İş Davalarında Islah, Ek Bilirkişi Raporu ve İstinaf Usulü

İş Davalarında Islah Talebi ve Bir Kez Islah Kuralı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 176 gereğince davanın tarafları yapmış oldukları usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah etme yetkisine sahiptir. Kanun koyucu aynı düzenlemede bu imkana açık bir sınırlama getirerek aynı davada tarafların ancak bir kez ıslah yoluna başvurabileceğini kurala bağlamıştır. Bu hüküm doğrultusunda iş davalarında dava değerinin ya da diğer usuli işlemlerin tek bir ıslah talebiyle netleştirilmesi esastır.

Islah Sonrası Alınan Ek Raporda Alacağın Artması

Dava dilekçesinde belirtilen tutarlar ıslah edilip alacak miktarları artırıldıktan sonra aynı yargılamada ikinci bir ıslah işlemi gerçekleştirilemez. Bilirkişi raporundaki hesap hatalarının ileri sürülmesi üzerine mahkemece aldırılan ek raporda daha yüksek bir alacak miktarı tespit edilse dahi ikinci kez ıslah talep edilemez. Ortaya çıkan bu bakiye alacak kalemi için konusu ve tarafları aynı olan asıl dava ile birleştirilmek üzere ek dava açılması usulün gereğidir.

Kısmi dava şeklinde açılan uyuşmazlıklarda fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması ve hukuki yarar şartının mevcut bulunması halinde, yapılan ıslaha karşın bakiye alacak için karardan önce veya karardan sonra ek dava yoluna gidilebilir. Bu koşulların birlikte varlığı durumunda bakiye alacak miktarının birden fazla ek dava vasıtasıyla talep edilmesi usulen geçerlidir.

Bakiye Alacak Taleplerinde Zamanaşımının Kesilmesi

Ek davaya konu edilecek bakiye işçilik haklarında zamanaşımı sürelerinin takibi önem taşır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 154 uyarınca zamanaşımı; borçlunun borcu ikrar etmesi, özellikle faiz ödemesi, kısmen ifada bulunması, rehin vermesi veya kefil göstermesi hallerinde kesilir. Maddenin ikinci fıkrası kapsamında ise alacaklının mahkeme veya hakeme dava ya da def'i yoluyla başvurması, icra takibinde bulunması yahut iflas masasına müracaat etmesi durumunda zamanaşımı kesilmektedir. Bu yasal sebepler tahdidi olarak düzenlendiğinden borçluya noterden veya haricen gönderilen ihtarname zamanaşımını kesmez; bakiye alacak için icra takibine geçilmesi ya da ek dava açılması gerekir.

İstinafın Kaldırma veya Yargıtayın Bozma Kararından Sonra Islah

Üst mahkeme kararlarından sonra ıslah yoluna başvurulamayacağı yönündeki katı içtihadî yaklaşım, 7251 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme doğrultusunda esnetilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 177/2 hükmü uyarınca, Yargıtayın bozma kararından ya da bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, mahkemenin tahkikata yönelik yeni bir işlem yapması halinde tahkikat tamamlanıncaya kadar ıslah yapılması kanunen mümkün kılınmıştır.

Kanun koyucu kaldırma veya bozma kararı sonrasında ıslah hakkını tanırken usul hukukunun temel dengelerini koruyan bir istisna öngörmüştür. 6100 sayılı Kanun m. 177/2 uyarınca, bozma kararına uyulmasıyla teşekkül eden hukuki durumun ıslah yoluyla ortadan kaldırılması mümkün değildir. Dolayısıyla ilk derece mahkemesinde tahkikata ilişkin yeni bir işlem gerçekleştirilmedikçe veya uyulan kararın oluşturduğu kazanılmış usuli durumu zedeleyecek biçimde ıslah yetkisi kullanılamaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy