2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 61. maddesinin 1. fıkrasına göre bölge idare mahkemeleri ile ilk derece idare ve vergi mahkemeleri her takvim yılında 20 Temmuz ile 31 Ağustos tarihleri arasında yargısal faaliyetlerine ara verir; yeni çalışma dönemi 1 Eylül günü başlar. Danıştay bünyesindeki ara verme takvimi ise 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 86. maddesinde ayrıca düzenlenmektedir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 61Kaynağı aç
Çalışmaya Ara Vermeden Yararlanamayan İdari Yargı Mercileri
Çalışmaya ara verme kuralı tüm ilk derece mahkemelerinde uygulanmaz. Yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve coğrafi yetki alanında yalnızca bir idare veya bir vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki idari yargı mercileri çalışmaya ara vermeden yararlanamaz. Tek mahkemenin görev yaptığı bu yargı çevrelerindeki mahkemeler, kanunun 62. maddesindeki nöbetçi mahkemelere özgü dava ve iş sınırlamasına tabi olmaksızın olağan görevlerini kesintisiz şekilde yürütür.
Nöbetçi Mahkemelerin Belirlenmesi ve Hâkimlerin İzin Hakları
Çalışmaya ara verme sürecinde adli hizmetlerin aksamaması adına özel bir nöbet mekanizması uygulanır. Birden çok idari yargı merciinin bulunduğu mahallerde, ilgili bölge idare mahkemesi başkanının önerisiyle Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca mahkeme başkan ve üyeleri arasından belirlenen hâkimlerle nöbetçi mahkeme oluşturulur. Bölge idare mahkemelerinde ise yine başkanın önerisi ve Kurulun belirlemesiyle tüm daire başkan ve üyeleri arasından yeterli sayıda nöbetçi daire tayin edilir. Ara vermeden yararlanamayan yargı mensupları ile bu sürede nöbet tutan hâkimlerin yıllık izin hakları korunur.
Nöbetçi Mahkemenin Göreceği Dava ve İşlerin Sınırı
2577 sayılı Kanun'un 62. maddesi gereğince nöbetçi mahkemelerin çalışmaya ara verme süresinde bakabileceği işler kanun koyucu tarafından sınırlı olarak belirlenmiştir. Nöbetçi mahkeme bu dönemde yalnızca yürütmenin durdurulmasına ve delillerin tespitine ait işler ile kanunen belli bir süre içinde karara bağlanması zorunlu tutulan işleri karara bağlar.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 62Kaynağı aç
Sürelerin Hesaplanması ve Yedi Günlük Kanuni Uzama
2577 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca idari yargıda işlemeye başlayan sürelere tatil günleri dahil edilir; sürenin son gününün tatil gününe rastlaması durumunda süre, tatili izleyen ilk çalışma gününün mesai bitimine kadar uzar. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yer alan kanuni sürelerin son gününün çalışmaya ara verme zamanına rastlaması halinde ise süreler, ara vermenin sona erdiği 31 Ağustos tarihini izleyen günden itibaren yedi gün uzamış sayılır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 8Kaynağı aç
Kanun Yolu Başvurularında Süre Aşımının Sonuçları
İdare, vergi veya bölge idare mahkemesi kararlarına karşı kanun yolu başvuru süresinin son gününün çalışmaya ara verme dönemine rastlaması halinde, yedi günlük yasal uzama sonucunda başvuru süresi en son 7 Eylül mesai bitimine kadar işler. Sürenin son günü olan 7 Eylül mesai saati tamamlandıktan sonra mahkeme kayıtlarına giren dilekçelerle yapılan temyiz başvuruları süre aşımı gerekçesiyle esasa girilmeksizin reddedilir veya incelenemez.
Temyiz Başvurularında İlk İnceleme Usulü
2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrası gereğince temyiz dilekçeleri üzerinde ilk incelemeyi yürütme ve yasal süresinden sonra yapıldığı tespit edilen temyiz istemini reddetme görevi bölge idare mahkemelerine aittir. Kanunun 48. maddesinin 7. fıkrasında söz konusu ret kararının Danıştay dairesince de verilebileceğine ilişkin düzenlenen kural, üç dereceli yargılama sistemini engellemeyecek şekilde uygulanır.
İdari yargıda çalışmaya ara verme hangi tarihleri kapsar?
Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl yirmi Temmuzdan otuz bir Ağustosa kadar çalışmaya ara verir; yeni adli çalışma dönemi bir Eylülde başlar.
Yasal sürenin son günü adli tatile denk gelirse ne zaman biter?
Kanunda belirlenen sürelerin son gününün ara vermeye rastlaması halinde süre, ara vermenin bittiği günü izleyen 1 Eylül'den başlayarak yedi gün uzar ve son gün 7 Eylül mesai bitimidir.
Nöbetçi mahkeme çalışmaya ara verme döneminde hangi işlere bakar?
2577 sayılı Kanun'un 62. maddesi uyarınca nöbetçi mahkeme, çalışmaya ara verme süresinde yürütmenin durdurulması, delillerin tespiti ve kanunen belli bir süre içinde karara bağlanması gereken işleri görür.
Tek idare veya vergi mahkemesi olan yerlerde ara verme uygulanır mı?
Bölge idare mahkemesinin kurulduğu il merkezi haricinde yer alan ve yargı çevresinde tek bir idare veya vergi mahkemesi bulunan merciler çalışmaya ara vermeden yararlanamaz; kanundaki nöbet kısıtlamalarına tabi olmaksızın olağan görevlerini yürütmeye devam eder.
Nöbetçi kalan hâkimlerin yıllık izin hakkı kaybolur mu?
Çalışmaya ara vermeden yararlanamayan yargı mensupları ile bu dönemde nöbetçi mahkemelerde görevlendirilenlerin yıllık izin hakları kanunen saklı tutulur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

