik derecesi taşır ve yetkili olmayan kişilere verilmez.
Subay Sicil Yönetmeliği uyarınca sicil notu; üstün başarılı kategorisinde 90 ile 100 puan, başarılı kategorisinde 75 ile 89,99 puan, yeterli kategorisinde 60 ile 74,99 puan ve yetersiz kategorisinde 0 ile 59,99 puan aralıklarında belirlenir. Sicil üstleri genel değerlendirme notunu belirledikten sonra personelin ayırt edici niteliklerini de değerlendirir. Ayırt edici niteliklerin ağırlık puanları genel değerlendirme notuna eklenerek veya çıkarılarak sicil üstü değerlendirme notu tespit edilir.
İkinci sicil üstü, birinci sicil üstünün yaptığı değerlendirmeye katılıyorsa işlemi onaylar; katılmıyorsa kendi değerlendirmesini yaparak sicil belgesini düzenler. Birden fazla sicil üstünün not vermesi durumunda, her bir sicil üstünün verdiği notların ortalaması o yıla ait sicil üstü değerlendirme notunu oluşturur.
Sicil Düzenlemesinde Usul Şartları ve İdarenin Yükümlülükleri
Bir subay hakkında sicil düzenlenebilmesi için ilgili sicil süresi içinde birinci sicil üstü ile en az üç ay fiilen görev yapılmış olması Subay Sicil Yönetmeliği kapsamında aranan açık bir usul şartıdır. Asgari fiili çalışma şartı sağlanmadan birinci sicil üstü tarafından tanzim edilen sicil belgeleri hukuka aykırılık teşkil eder.
Subay Sicil Yönetmeliği'nin 5. maddesi uyarınca sicil üstleri, astları hakkında sicil düzenlerken üstlük ve komutanlığın özel yetkisini kullandıklarını ve nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle değerlendirmekten sorumlu olduklarını kabul etmek zorundadır. Sicil üstlerinin personelin günlük görev ve çalışmalarını, disiplinini ve sicil belgesinde yer alan hususları aralıksız izleyerek somut kanaat edinmesi esastır.
Sicil üstlerinin sicil belgesindeki olumsuz kıstasları işaretlemesi halinde, bu değerlendirmeyi somutlaştırma yükümlülüğü bulunmaktadır. Olumsuz değerlendirme yapılan hallerde sicil üstleri; o sicil dönemi içinde düzenlenmiş mahkeme kararları, disiplin cezaları veya durumu somutlaştıran tutanaklar gibi belgeleri sicil belgesine eklemek zorundadır.
Sicil Notunun Hukuka Aykırılık Nedenleri ve Takdir Yetkisi
Önceki yıllarda üstün başarılı kategorisinde değerlendirilen jandarma subayının, makul bir gerekçe gösterilmeksizin ani biçimde başarılı veya yeterli kategorisine düşürülmesi takdir yetkisinin kötüye kullanıldığını gösterir. Sicil döneminde personelin disiplin cezası bulunmamasına rağmen takdir ve ödüllerinin varlığına karşın düşük sicil verilmesi yahut sicil üstleri arasında somut gerekçesiz çelişkili notlar takdir edilmesi iptal nedenidir.
Sicil notunun 90 puanın üzerinde olması veya kategorik olarak başarılı bulunması iptal davası açılmasına engel teşkil etmez. Sicil notu yüksek görünse dahi personelin geçmiş sicil safahatına kıyasla belirgin düşüş göstermesi, emsallerine göre kıdem sıra listesinde gerilemeye yol açması veya belgesiz olumsuz kanaat içermesi durumlarında da dava açılabilir.
Terfi, Kademe İlerlemesi ve Sicil İptalinin Hukuki Sonuçları
Terfi incelemesine tabi tutulan subayların sıralaması, Subay Sicil Yönetmeliği'nin 37. maddesi uyarınca sınıfları esas alınarak sicil notu ortalaması en yüksek olandan başlanıp tespit edilir. Sicil notu ortalaması belirlenen barajın altında kalan subayın terfi işlemi gerçekleştirilemez.
Personelin kademe ilerlemesi yapabilmesi, ilgili yıl içinde olumlu sicil almış olmasına bağlıdır. Olumsuz sicil düzenlenmesi nedeniyle ilerlemesi durdurulan subay, hukuka aykırı sicilin yargı kararıyla iptal edilmesinin ardından mahrum kaldığı parasal hakların iadesini talep edebilir.
İptal davasının kazanılmasıyla hukuka aykırı sicil notu geçmişe dönük olarak yürürlükten kalkar ve personelin sicil sıralaması yeniden belirlenir. Mahkemeler doğrudan idari işlem tesis ederek terfi kararı veremeyeceğinden idarenin yeniden değerlendirme yapması gerekir. Hukuka aykırı sicil sebebiyle yoksun kalınan parasal haklar ise ayrıca tam yargı davasına konu edilebilir.
Dava Açma Süresi ve Yargılama Usulü
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gündür ve bu süre kural olarak yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Ancak subay sicil belgeleri özel gizlilik derecesi taşıdığından personele tebliğ edilmez; bu nedenle genel dava açma süresi personelin sicil notunu fiilen öğrendiği, yani işleme muttali olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Subay kıdem sıra kitabındaki sıralamanın değişmiş olması, personelin ilgili yıla ait sicil notunu öğrendiği anlamına gelmez. Bu sebeple dava açma süresinin hesabında sıralama değişikliği değil, personelin sicil notuna fiilen muttali olduğu tarih esas alınır.
Jandarma subay sicil iptal davası dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun biçimde hazırlanmalıdır. Sicil notunun terfi veya kurmaylık seçimi gibi süreçler üzerinde olumsuz etkisi ve hak kaybı riski bulunuyorsa yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Birden fazla sicil yılına ait notların hukuka aykırı olması durumunda, her bir sicil yılı bakımından aynı davada veya ayrı davalar açılarak iptal talep edilebilir.
Jandarma subay sicil iptal davasında yetkili mahkeme neresidir?
Davalı kurum Jandarma Genel Komutanlığı olup yetkili ve görevli mahkeme personelin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Sicil notunun 90 üzerinde olması iptal davasına engel midir?
Sicil notunun 90 üzerinde olması dava açılmasına engel teşkil etmez; notun geçmiş safahata göre bariz düşüş göstermesi veya emsallere göre gerilemeye yol açması halinde iptal istenebilir.
Subay sicil iptal davasında dava açma süresi nasıl hesaplanır?
Sicil belgeleri gizli tutulduğundan ve tebliğ edilmediğinden, altmış günlük dava açma süresi personelin sicil notunu fiilen öğrendiği tarihten itibaren başlar.
Kıdem sıra kitabındaki değişiklik sicil notunu öğrenme sayılır mı?
Kıdem sıra kitabında sıralamanın değişmiş olması personelin ilgili sicil notunu öğrendiği anlamına gelmez.
Birinci sicil üstünün asgari fiili çalışma süresi ne kadardır?
Bir subay hakkında sicil düzenlenebilmesi için birinci sicil üstü ile o sicil dönemi içinde en az üç ay fiilen görev yapılmış olması şarttır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy