İcra ve İflas Kanununda Açık Artırma ile Satış

by Avukat Erdal Ersoy
İcra ve İflas Kanununda Açık Artırma ile Satış

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 114. maddesine göre satış açık artırma ile yapılır. Şartlar yerine geldiğinde mal, en yüksek teklifi verene ihale edilir. Madde; ilanın zamanını, ikinci artırmanın aralığını, gazete ve internet haber sitesi duyurusunu, teminatı, elektronik satış portalındaki teklifin asgari tutarını ve ihale bedelinin ödenmesini düzenler.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 114Kaynağı aç
Madde 114 – (Değişik:24/11/2021-7343/14 md.) Satış açık artırma ile yapılır. Birinci ve ikinci artırmanın yapılacağı gün ve saat aralığı, artırmaya başlangıç tarihinden en az on beş gün önce ilan edilir. Elektronik satış portalı ve Basın İlân Kurumu İlan Portalında yapılacak ilan, artırmanın bitimine kadar erişime açık tutulur. İkinci artırmanın başlangıç tarihi, birinci artırmanın bitimi tarihinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde belirlenir. (Değişik fıkra: 13/10/2022 -7418/25 md.) Gazete ve internet haber sitesi ilanları Basın-İlân Kurumu aracılığıyla aşağıda belirtilen usulde yapılır. (Ek fıkra: 13/10/2022 -7418/25 md.) Toplam muhammen bedeli beş yüz bin Türk lirasına kadar olan satışlar için gazete veya internet haber sitesi ile ilan yapılıp yapılmayacağına icra dairesince alakadarların menfaatleri dikkate alınarak karar verilir. Ancak; 1. Toplam muhammen bedeli beş yüz bin Türk lirasının üzerinde ve iki milyon Türk lirasının altında olanlar, satışın yapılacağı yerde yayınlanan resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir yerel gazete veya bir internet haber sitesinde ilan edilir. Satışın yapılacağı yerde resmî ilan yayınlama hakkını haiz yerel gazete veya internet haber sitesi yönetimi bulunmaması hâlinde ilan, icra dairesinin belirleyeceği aynı il mülki sınırları içerisinde bulunan başka bir yayın yerinde resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir yerel gazete veya bir internet haber sitesi aracılığıyla duyurulur. 2. Toplam muhammen bedeli iki milyon Türk lirası ve üzerinde olanlar ise bir internet haber sitesinde veya yurt genelinde dağıtılıp satışa sunulan ve ilan talebi tarihinde günlük fiilî satışı elli bin adedin üzerinde olan resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir gazetede yayınlatılır. 3. Gazete veya internet haber sitesinde yayınlanacak ilanlar eş zamanlı olarak Basın İlân Kurumu İlan Portalında da duyurulur. 4. Bu madde kapsamında Basın İlân Kurumu İlan Portalında yayınlanacak ilanlardan ücret alınmaz. 5. Bu fıkrada yer alan parasal limitler bir önceki yılın Aralık ayındaki yıllık Üretici Fiyat Endeksi esas alınarak Adalet Bakanlığı tarafından güncellenir ve her yıl 1 Şubat gününden itibaren geçerli olmak üzere aynı güne kadar Resmî Gazete’de ilan edilir. Parasal limitler olağanüstü hâllerde Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararı ile güncellenebilir. Gazete veya internet haber sitesi ile yapılacak ilanlara satış şartnamesi eklentisiyle geçirilmeyip, satılacak şeyin cinsi, mahiyeti, önemli vasıfları, muhammen kıymeti ve bulunduğu yer, birinci ve ikinci artırmanın yapılacağı gün ve saat aralığı ile artırmaya ilişkin bilgilerin yer aldığı elektronik satış portalı yazılmakla iktifa olunur. İcra dairesince yapılması zaruri ilanlar dışında, taraflar elektronik satış portalında yer alan ilan metnini, masrafı kendilerine ait olmak üzere, diledikleri vasıtalarla ilan edebilir. Ancak hususi mahiyetteki bu ilan resmî muameleye tesir etmez. İlan edilen metinler arasında farklılık bulunması hâlinde elektronik satış portalında ilan edilen metin esas alınır. (Değişik ikinci cümle: 13/10/2022 -7418/25 md.) Şu kadar ki, gazetede, internet haber sitesinde, elektronik satış portalında veya Basın İlân Kurumu İlan Portalında ilanı yapılan metindeki hatalar, ihale tarihi değiştirilmeksizin sadece elektronik satış portalında ilanen düzeltilir. Bu düzeltme ilanı ilgililere ayrıca tebliğ edilmez. Elektronik satış portalında yapılacak ilanda aşağıdaki hususlar yer alır: 1. Satılacak şeyin cinsi, mahiyeti, önemli vasıfları, muhammen kıymeti, bulunduğu yer ve varsa görselleri ile artırma şartnamesinde yer alan diğer bilgileri. 2. Artırmaya katılabilmek için mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayacak tutardaki teminatın satışı yapan icra dairesinin banka hesabına yatırılmasının zorunlu olduğu, teminatın nakit olması durumunda en geç artırma süresinin bitiminden önceki gün saat 23:30’a kadar yatırılması gerektiği. 3. Gösterilecek teminatın teminat mektubu olması hâlinde, artırmaya katılacakların, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışa konu mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayacak tutarda kesin ve süresiz banka teminat mektubunu, satışı yapan icra dairesine tevdi etmelerinin zorunlu olduğu. 4. Temsilci vasıtasıyla artırmaya katılacakların, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmelerinin zorunlu olduğu. 5. Hisseli satışın mümkün olduğu hâllerde açık artırma konusu malı belirli paylarla satın almak isteyen müşterek alıcıların, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmelerinin zorunlu olduğu. 6. Satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde artırmaya katılmak isteyen pay sahibinin, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmeleri hâlinde alacağın veya ortaklık payının teminatı karşıladığı miktar kadar kendilerinden teminat alınmayacağı. 7. Şartlar yerine gelmişse malın en yüksek teklif verene ihale edileceği. 8. Elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde ellisi ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği. 9. İhale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmaması hâlinde, alınan teminatın iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından düşülmek üzere alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödeneceği. 10. Asgari ihale bedelinin teklif edilmemesi nedeniyle ihalenin yapılamadığı veya en yüksek teklif verenin ihale bedelini yatırmaması sebebiyle ihalenin iptal edildiği hâllerde ikinci artırmanın ilk açık artırmadaki şartlar çerçevesinde tekrar yapılacağı. 11. İhale alıcısının, satış bedelinin tamamını ihalenin gerçekleştiğine ilişkin tutanağın elektronik satış portalında ilan edildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde icra dairesi hesabına ödemesi gerektiği. 12. Satışa katılanların bütün ekleriyle birlikte şartnameyi görmüş ve içeriğini kabul etmiş sayılacakları. 13. İhalenin kesinleşmesi üzerine malın tescil ve teslim işlemlerinin yapılacağı. İhalenin kesinleşmesi üzerine taşınırın ihale alıcısına teslimi veya sicile kayıtlı malın ihale alıcısı adına tescili, damga vergisi ve katma değer vergisinin yatırılmasından sonra gerçekleştirilir. İhalenin yapılması:[49]

Artırmanın ilanı ve ikinci artırmanın zamanı

Birinci ve ikinci artırmanın yapılacağı gün ve saat aralığı, artırmanın başlangıç tarihinden en az on beş gün önce ilan edilir. Elektronik satış portalındaki ilan ile Basın İlân Kurumu İlan Portalındaki ilan, artırmanın bitimine kadar erişime açık tutulur.

İkinci artırmanın başlangıç tarihi, birinci artırmanın bitiminden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde belirlenir.

Gazete ve internet haber sitesiyle duyuru

Gazete ve internet haber sitesi ilanları Basın-İlân Kurumu aracılığıyla ve maddede belirtilen usulle yapılır. Bu ilanlar, gazete veya internet haber sitesinde yayınlanmaları hâlinde eş zamanlı olarak Basın İlân Kurumu İlan Portalında da duyurulur.

Toplam muhammen bedeli beş yüz bin Türk lirasına kadar olan satışlarda gazete veya internet haber sitesiyle ilan yapılıp yapılmayacağına icra dairesi karar verir. Kararda alakadarların menfaatleri dikkate alınır.

Toplam muhammen bedeli beş yüz bin Türk lirasının üzerinde ve iki milyon Türk lirasının altında olan satışlar, satışın yapılacağı yerde resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir yerel gazetede veya bir internet haber sitesinde ilan edilir. Satış yerinde böyle bir yerel gazete veya internet haber sitesi yönetimi bulunmuyorsa duyuru, icra dairesinin belirleyeceği aynı ilin mülki sınırları içindeki başka bir yayın yerinde, resmî ilan yayınlama hakkını haiz yerel gazete veya internet haber sitesi aracılığıyla yapılır.

Toplam muhammen bedeli iki milyon Türk lirası ve üzerinde olan satışlar bir internet haber sitesinde yayınlatılır. Gazete kullanılacaksa gazetenin resmî ilan yayınlama hakkı bulunmalı, gazete yurt genelinde dağıtılıp satışa sunulmalı ve ilanın talep edildiği tarihte günlük fiilî satışı elli bin adedi aşmalıdır.

Bu fıkradaki parasal limitler, bir önceki yılın Aralık ayındaki yıllık Üretici Fiyat Endeksi esas alınarak Adalet Bakanlığınca güncellenir. Güncellenen limitler her yıl 1 Şubat gününden itibaren geçerli olmak üzere aynı güne kadar Resmî Gazete'de ilan edilir. Olağanüstü hâllerde limitler, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla da güncellenebilir.

İlan metninde bulunacak bilgiler

Gazete veya internet haber sitesiyle yapılan ilana satış şartnamesi eklenmez. İlanda satılacak şeyin cinsi, mahiyeti, önemli vasıfları, muhammen kıymeti ve bulunduğu yer belirtilir. Birinci ve ikinci artırmanın gün ve saat aralığı ile artırmaya ilişkin bilgilerin bulunduğu elektronik satış portalı da yazılır.

İcra dairesinin yapması zorunlu ilanlar dışında taraflar, elektronik satış portalındaki ilan metnini masrafı kendilerine ait olmak üzere istedikleri araçlarla duyurabilir. Özel nitelikteki bu ilan resmî işlemi etkilemez.

Artırmaya katılmak için teminat

Artırmaya katılabilmek için mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayan teminatın, satışı yapan icra dairesinin banka hesabına yatırılması zorunludur. Teminat nakit ise en geç artırma süresinin bitiminden önceki gün saat 23.30'a kadar yatırılır.

Teminat, teminat mektubu olarak gösterilecekse mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayan kesin ve süresiz banka teminat mektubu kullanılır. Mektup, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine verilir.

Satışı talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı ile ortaklığın satış yoluyla giderilmesinde artırmaya katılmak isteyen pay sahibi, süresinde başvurursa teminatın tamamını vermek zorunda kalmayabilir. Başvurunun en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine yapılması gerekir. Bu durumda alacağın veya ortaklık payının teminatı karşıladığı miktar kadar teminat alınmaz.

Temsilci ve hisseli alım için başvuru

Temsilci aracılığıyla artırmaya katılacak kişinin, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine başvurması zorunludur.

Hisseli satışın mümkün olduğu hâllerde, açık artırma konusu malı belirli paylarla satın almak isteyen müşterek alıcılar da aynı süreye bağlıdır. Bu alıcıların en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine başvurması zorunludur.

Elektronik portaldaki teklifin tutarı

Elektronik satış portalında verilecek teklif, karşılaştırılan iki tutardan fazla olanını ve ayrıca paraya çevirme ile paylaştırma masraflarını geçmelidir. Karşılaştırılan tutarlardan biri haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde ellisidir. Diğeri, o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı bulunan alacakların toplamıdır. Teklif, bunlardan hangisi fazla ise o miktarı ve bu miktara eklenen anılan masrafları aşmalıdır.

İhale ve satış bedelinin ödenmesi

Şartlar yerine gelmişse mal en yüksek teklifi verene ihale edilir. İhale alıcısı satış bedelinin tamamını icra dairesinin hesabına yatırır. Bunun için öngörülen süre, ihalenin gerçekleştiğini gösteren tutanağın elektronik satış portalında ilan edildiği tarihten itibaren en geç yedi gündür.

En yüksek teklifi veren kişi ihale bedelini süresi içinde yatırmazsa alınan teminat geri verilmez. Teminat önce satış masraflarından düşülür. Kalan tutar, alacaklarına mahsup edilmek üzere hak sahiplerine ödenir.

Asgari ihale bedeli teklif edilmediği için ihale yapılamazsa ikinci artırma yapılır. En yüksek teklifi verenin ihale bedelini yatırmaması nedeniyle ihale iptal edilirse ikinci artırma yine yapılır. Her iki durumda ikinci artırma, ilk açık artırmadaki şartlar çerçevesinde tekrarlanır.

Şartname, tescil ve teslim

Satışa katılanlar, şartnameyi bütün ekleriyle birlikte görmüş ve içeriğini kabul etmiş sayılır.

İhale kesinleşince malın tescil ve teslim işlemleri yapılır. Taşınırın ihale alıcısına teslim edilmesi veya sicile kayıtlı malın ihale alıcısı adına tescil edilmesi, damga vergisi ile katma değer vergisinin yatırılmasından sonra gerçekleştirilir.

Sık sorulan sorular

Satış hangi yöntemle yapılır?

İcra ve İflas Kanunu'nun 114. maddesine göre satış açık artırma ile yapılır. Şartlar yerine gelmişse mal en yüksek teklifi verene ihale edilir.

Artırma ne kadar önce ilan edilir?

Birinci ve ikinci artırmanın gün ve saat aralığı, artırmanın başlangıcından en az on beş gün önce ilan edilir. Elektronik satış portalı ile Basın İlân Kurumu İlan Portalındaki ilan artırmanın bitimine kadar erişime açık kalır.

İkinci artırma ne zaman başlar?

İkinci artırmanın başlangıcı, birinci artırmanın bitiminden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde belirlenir.

Gazete ilanı her satışta zorunlu mudur?

Toplam muhammen bedeli beş yüz bin Türk lirasına kadar olan satışlarda gazete veya internet haber sitesiyle ilan yapılıp yapılmayacağına, alakadarların menfaatlerini dikkate alarak icra dairesi karar verir. Daha yüksek bedelli satışlarda maddede gösterilen yayın araçlarıyla ilan düzeni uygulanır. Bu fıkradaki parasal limitler, bir önceki yılın Aralık ayındaki yıllık Üretici Fiyat Endeksi esas alınarak Adalet Bakanlığınca güncellenir ve her yıl 1 Şubat gününden itibaren geçerli olmak üzere aynı güne kadar Resmî Gazete'de ilan edilir.

Artırmaya katılmak için ne kadar teminat gerekir?

Katılımcının, mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayan teminatı satışı yapan icra dairesinin banka hesabına yatırması zorunludur. Nakit teminat en geç artırmanın bitiminden önceki gün saat 23.30'a kadar yatırılır.

Teminat mektubu ne zaman verilir?

Kesin ve süresiz banka teminat mektubu mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılamalıdır. Mektup, en geç artırmanın bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine verilir.

Temsilciyle katılım için ayrıca başvuru gerekir mi?

Evet. Temsilci aracılığıyla katılacak kişinin en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine başvurması zorunludur.

İhale bedeli kaç gün içinde ödenir?

Ödenecek tutar satış bedelinin tamamıdır. İhale alıcısı bu tutarı icra dairesi hesabına yatırır. Süre, ihalenin gerçekleştiğini gösteren tutanağın elektronik satış portalında ilan edildiği tarihte başlar ve en geç yedi gün sürer.

Bedel yatırılmazsa teminat ne olur?

En yüksek teklifi veren ihale bedelini süresinde yatırmazsa teminat iade edilmez. Önce satış masraflarından düşülür; kalan tutar alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödenir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu