Sosyal Medya Çekilişlerinde İzin ve Hukuki Kurallar

by Avukat Erdal Ersoy
Sosyal Medya Çekilişlerinde İzin ve Hukuki Kurallar

Sosyal medya platformlarında düzenlenen kampanyalarda kazanan katılımcıların rastgele veya kura yoluyla belirlenmesi durumunda Millî Piyango İdaresinin izin ve denetim kuralları uygulanır. Kazananın katılımcıların bilgi, beceri, yaratıcılık, hız veya jüri değerlendirmesine göre belirlendiği yarışmalar ise izin mecburiyeti dışında tutulabilir.

Millî Piyango İzni Gerektiren Durumlar ve Yarışma Ayrımı

320 sayılı Millî Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. maddesi ve ilgili düzenlemeler gereğince; doğrudan yahut bir mal veya hizmetin satışı dolayısıyla, bedelli veya bedelsiz biçimde katılım imkânı sağlanarak karşılığı nakit olmayan eşya ve benzeri ödüllerin şansa dayalı biçimde dağıtılması için Millî Piyango İdaresinden izin alınması gerekir. Çekilişe katılımın ücretsiz olması izin zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Sosyal medya hesaplarını takip etme, gönderiyi beğenme, yorum yapma, arkadaş etiketleme, gönderiyi hikâyede paylaşma veya kampanya formu doldurma karşılığında katılım hakkı tanınarak kazananın rastgele seçildiği uygulamalar, yalnızca bedelsiz olmaları öne sürülerek izin kapsamı dışında bırakılamaz.

Özel kanunlardaki istisnalar hariç olmak üzere, karşılığı nakit olmak üzere şans oyunu planlama, tertip etme ve çekiliş düzenleme yetkisi Millî Piyango İdaresine aittir. Bu çerçevede, rastgele seçim yöntemiyle nakit para dağıtılmasına dayanan organizasyonlar, karşılığı nakit olmayan klasik promosyon çekilişlerine nazaran daha ağır bir hukuki risk oluşturur.

Millî Piyango İdaresi, şansa dayalı olmayıp izin rejimine tabi bulunmayan yarışma ve benzeri nitelikteki uygulamalar için de ilgililerin talebi halinde kapsam dışı uygun görüş verebilmektedir.

Başvuru Süreci, Katılım Süreleri ve Yaş Kısıtlaması

Karşılığı nakit olmayan çekilişlere ilişkin izin ve uygun görüş başvuruları, 2 Şubat 2026 tarihinden itibaren Millî Piyango İdaresinin Çekilişevi adlı elektronik platformu üzerinden yürütülmektedir. Çekilişi tertip edenler veya yetkilendirilmiş temsilcileri sisteme üye olarak başvuru evrakını elektronik ortamda iletebilir ve süreci sistem üzerinden takip edebilir.

Ticari nitelikteki çekiliş organizasyonlarında, katılımcılara katılım hakkının verilmeye başlandığı tarih ile katılımın sona erdiği tarih arasındaki süre altı ayı geçemez.

Millî Piyango İdaresince bizzat tertiplenen veya izin verilen eşya piyangoları ile çekilişlere 18 yaşından küçüklerin katılması kanunen yasaktır. 18 yaşından küçük bir kişinin kampanyaya katılarak ödül kazanması durumunda dahi ödülün teslim edilmemesi söz konusu olabilir.

İzinsiz Çekiliş Düzenlemenin Hukuki ve Cezai Yaptırımları

320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. maddesi doğrultusunda, izin alınmaksızın yürütülen çekiliş faaliyetleri ile bunlara yönelik ilan ve reklamlar durdurulabilir; bilet, kupon, katılım numarası ve benzeri materyaller toplatılabilir.

İzinsiz biçimde düzenlenen çekiliş içeriklerine yönelik olarak 5651 sayılı Kanun hükümleri kapsamında internet üzerinden erişimin engellenmesi işlemi uygulanabilmektedir.

320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 52. maddesi kapsamında, kanuni izne dayanmaksızın her türlü eşya piyangosu veya benzeri oyunu tertip edenler ya da buna imkân tanıyanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla karşılaşabilir. İzin alınmamış bu tür çekilişleri reklam veya benzeri vasıtalarla teşvik edenler bakımından ise bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası yaptırımı öngörülmektedir.

Gerekli yasal izni almasına rağmen çekilişi gerçekleştirmeyen, kazanan sonuçları ilan etmeyen veya verdiği taahhütleri ifa etmeyen kişiler hakkında ise iki aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası tatbik edilebilir.

Reklam Mevzuatı Kuralları ve Tarafların Yükümlülükleri

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. maddesi çerçevesinde ticari reklam; mesleki ve ticari amaçlarla mal veya hizmetlerin tüketicilere tanıtılması, kiralanması ya da satışının sağlanması gayesiyle çeşitli mecralarda yürütülen pazarlama duyurularını kapsar. Bu nitelikteki tanıtımların Reklam Kurulunca saptanan ilkelere, kamu düzenine, genel ahlaka ve kişilik haklarına riayet edilerek dürüst ve doğru bir yaklaşımla yapılması esastır.

6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 61Kaynağı aç
MADDE 61- (1) Ticari reklam, ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak; bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyurulardır. (2) Ticari reklamların Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına uygun, doğru ve dürüst olmaları esastır. (3) Tüketiciyi aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve engellileri istismar edici ticari reklam yapılamaz. (4) Reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin yazı, haber, yayın ve programlarda, mal veya hizmetlere ilişkin isim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticari unvan veya işletme adlarının reklam yapmak amacıyla yer alması ve tanıtıcı mahiyette sunulması örtülü reklam olarak kabul edilir. Her türlü iletişim aracında sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması yasaktır. (5) Aynı ihtiyaçları karşılayan ya da aynı amaca yönelik rakip mal veya hizmetlerin karşılaştırmalı reklamı yapılabilir. (6) Reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür. (7) Reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşları bu madde hükümlerine uymakla yükümlüdür. (8) Ticari reklamlara ilişkin getirilecek sınırlamalar ile bu reklamlarda uyulması gereken usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Haksız ticari uygulamalar

Tüketiciyi aldatıcı, tecrübe ve bilgi eksikliklerini istismar edici ya da can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü ticari reklamların yapılması yasaktır. Reklam verenler, ticari reklamlarında öne sürdükleri iddiaların doğruluğunu ispat etmekle yükümlüdür.

Reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin tanıtıcı mahiyette sunulan içerikler örtülü reklam kabul edilir ve her türlü mecrada örtülü reklam yapılması kanunen yasaktır. Çekiliş paylaşımı karşılığında bir ücret ödenmesi, bedelsiz ürün temin edilmesi, ödülün karşılanması veya başka bir menfaat sağlanması durumunda ticari ilişki açıkça bildirilmelidir. Ticari reklamlara ilişkin kanuni kurallara uyma borcu reklam verenlere, reklam ajanslarına ve mecra kuruluşlarına aittir.

Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu uyarınca; reklam veren, aracı reklam ajansı ve sosyal medya etkileyicisi mevzuata uyum sağlama konusunda ayrı ayrı sorumluluk altındadır. Bu hükümlere aykırılık tespit edildiğinde Reklam Kurulu; reklamın durdurulması, aynı yöntemle düzeltilmesi, idari para cezası tesisi ve gerekli hallerde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarını alabilir.

1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek düzenleme doğrultusunda, çocuklara yönelik olarak kişisel veri temelli profilleme teknikleri kullanılmak suretiyle hedefli reklam faaliyeti yürütülmesi yasaklanmıştır.

Kişisel Verilerin Korunması Kapsamındaki Yükümlülükler

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereğince verilerin işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olması kuraldır. Çekilişe katılan tüm kişilerden başlangıç anında kimlik numarası, açık adres, kimlik fotoğrafı, doğum tarihi ve banka bilgisi gibi verilerin toplanması ölçüsüz kabul edilir. Başlangıçta yalnızca kullanıcı adı veya iletişim verisi temin edilmeli; geniş kapsamlı kişisel veriler sadece ödülü kazanan hak sahibinden teslimat ve yaş teyidi amacıyla sınırlı olarak istenmelidir.

Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma metni ile açık rıza metni iç içe geçirilmemeli, ayrı başlıklar altında ve bağımsız irade açıklamaları alınacak biçimde sunulmalıdır. Bununla birlikte, ticari elektronik ileti gönderilmesine yönelik rıza beyanı çekilişe katılımın zorunlu bir şartı haline getirilemez; çekiliş için zorunlu veri işleme ile pazarlama amaçlı veri işleme tercihleri katılımcıya ayrı ayrı sunulmalıdır.

Yorumlarda etiketlenen üçüncü kişilerin kullanıcı adları kişisel veri niteliği taşıyabileceğinden, bu bilgilerin veri tabanına aktarılması, profillemeye tabi tutulması veya pazarlama amaçlarıyla kullanılması bağımsız bir aydınlatma ve geçerli bir işleme şartına dayanmak zorundadır. Yalnızca gönderide etiketlenmiş olma durumu üçüncü kişinin reklam listelerine eklenmesine dayanak yapılamaz.

Çekiliş sonuçlarının ilanında kazananların ad, soyad ve iletişim bilgilerinin maskelenmesi esastır. Kazanan kişinin ödül teslimi sırasında alınan fotoğraf veya video görüntülerinin reklam amacıyla paylaşılması çekiliş sürecinden bağımsız bir veri işleme faaliyeti olduğundan, bu yönde önceden bilgilendirmeye dayalı ayrı bir açık rıza alınmalıdır.

Toplanan katılımcı verileri çekilişin sonuçlandırılması, ödül teslimi, olası itiraz ve şikâyet süreleri ile idari denetimler boyunca saklanabilir. Saklama gerekçesi ve yasal süreler sona erdiğinde bu verilerin gecikmeksizin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi zorunludur.

Sosyal medyada katılımı ücretsiz çekilişler izne tabi midir?

Evet, katılımın ücretsiz olması izin zorunluluğunu kaldırmaz; 320 sayılı KHK m. 41 gereğince şansa bağlı karşılığı nakit olmayan ödül dağıtımlarında Millî Piyango İdaresinden izin alınması şarttır.

Sosyal medya çekilişlerinde katılımcılara nakit para verilebilir mi?

Hayır, özel kanunlardaki istisnalar haricinde karşılığı nakit olan şans oyunu tertip etme ve çekiliş yürütme yetkisi Millî Piyango İdaresine aittir.

Çekiliş paylaşımlarında reklam olduğunun belirtilmesi zorunlu mudur?

Evet, 6502 sayılı Kanun m. 61 gereğince örtülü reklam yasak olup menfaat veya iş birliği içeren paylaşımlarda ticari ilişkinin açıkça gösterilmesi zorunludur.

Çekilişe katılabilmek için ticari ileti onayı verilmesi şart koşulabilir mi?

Hayır, ticari elektronik ileti gönderilmesine dair onay çekilişe katılımın zorunlu unsuru haline getirilemez; pazarlama onayının ayrı bir tercih olarak sunulması gerekir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu