İdari yargılama hukukunda dava dilekçeleri, savunmalar ve davaya ilişkin her türlü evrak; Danıştay başkanlığına veya uyuşmazlığın ait olduğu idare ya da vergi mahkemesi başkanlıklarına sunulabilir. Bu mercilere gönderilmek üzere başka bir yer idare veya vergi mahkemesi başkanlığına evrak teslim edilmesi de mümkündür. İdari yargı mercilerinin bulunmadığı yargı çevrelerinde ise başvurular, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde bulunup bulunmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hâkimliklerine ya da yabancı memleketlerde Türk konsolosluklarına yapılabilmektedir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 4Kaynağı aç
Dilekçelerin Kabulü, Harç Tahsili ve Alındı Kâğıdı
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; Danıştay, idare mahkemesi veya vergi mahkemesi başkanlıkları ile kanunun 4. maddesinde belirtilen yetkili mercilere sunulan dilekçelerin harç ve posta ücretleri alınır. Bu işlemlerin tamamlanmasının ardından evrak derhal deftere kaydedilerek kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır. Dava, söz konusu defter kaydının yapıldığı tarihte resmi olarak açılmış sayılır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 6Kaynağı aç
Kanunun 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, dilekçeyi teslim eden davacılara kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı, mühürlü ve pulsuz bir alındı kâğıdı verilmektedir. Ayrıca 4. maddede sayılan diğer aracı yerlere teslim edilen dilekçelerin, en geç üç gün içinde Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak sevk edilmesi kanunen zorunludur.
Başka Yer Mahkemesine Sunulan Dilekçelerde Dava Açma Tarihi
Yetkili mahkemeye ulaştırılmak üzere başka bir yer idare mahkemesine veya aracı makamlara harç ve posta giderleri ödenerek sunulan dilekçelerde, dava tarihi olarak evrakın bu mercilerin kayıtlarına girdiği tarih esas alınır. Evrakın esas yetkili idare mahkemesine ulaştığı tarihin dava tarihi sayılarak davanın süre aşımı sebebiyle reddedilmesi hukuka aykırı bulunmakta ve kanun yararına bozma sebebi oluşturmaktadır.
Büyükşehir İlçelerinde Asliye Hukuk Mahkemelerine Başvuru İmkanı
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, idare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde dava evrakı, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hâkimliklerine sunulabilir. Bu düzenleme ile büyükşehir sınırları içerisindeki ilçelerde bulunan kişilerin idari yargı mercilerine gönderecekleri dilekçeleri kendi ilçelerindeki asliye hukuk mahkemelerine verebilmeleri sağlanarak ulaşım yükünün hafifletilmesi amaçlanmıştır.
Yapılan kanuni düzenlemenin hak arama özgürlüğü aleyhine yorumlanması hukuken mümkün görülmemektedir. İdare mahkemesi bulunmayan ilçelerdeki asliye hukuk mahkemesi kayıtlarına kanuni dava açma süresi içinde giren dilekçeler süresinde kabul edilmekte; ilk kayıt tarihi yerine yetkili mahkemeye intikal tarihini esas alarak davanın süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi kanunun amacıyla bağdaşmamaktadır.
İdare Mahkemesi Kararlarına Karşı Kanun Yararına Temyiz
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesinde kanun yararına temyiz yolu düzenlenmiştir. Madde metninde ilk derece idare mahkemelerince kesin olarak verilen kararların kanun yararına temyiz edilebileceğine ilişkin açık bir ibare yer almamakla birlikte, bu kurumun hukuki amaç ve işlevi dikkate alınarak idare mahkemelerince kesin nitelikte verilen kararların da kanun yararına temyiz konusu yapılabileceği kabul edilmektedir.
İdare mahkemesi bulunmayan bir ilçede dava dilekçesi nereye verilir?
İdare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde dilekçeler, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın o yerdeki asliye hukuk hâkimliklerine teslim edilebilir.
Farklı yer mahkemesi aracılığıyla açılan davada dava tarihi nasıl belirlenir?
Harç ve posta ücretleri ödendikten sonra dilekçenin aracı makamın defterine kaydedildiği gün dava açılmış sayılır; evrakın esas mahkemeye ulaştığı gün değil, ilk kaydın yapıldığı tarih esas alınır.
Dava dilekçesini teslim eden davacıya hangi belge verilir?
Dilekçeyi veren davacılara, evrakın kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı, mühürlü ve pulsuz bir alındı kâğıdı verilir.
Aracı mercilere verilen dilekçeler yetkili mahkemeye ne kadar sürede gönderilir?
2577 sayılı Kanun'un 4. maddesinde sayılan yerlere verilen dilekçelerin en geç üç gün içinde Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilmesi gerekmektedir.
İdare mahkemesince kesin olarak verilen kararlar için kanun yararına temyiz yoluna gidilebilir mi?
2577 sayılı Kanun'un 51. maddesinde açık bir düzenleme bulunmasa da kanun yararına bozmanın amaç ve işlevi uyarınca idare mahkemesince kesin olarak verilen kararlar aleyhine de kanun yararına temyiz yoluna gidilebilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy