İkinci El Telefon Alım Satımında Sözleşme Esasları

Sözleşmenin kurulması ve şekil

İkinci el telefon satışı yapan bireyler bakımından, işlem sırasında bir satış sözleşmesi düzenleme zorunluluğu bulunmamaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 12. maddesine göre sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir. Kanunun bir sözleşme için öngördüğü şekil kural olarak geçerlilik şeklidir; bu şekle uyulmadan kurulan sözleşme hüküm doğurmaz.

6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 12Kaynağı aç

MADDE 12- Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe,
hiçbir şekle bağlı değildir.
Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil, kural olarak geçerlilik
şeklidir. Öngörülen şekle uyulmaksızın kurulan sözleşmeler hüküm doğurmaz.
II. Yazılı şekil
1. Yasal şekil
a. Kapsamı

Satış sözleşmesinde borçlar ve ifa

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 207. maddesine göre satış sözleşmesi, satıcının satılanın zilyetliğini ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Durum ve koşullara göre belirlenebilen bedel, kararlaştırılmış bedel hükmündedir.

6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 207Kaynağı aç

MADDE 207- Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik
ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel
ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.
Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça,
satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler.
Durum ve koşullara göre belirlenmesi mümkün olan bedel, kararlaştırılmış
bedel hükmündedir.
B. Yarar ve
hasar

Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdür.

IMEI sorgusu ve kayıtın satıcıda kalması

e-Devlet IMEI sorgulama hizmetiyle alıcı; cihazın çalıntı olup olmadığını, kaçak yollarla ülkeye sokulup sokulmadığını ve başka bir kullanıcıya ait kaydının bulunup bulunmadığını öğrenebilir.

IMEI numarası satıştan sonra da satıcıya ait kalırsa, cihazın yasa dışı bir faaliyette kullanılması durumunda satıcı bu nedenle sorumluluk riskiyle karşılaşabilir.

Tüketici işleminde ayıplı mal

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun her türlü tüketici işlemini ve tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.

6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 2Kaynağı aç

MADDE 2- (1) Bu Kanun, her türlü tüketici
işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.
Tanımlar

Aynı Kanun'un 8. maddesine göre ayıplı mal, tüketiciye teslim anında kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden birini veya birden fazlasını taşımayan mal da ayıplı kabul edilir.

6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 8Kaynağı aç

MADDE 8- (1) Ayıplı mal, tüketiciye teslimi
anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya
da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle
sözleşmeye aykırı olan maldır.
(2) Ambalajında, etiketinde,
tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve
ilanlarında yer alan özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımayan;
satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe
aykırı olan; muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin
makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki
veya ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplı olarak kabul edilir.
(3) Sözleşmeye konu olan malın,
sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesi veya montajının satıcı
tarafından veya onun sorumluluğu altında gerçekleştirildiği durumlarda gereği
gibi monte edilmemesi sözleşmeye aykırı ifa olarak değerlendirilir. Malın
montajının tüketici tarafından yapılmasının öngörüldüğü hâllerde, montaj
talimatındaki yanlışlık veya eksiklik nedeniyle montaj hatalı yapılmışsa,
sözleşmeye aykırı ifa söz konusu olur.
Ayıplı maldan sorumluluk

Satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemede tespit edilen niteliğe aykırı olan mal ayıplı kabul edilir. Muadili malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplı sayılır. Malın sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesi ise sözleşmeye aykırı ifa olarak değerlendirilir.

Montajın satıcı tarafından veya onun sorumluluğu altında yapılması gerekirken gereği gibi yapılmaması sözleşmeye aykırı ifadır. Montajı tüketicinin yapması öngörülmüşse, montaj talimatındaki yanlışlık veya eksiklik nedeniyle montajın hatalı yapılması da sözleşmeye aykırı ifa oluşturur.

Nitelikli dolandırıcılıkta artırım

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinin üçüncü fıkrası, bu madde ile 157. maddede yer alan suçlara ilişkindir. Bu suçların üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmeleri hâlinde ceza bir kat artırılır.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç

Madde 158- (1) Dolandırıcılık suçunun;
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak
suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi
parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması
suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya
kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak
suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden
kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin
kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı
kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir
kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin,
kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı
olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi
suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik:
3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan
hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan
elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.[71]
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı
sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak,
başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre
cezalandırılır.
(3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.)
Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından
birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için
teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek
ceza bir kat artırılır.
Daha az cezayı gerektiren hal

İkinci el telefon satışında sözleşme düzenlemek zorunlu mudur?

Bireyler arasındaki ikinci el telefon satışında, işlem sırasında bir satış sözleşmesi düzenleme zorunluluğu bulunmamaktadır.

IMEI sorgusunda hangi bilgiler görülebilir?

Sorgulama ile cihazın çalıntı olup olmadığı, kaçak yollarla ülkeye sokulup sokulmadığı ve başka bir kullanıcıya ait kaydının bulunup bulunmadığı öğrenilebilir.

Bedel ile teslim aynı anda mı ifa edilir?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdür.

İlandaki özelliği taşımayan mal ayıplı mıdır?

Tüketiciye teslim anındaki sözleşmeye aykırılık ayıp sayılır. Ambalaj, etiket, tanıtma ve kullanma kılavuzu, internet portalı, reklam veya ilandaki özelliklerden birini ya da birkaçını taşımayan mal da ayıplı kabul edilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Borçlar hukuku