7578 sayılı Kanunla 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye göre işçilerin ve 657 sayılı Kanun kapsamındaki memurların analık izni, doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır; çoğul gebelikte toplam 26 hafta olur. Hekim onayı ve çalışanın isteğiyle doğuma 2 hafta kalıncaya kadar çalışılabilir; fiilen çalışılan doğum öncesi süreler doğum sonrasına eklenir. Evlat edinmede öngörülen 8 haftalık izin bu değişiklikle 16 haftaya çıkmamıştır. Eski izin dönemleri ile 7578 sayılı Kanunun geçici 1. maddesindeki ilave izin koşulları ayrıca değerlendirilir.
7578 sayılı Kanun, Madde 2Kaynağı aç
4857 sayılı İş Kanununun ek 2. maddesinde işçinin eşinin doğum yapması halinde tanınan ücretli babalık izni, 7578 sayılı Kanunun 16. maddesiyle 1 Mayıs 2026’dan itibaren 10 güne çıkarılmıştır. İzin bakımından işçi ve memur statüsü birbirinden ayrılmalıdır.
7578 sayılı Kanun, Madde 16Kaynağı aç
Doğum izni; doğum yapacak veya yeni doğum yapmış olan kadın çalışanlar ile eşi doğum yapan çalışanlara tanınan yasal dinlenme ve bakım haklarını ifade eder. 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftalık süre boyunca çalıştırılmamaları esastır. Bu düzenleme, iş sözleşmesiyle çalışan ve ilgili Kanun kapsamında bulunan veya bulunmayan tüm işçilere tatbik edilir.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 74Kaynağı aç
Analık İzni Süreleri ve Doğuma Bağlı Değişiklikler
Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık temel süreye iki hafta eklenir ve doğum öncesi izin süresi on haftaya yükseltilir. Bu doğrultuda çoğul gebelik yaşayan kadın çalışanın toplam analık izni yirmi altı hafta olur. Sağlık durumunun elverişli olduğunu gösteren hekim onayı bulunması ve kadının istemesi durumunda doğuma iki hafta kalıncaya kadar işyerinde çalışılabilir. Bu tercihte bulunulduğunda, doğum öncesinde fiilen çalışılan süreler doğum sonrası analık iznine devredilerek kullandırılır.
Kadın işçinin erken doğum yapması durumunda doğum öncesinde kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenerek kullandırılır. Kanunda düzenlenen analık izinleri, çalışanın sağlık durumuna ve yürütülen işin niteliğine göre hekim raporuyla doğumdan önce ve doğumdan sonra artırılabilir.
Hamilelik Döneminde Muayene ve Çalışma Koşulları
Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik sağlık kontrollerini yaptırabilmesi için ücretli izin verilmesi kanuni bir yükümlülüktür. Söz konusu kontroller için kullanılan izinler, işçinin yıllık ücretli izin hakkından mahsup edilemez.
Hekim raporu ile lüzum görülmesi durumunda hamile kadın çalışan sağlığına uygun daha hafif işlerde istihdam edilir. Çalışanın daha hafif bir işte görevlendirilmesi gerekçesiyle ücretinde herhangi bir indirim yapılamaz.
Doğum Sonrası Ücretsiz İzin ve Yarım Çalışma Seçenekleri
Doğum sonrası analık izninin tamamlanmasının ardından, çocuğun hayatta olması ve çalışanın talep etmesi kaydıyla haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Bu hak; birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün olarak kullandırılır. Çoğul doğumlarda bu sürelere 30 gün ilave edilir; çocuğun engelli doğması halinde ise hak süresi 360 gün olarak uygulanır. Yarım çalışma süresince süt iznine dair hükümler geçerli olmaz.
Kadın işçinin talebi üzerine, yirmi dört haftalık kanuni sürenin ya da çoğul gebelikte yirmi altı haftalık sürenin bitiminden itibaren altı aya kadar ücretsiz izin hakkı tanınır. Bu ücretsiz izin süresi, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
Süt İzni ve Kısmi Süreli Çalışma Talebi
Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler ve kullanılan süreler günlük çalışma süresinden sayılır.
Doğum izinlerinin sona ermesinden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. İşveren bu başvuruyu karşılamakla yükümlüdür ve bu talep geçerli fesih nedeni yapılamaz. Ancak çalışan eşin bu olanaktan faydalanabilmesi için diğer ebeveynin de çalışıyor olması şarttır.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 13Kaynağı aç
Kısmi süreli çalışmaya geçiş isteğinin veya tam zamanlıya dönüş talebinin en az bir ay önceden işverene yazılı olarak iletilmesi zorunludur. Kısmi süreli çalışmaya geçen personel aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir. İşçinin tam zamanlı çalışmaya dönmesi halinde, onun yerine istihdam edilen işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer.
Evlat Edinme ve Ölüm Hallerinde Tanınan Haklar
Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz haftalık analık izni verilir. Bu durumdaki işçiler analık izninin ardından yarım çalışma veya altı aya kadar ücretsiz izin hakkından da yararlanabilir. Devlet memurları açısından da üç yaşını doldurmamış çocuğun evlat edinilmesi halinde teslim tarihinden itibaren sekiz hafta ücretli izin hakkı mevcuttur.
Doğumda veya doğum sonrasında annenin hayatını kaybetmesi halinde, doğum sonrası kullanılamayan analık izni süreleri babaya kullandırılır. Memur olan baba bakımından ise bu izin talep şartına bağlı olarak anne için öngörülen süre kadar verilir.
Babalık İzni ve Kamu Görevlilerinin Hakları
Eşi doğum yapan çalışanlara tanınan babalık izni, İş Kanununa tabi işçiler için on gün olarak düzenlenmiştir. Devlet memurları, sözleşmeli kamu personeli ve askeri personel için ise babalık izni on gündür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında doğum yapan memura analık izninin bitiminden, eşi doğum yapan memura ise doğum tarihinden itibaren talebi üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilebilir. Memurlar analık ve babalık izinlerinin tamamlanmasından itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağına kadar süt izni verilmeksizin normal çalışma süresinin yarısı kadar çalışma isteyebilir; bu dönemdeki fiili hizmet süreleri derece ve kademede yarım olarak sayılır.
Analık Halinde Geçici İş Göremezlik Ödeneği
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca sigortalı kadına analık halinde geçici iş göremezlik ödeneği verilebilmesi için doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir. Ödenek; doğumdan önceki sekiz ve sonraki on altı haftalık sürede, çoğul gebelikte ise doğum öncesine iki hafta eklenerek çalışılmayan günler için ödenir. Kadının hekim onayı ve isteğiyle doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışması nedeniyle doğum sonrasına devredilen süreler ile erken doğum sebebiyle doğum sonrasına eklenen süreler için de geçici iş göremezlik ödeneği verilir. İstirahat sürelerinde bu ödeneğin ödenmesi için yatarak tedavi şartı aranmaz.
5510 sayılı SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU m. 18Kaynağı aç
Doğum izni toplamda kaç haftadır?
Doğum izni tekil gebeliklerde doğum öncesi sekiz ve doğum sonrası on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftadır. Çoğul gebelik halinde doğum öncesine iki hafta eklenerek toplam süre yirmi altı hafta olur.
Hamile çalışan doğuma ne zamana kadar çalışabilir?
Sağlık durumunun uygun olduğuna dair hekim onayı bulunması ve çalışanın istemesi durumunda doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışılabilir. Bu durumda çalışılan süreler doğum sonrası analık iznine ilave edilir.
Erken doğum durumunda kullanılmayan izinler devredilir mi?
Erken doğum yapılması halinde doğum öncesinde fiilen kullanılamayan yasal izin süreleri doğum sonrasındaki sürelere eklenerek kullandırılır.
Süt izni süresi günde kaç saattir?
Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri amacıyla günde toplam bir buçuk saat süt izni tanınır. İznin kullanım saatlerini işçi kendisi belirler ve bu süre günlük yasal çalışma süresinden sayılır.
Babalık izni kaç gün olarak uygulanır?
Babalık izni İş Kanunu kapsamındaki işçiler için on gün; memur, sözleşmeli personel ve askerler için ise on gün olarak uygulanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

