Instagram mesajları ve bu mesajlara ait ekran görüntüleri, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik veri niteliği taşıdıkları ölçüde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca belge sayılır. Ancak tek bir ekran görüntüsünün davayı kendiliğinden kazandırması söz konusu olmayıp, sunulan verinin hukuka uygun elde edilmiş olması ve yargılamada serbest delil değerlendirmesi kapsamında hâkim tarafından takdir edilmesi gerekir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 199Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 189Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 198Kaynağı aç
Elektronik Yazışmaların Hukuk Yargılamasındaki Belge Niteliği
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesine göre uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metinler, fotoğraflar, görüntüler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları belgedir. Sosyal medya platformları üzerinden gerçekleştirilen yazışmalar da bu kapsamda değerlendirilir. Nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2015/14813 Esas ve 2016/2351 Karar sayılı ilamında, davalı tarafından gönderildiği inkâr edilmeyen ve borcun kabulü niteliğindeki sosyal medya mesajlarının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi anlamında belge niteliğinde kabul edilmesi gerektiği ve akdi ilişkiyi de inkâr etmeyen tarafın borcu açıkça kabul ettiğinin gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2015/14813, K. 2016/2351Kaynağı aç
Hukuka Aykırı Elde Edilen Delillerin Değerlendirilmesi
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 189. maddesi uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz; kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği hususlar başka delillerle ispat olunamaz ve gösterilen delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verilir. Kanuni istisnalar saklı kalmak üzere, hâkim delilleri serbestçe değerlendirir. Mesaj içeriğinin maddi gerçeği yansıtması dahi elde ediliş yöntemindeki hukuka aykırılığı gidermez; casus yazılımla, hesap şifresi kırılarak veya telefon gizlice alınarak elde edilen kayıtlar hukuka aykırı delil oluşturma riski taşır.
Haberleşmenin Tarafı Olma ile Gizliliğin İhlali Arasındaki Fark
Kişinin bizzat tarafı olduğu haberleşmeyi maruz kaldığı bir haksızlığa karşı hakkını korumak amacıyla yetkili adli makama delil olarak sunması ile üçüncü bir kişinin haberleşmesine gizlice erişmesi farklı hukuki sonuçlar doğurur. Kişi tarafı olduğu yazışmayı yargı organına sunarken yabancısı olduğu bir konuşmaya izinsiz müdahale etmemektedir. Buna karşılık, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 132. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi cezalandırılmakta olup, bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı ceza yaptırımı düzenlenmiştir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 132Kaynağı aç
Ceza Yargılamasında Delillerin Toplanması ve Hükme Esas Alınması
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 206. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kanuna aykırı olarak elde edilen, ispat edilmek istenen olayın karara etkisi bulunmayan veya yalnızca davayı uzatmak maksadıyla ileri sürülen deliller mahkemece reddolunur. Aynı Kanun'un 217. maddesi gereğince hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir; bu deliller hâkimin vicdani kanaatiyle serbestçe takdir edilir ve yüklenen suç ancak hukuka uygun elde edilmiş delillerle ispatlanabilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 206Kaynağı aç
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 217Kaynağı aç
Sosyal medya mesajı mahkemede doğrudan belge sayılır mı?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi gereğince uyuşmazlık vakıalarını ispata elverişli elektronik ortamdaki veriler belge niteliğindedir.
Hukuka aykırı yolla alınan mesaj gerçeği gösteriyorsa kabul edilir mi?
6100 sayılı Kanun'un 189. maddesi uyarınca hukuka aykırı elde edilen deliller ispatta dikkate alınamaz ve verinin doğru olması elde ediliş yöntemindeki hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz.
Kişinin kendi yazışmasını mahkemeye sunması suç oluşturur mu?
Kişinin doğrudan tarafı olduğu haberleşmeyi hakkını korumak amacıyla adli makamlara sunması üçüncü kişilerin yazışmasına izinsiz girilmesinden farklıdır; ancak haberleşme içeriğinin rıza dışı alenen ifşası Türk Ceza Kanunu m. 132/3 uyarınca cezai sorumluluk doğurabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy