6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 18. maddesinin birinci fıkrası uyarınca izinsiz olarak garnizonu terk etmek disiplinsizliği, personelin izinli olmadığı hâlde görev yaptığı garnizon hudutlarını terk etmesi şeklinde tanımlanmış ve aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlenmiştir.
Garnizon Kavramı ve Garnizon Hudutlarının Tespiti
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 45. maddesi gereğince garnizon; içinde ve civarında yerleşmiş kıta, karargâh veya askerî kurum bulunan meskûn yerlerdir. Garnizonların hudutları talimatnamede belirtilecek esaslar dâhilinde tespit olunur. Garnizon komutanlığı görevinin hangi kıta komutanı veya kurum amiri tarafından yürütüleceği Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir ve garnizon komutanı, garnizona dâhil bütün kıta ve askerî kurumların disiplin amiri konumundadır.
211 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ İÇ HİZMET KANUNU m. 45Kaynağı aç
Garnizon hudutları tek bir sabit mesafe veya kilometre ölçüsüne bağlanmamış olup 211 sayılı Kanun uyarınca talimatnamede belirtilecek esaslar dâhilinde tespit edilir ve ilgili yerin idari sınırlarına göre belirlenir.
Genel Kolluk Personelinde İl Sınırları Dışına Çıkma ve Yaptırımı
Genel kolluk teşkilatına tabi personel yönünden benzer nitelikteki eylem il mülki sınırları esas alınarak tanımlanmıştır. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, amirinden izin almaksızın görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak fiili aylıktan kesme cezasını gerektiren bir disiplinsizliktir.
7068 sayılı Kanun'da amirinden izin almaksızın görevli bulunulan il sınırları dışına çıkmak fiili aylıktan kesme cezası kapsamında düzenlenmişken, amirin izni olmaksızın görev yerini terk etmek fiili uzun süreli durdurma cezası gerektiren ayrı bir disiplinsizlik olarak belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 10. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, görev yerinden ayrılmak fiilinin uzun süreli veya görevi aksatacak biçimde gerçekleşmesi ya da Devleti veya kişileri zarara uğratması hâlinde, durumun niteliğine, ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilmektedir.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 10Kaynağı aç
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 8Kaynağı aç
Jandarma ve Sahil Güvenlik Personelinde Disiplin Cezalarının İnfazı
7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları uyarınca; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında terfileri 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu hükümlerine tabi olan personelin durdurma cezaları brüt aylıktan kesinti yoluyla infaz edilir. Yetkili disiplin kurullarınca kısa süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hâllerde brüt aylığın 1/5'i ila 1/4'ü, uzun süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hâllerde ise brüt aylığın 1/3'ü ila 1/2'si kesilmektedir.
Fiilin Tespiti ve Yoklama Denetimleri
Birliklerde sabah ve akşam yapılan yoklamalarda personelin hazır bulunması zorunlu olup askerin içtimada yer almaması ve izninin bulunmadığının anlaşılması durumunda tutulan yoklama ve içtima kontrollerinde bulunamadı kaydı düşülebilmektedir.
Uzman Erbaş Sözleşme Feshi İşlemlerinde Hukuki Denetim
Danıştay 12. Dairesinin E. 2020/3310, K. 2023/5822 sayılı kararında; Anayasa Mahkemesince kanuni çerçeve çizilmeksizin düzenlemenin yönetmeliğe bırakılması gerekçesiyle iptal edilen kanun hükmüne dayanılarak hazırlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca tesis edilen somut sözleşme feshi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi gereğince, her ne sebeple olursa olsun sözleşmesi feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilen uzman erbaşlar tekrar Türk Silahlı Kuvvetlerine alınmamaktadır.
Danıştay 12. Daire, E. 2020/3310, K. 2023/5822Kaynağı aç
3269 sayılı UZMAN ERBAŞ KANUNU m. 12Kaynağı aç
TSK personelinin izinsiz garnizon terk etmesinin cezası nedir?
6413 sayılı Kanun'un 18. maddesinin birinci fıkrası gereğince, izinli olmadığı hâlde görev yaptığı garnizon hudutlarını terk eden askerî personele aylıktan kesme cezasını gerektiren bir fiil olarak düzenlenmiştir.
Genel kolluk personeli amirinden habersiz il dışına çıkarsa hangi yaptırım uygulanır?
7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca amirinden izin almaksızın görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkan personele aylıktan kesme cezası verilir.
Danıştay 2. Daire, E. 2021/15600, K. 2023/6276Kaynağı aç
Garnizon hudutları sabit bir mesafe ile mi belirlenir?
Garnizon sınırları tek ve sabit bir kilometre ölçüsüne bağlı olmayıp 211 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca talimatnamede belirtilen esaslar dâhilinde tespit edilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

