İlamlı Takipte İcra Emri ve Tebligat Hataları

Para borcuna veya teminat verilmesine ilişkin ilam icra dairesine verilince icra memuru borçluya bir icra emri tebliğ eder. Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğe muttali olmuşsa tebliğ muteber sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi addolunur. İcra ve iflas dairesinin işlemi, kanunun çözümünü mahkemeye bıraktığı hususlar dışında, kanuna aykırı olması veya olaya uygun bulunmaması nedeniyle icra mahkemesine şikâyet edilebilir. Şikâyet, kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde ise her zaman şikâyet edilebilir. Şikâyetin kabulü hâlinde işlem bozulur veya düzeltilir; memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerin yapılması da emredilir.

İcra emrinde bulunması gereken kayıtlar

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 32. maddesine göre icra emrinde, 24. maddede yazılanlar dışında hükmolunan şeyin cinsi ve miktarı gösterilir. Emirde bunun en geç yedi gün içinde ödenmesi istenir. Yedi gün içinde borç ödenmez veya hükmolunan teminat verilmezse, icra mahkemesinden ya da istinaf, temyiz veya iadei muhakeme yoluyla ait olduğu mahkemeden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmedikçe cebri icra yapılacağı ihtar edilir. Geri bırakma kararının hangi şartlarla alınacağı 32. maddede ayrıca gösterilmez.

Aynı emirde borçluya, bu süre içinde 74. madde uyarınca mal beyanında bulunması ihtar edilir. Beyanda bulunmazsa hapisle tazyik olunacağı; beyanda bulunmaz veya gerçeğe aykırı beyanda bulunursa hapisle cezalandırılacağı da ihtar edilir.

Yabancı devlet aleyhine başlatılan ilamlı takipte, uluslararası andlaşmalar saklı kalmak kaydıyla, borçlu devlete ait mallar hakkında cebri icra yapılabileceği icra emrinde ayrıca ihtar edilir. Andlaşma saklılığının hangi malları veya hangi halleri kapsadığı bu hükümde açıklanmaz.

Tebliğin yapılacağı adres

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in 16. maddesinin birinci fıkrasına göre tebligat öncelikle tebliğ yapılacak kişinin bilinen en son adresinde yapılır. Bu adresin tespitinde tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınır.

Bilinen en son adres tebligata elverişli değilse veya tebligat yapılamazsa, muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi bilinen en son adres kabul edilir ve tebligat oraya yapılır. Bu halde ayrıca başkaca adres araştırması yapılmaz. Aynı fıkraya göre, Yönetmelik’in 79. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca renkli bastırılan tebligat zarfında adresin adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilir ve bu adrese tebligat yapılacağına dair meşruhata yer verilir.

Adreste bulunamama ve tebellüğden imtina

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21. maddesine göre, kendisine tebligat yapılacak kişi veya tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmazsa ya da tebellüğden imtina ederse tebliğ memuru evrakı o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti üyesinden birine ya da zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder. Tesellüm edenin adresini içeren ihbarname gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırılır. Adreste bulunmama hâlinde durum, mümkün oldukça en yakın komşulardan birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. Bu işlemde ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır.

Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi ise muhatap o adreste hiç oturmamış veya adresten sürekli ayrılmış olsa dahi aynı teslim ve kapıya yapıştırma işlemleri yapılır. Bu uygulamada da ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır. Muhtar, ihtiyar heyeti üyeleri ile zabıta amir ve memurları, 21. maddedeki fıkralar uyarınca kendilerine teslim edilen evrakı kabule mecburdur.

Elektronik tebligatın zamanı ve yapılacağı birim

Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin 9. maddesinin altıncı fıkrasına göre elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre elektronik tebligat; idarelere, kamu iktisadi teşebbüslerine veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklara yapılır. Adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kişilerin bağlı bulunduğu birime de yapılır. Bu kişilerin ayrı bir elektronik tebligat adresinin bulunması, tebligatın bağlı bulunulan birime yapılması kuralının uygulanmasına engel olmaz. Hüküm, icra emrinin iptalini düzenlemez.

Usulüne aykırı tebliğin sonucu

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 32. maddesine göre tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğe muttali olmuşsa tebliğ muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi addolunur. Hüküm, bu sonucun belirli bir takip türüyle sınırlı olduğunu söylemez ve beyanın nasıl ispat edileceğini düzenlemez.

İcra işleminin şikâyet edilmesi

İcra ve İflas Kanunu’nun 16. maddesine göre, kanunun çözümünü mahkemeye bıraktığı hususlar dışında, icra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemler kanuna aykırı olmaları veya olaya uygun bulunmamaları nedeniyle icra mahkemesine şikâyet edilebilir. Hangi hususların mahkemeye bırakıldığı bu maddede ayrıca sayılmaz.

Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması nedeniyle ise her zaman şikâyet edilebilir. Her zaman şikâyet imkânı, öğrenmeden itibaren yedi günlük kuralın yerine genel olarak geçmez; maddede ayrı düzenlenmiştir. Yedi günlük sürenin hak düşürücü olduğu bu maddede ayrıca yazılmaz.

İcra ve İflas Kanunu’nun 17. maddesine göre icra mahkemesi şikâyeti kabul ederse şikâyet edilen işlemi bozar veya düzeltir. Memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerin yapılması emredilir. Hangi işlemde bozma, hangisinde düzeltme yoluna gidileceği bu hükümde belirlenmez.

Sık sorulan sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy