7578 sayılı Kanunla 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye göre işçilerin ve 657 sayılı Kanun kapsamındaki memurların analık izni, doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır; çoğul gebelikte toplam 26 hafta olur. Hekim onayı ve çalışanın isteğiyle doğuma 2 hafta kalıncaya kadar çalışılabilir; fiilen çalışılan doğum öncesi süreler doğum sonrasına eklenir. Evlat edinmede öngörülen 8 haftalık izin bu değişiklikle 16 haftaya çıkmamıştır. Eski izin dönemleri ile 7578 sayılı Kanunun geçici 1. maddesindeki ilave izin koşulları ayrıca değerlendirilir.
7578 sayılı Kanun, Madde 2Kaynağı aç
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesine göre yıllık ücretli izin, işçinin işyerinde çalışmaya başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmasıyla doğar. Bu haktan vazgeçilemez.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 53Kaynağı aç
Yıllık ücretli iznin doğması ve kapsam dışı işler
İzin hakkı, deneme süresinin bir yıllık süreden ayrıca düşülmesiyle değil, işe başlama gününden itibaren deneme süresi de sayılarak en az bir yılın tamamlanmasıyla doğar.
Nitelikleri gereği bir yıldan kısa süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara, Kanunun yıllık ücretli izne ilişkin hükümleri uygulanmaz. İstisna bu nitelikteki işlerle sınırlıdır.
Hizmet süresine göre asgari günler
İş Kanunu’nun 53. maddesinde asgari yıllık ücretli izin, bir yıldan beş yıla kadar olanlarda beş yıl dahil olmak üzere on dört günden, beş yıldan fazla ve on beş yıldan az olanlarda yirmi günden, on beş yıl dahil ve daha fazla olanlarda yirmi altı günden az olamaz.
Bu süreler iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir.
Yer altı işi ile yaşa bağlı alt sınır
Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır.
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin yirmi günden az olamaz.
Doğum öncesi ve sonrası çalıştırılmama
İş Kanunu’nun 74. maddesine göre kadın işçinin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta çalıştırılmaması esastır. Çoğul gebelikte, doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftaya iki hafta eklenir.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 74Kaynağı aç
Sağlık durumu uygunsa ve doktor onaylarsa kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir.
Erken doğumda, doğumdan önce kullanılamayan çalıştırılmama süreleri doğum sonrası sürelere eklenerek kullandırılır.
Öngörülen süreler, işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Artış hekim raporuyla belirtilir.
Annenin ölümü ve evlat edinme
Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır.
Üç yaşını doldurmamış bir çocuğun evlat edinilmesinde analık hâli izni, eşlerden birine ya da evlat edinene tanınır. Süre, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten başlar ve sekiz haftadır.
Haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin
Doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren, çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla, istek üzerine kadın işçiye ve üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçiye haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Süre birinci doğumda altmış, ikinci doğumda yüz yirmi, sonraki doğumlarda yüz seksen gündür.
Çoğul doğumda bu sürelere otuzar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır. Bu hükümlerden yararlanılan süre içinde süt izni hükümleri uygulanmaz.
Hamilelikte kontrol, hafif iş ve süt izni
Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Hekim raporu gerekli görürse hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır ve bu hâlde ücretinde indirim yapılmaz.
Bir yaşından küçük çocuğunu emziren kadın işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.
İş Kanunu’nun 74. maddesindeki hükümler, iş sözleşmesiyle çalışan ve Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçi için uygulanır.
Sık sorulan sorular
Yıllık ücretli izin hakkı ne zaman doğar?
İşyerinde çalışmaya başlanan günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yılın dolması gerekir.
Yıllık ücretli izinden vazgeçilebilir mi?
Hayır. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Kısa süren mevsimlik işte yıllık izin uygulanır mı?
Nitelikleri gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz.
Yıllık ücretli izin en az kaç gündür?
Hizmet bir yıldan beş yıla kadarsa on dört, beş yıldan fazla ve on beş yıldan azsa yirmi, on beş yıl ve daha fazlaysa yirmi altı günden az olamaz.
Yer altı işinde izin kaç gün artar?
Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır.
Genç ve ileri yaştaki işçide alt sınır nedir?
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilerde yıllık ücretli izin yirmi günden az olamaz.
Analık nedeniyle çalıştırılmama süresi ne kadardır?
Doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftadır. Çoğul gebelikte doğum öncesi sekiz haftaya iki hafta eklenir.
Yarım çalışma izni hangi şartla başlar?
Doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren, çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi için, çocuğun hayatta olması ve işçinin istemi şartıyla başlar.
Süt izni günde ne kadardır?
Bir yaşından küçük çocuğunu emziren kadın işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Saatleri ve bölünmesini işçi belirler; süre günlük çalışma süresinden sayılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

