E-Satış Portalında İcra İhalesine Katılım ve Teklif Verme

by Avukat Erdal Ersoy
E-Satış Portalında İcra İhalesine Katılım ve Teklif Verme

Elektronik Satış Portalı ve İhaleye Giriş Şartları

Haczedilen malların satışı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 111/b hükmü uyarınca Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine (UYAP) entegre elektronik satış portalında açık artırma suretiyle gerçekleştirilir. Elektronik satış sistemi 15 Mart 2022 tarihinde pilot olarak başlatılmış, 2 Ocak 2023 tarihi itibarıyla ise ülke genelindeki icra daireleri ve satış memurluklarında zorunlu hale getirilmiştir. Vatandaşlar ve şirket temsilcileri, sisteme e-Devlet şifreleriyle veya SMS doğrulamasıyla giriş yaparak teminat yatırma ve teklif verme işlemlerini portal üzerinden yürütürler.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 111/bKaynağı aç
MADDE 111/b- (Ek:24/11/2021-7343/13 md.) Haczolunan malın satışı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında açık artırma suretiyle yapılır. Açık artırmada teklif verme süresi yedi gündür. Açık artırma, ilanda belirtilen gün ve saat aralığında ve teklif verme yoluyla yapılır. Teklif verenlerin kişisel bilgileri, artırma süresi içinde bilişim sistemini işleten kamu görevlileri hariç hiç kimse tarafından görülemez ve bilişim sisteminde gösterilemez. Teklifler arasındaki fark, satışa çıkarılan malın muhammen kıymetinin binde beşinden ve her hâlde bin Türk lirasından az olamaz.[45] Açık artırmada en yüksek teklifi veren, artırma süresi içinde kendisinden yüksek bir teklif verilmedikçe teklifini çekemez ve teminatını alamaz. (Değişik altıncı fıkra:7/11/2024-7531/1 md.)  Açık artırma süresinin son on dakikası içinde yeni bir teklifin verilmesi hâlinde açık artırma üç dakika uzatılır. Uzama süresi içinde yeni bir teklif verilmesi hâlinde açık artırma süresi her yeni teklifin verilmesinden itibaren üç dakika uzatılır. Son uzama süresi içinde yeni bir teklif verilmezse mal en yüksek teklif verene ihale edilir. Uzama sürelerinin toplamı bir saati geçemez. Bir saatlik süre Adalet Bakanlığının kararıyla kısaltılabilir, uzatılabilir veya kaldırılabilir ve bu kararlar Bakanlığın resmi internet sitesinde duyurulur. Elektronik satış portalında satış işlemlerinin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini engelleyen veya elektronik satış sistemi (…)[46] zarar veren internet siteleri hakkında, 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 8/A maddesi hükümleri uygulanır. (İptal sekizinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 tarihli ve E.:2022/6; K.:2024/225 sayılı Kararı ile) Teklif verme süresi içinde bilişim sisteminin bakımı veya iyileştirilmesi için gerekli olan işlemler yapılabilir. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 tarihli ve E.:2022/6; K.:2024/225 sayılı Kararı ile) Bu maddenin uygulanmasına ve mahcuzların elektronik ortamda açık artırma suretiyle satışına ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. 2 – Taşınırların satışı: Müddetler:

Teklif Verme Süresi ve Artırma Kuralları

İlanda duyurulan zaman aralığında işletilen açık artırma süreci yedi gün boyunca devam eder. Katılımcıların kişisel verileri, artırma devam ettiği müddetçe sistemi yöneten yetkili kamu personeli haricindeki kişilere kapalı tutulur. Portal üzerinden verilecek her yeni teklif arasındaki artış miktarı, malın takdir edilen kıymetinin binde beşlik oranının ve asgari bin Türk lirasının altında kalamaz. İhalede en önde yer alan teklif sahibi ise kendisinden üstün yeni bir pay sürülmediği sürece teklifini geri çekemeyeceği gibi depo ettiği teminatın iadesini de isteyemez.

Sürenin Uzaması ve Teknik Nedenlerle Erteleme

Açık artırma süresinin son on dakikası içinde yeni bir teklif sunulursa açık artırma üç dakika uzatılır. Uzama süresi içinde yeni bir teklif gelmesi halinde açık artırma süresi her yeni teklifin verilmesinden itibaren üçer dakika uzar; ancak uzama sürelerinin toplamı bir saati geçemez. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 111/b f. 6 uyarınca toplam bir saati geçemeyecek bu uzama süresi Adalet Bakanlığının kararıyla kısaltılabilir, uzatılabilir veya kaldırılabilir.

Artırmanın son on dakikasında elektronik satış portalından kaynaklanan teknik aksaklık nedeniyle teklif verilemediği portal kayıtlarından tespit edilirse, icra müdürü artırma süresinin bir gün uzatılmasına karar verir ve durumu satış portalında duyurur. Bu halde uzatılan artırmanın başlangıç tarihi kararın verildiği tarihten itibaren üç günü geçemez. Uzatılan bu süre zarfında daha önce en yüksek teklifi veren kişi teklifiyle bağlı kalmaya devam ederken yeni istekliler de teminat yatırarak artırmaya katılabilirler.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 115Kaynağı aç
Madde 115 – (Değişik:24/11/2021-7343/17 md.) Birinci ve ikinci ihale, icra müdürü tarafından, ilanda belirlenen gün ve saatte, haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde ellisi üzerinden başlatılır. Şartların yerine gelmesi hâlinde mal, en yüksek teklif verene ihale edilir. Şu kadar ki, artırma bedelinin haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde ellisi ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını da geçmesi şarttır. Artırmanın sona erdiği gün ve saatte şartların bulunması hâlinde, mal en yüksek teklif verene ihale edilmiş olur ve malın mülkiyeti ihale alıcısına geçer. İhale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmaması hâlinde alınan teminat iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından düşülmek üzere hak sahiplerine alacaklarına mahsuben ödenir. İcra müdürü, elektronik satış portalında artırma bittikten sonraki ilk iş gününde artırmanın sonucuyla ilgili bir artırma sonuç tutanağı düzenler ve bu tutanaktaki bilgileri aynı gün satış portalında ilan eder. Tutanakta; ihalenin hangi gün ve saatte tamamlandığı, şartlar yerine gelmişse en yüksek teklifi verene malın ihale edildiği, tutanağın ilanından itibaren yedi gün içinde ihale bedelinin icra dairesi hesabına yatırılması gerektiği ve şartlar yerine gelmediği takdirde ihalenin hangi gerekçeyle yapılamadığı belirtilir. Satış talebi teklif verme başladıktan sonra geri alınamaz. Teklif verme süresinin bitimine kadar borcun tamamen ödenmesi hâlinde satış durdurulur. İcra müdürü, asgari ihale bedelinin teklif edilmediği, en yüksek teklif verenin ihale bedelini yatırmadığı veya teklif verme süresinin bitiminden önce borcun ödendiği hâllerde, ihalenin yapılamadığını veya iptal edildiğini tutanakla tespit eder. Asgari ihale bedelinin teklif edilmediği veya en yüksek teklif verenin ihale bedelini yatırmadığı hâllerde ikinci artırma, birinci artırmadaki şartlar çerçevesinde daha önce ilan edilen tarihte başlar. Artırmada, alıcı çıkmazsa veya bu maddede yazılı şartlar gerçekleşmezse alacaklı, önceki satış talebinden kalan satış isteme süresi içinde satış günü verilmesini talep edebilir. Satış isteme süresi satış talebiyle birlikte durur ve duran bu süre, ihalenin yapılamadığına veya iptal edildiğine ilişkin tutanak tarihinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar. İcra müdürü, artırma bittikten sonraki ilk iş gününde elektronik satış portalından kaynaklanan teknik sebeplerle, artırmanın son on dakikası içinde teklif verilemediğini satış portalı kayıtlarından tespit ederse artırma süresinin bir gün uzatılmasına karar verir; kararda artırmanın başlayacağı ve biteceği tarih ve saatleri gösterir ve tüm bu hususları satış portalında derhâl duyurur. Bu durumda artırmanın başlangıç tarihi, artırma süresinin uzatılmasına karar verildiği tarihten itibaren üç günü geçemez. Bu süre içinde, daha önce en yüksek teklif veren teklifiyle bağlı olacağı gibi yeni istekliler de teminatı yatırmak suretiyle artırmaya katılabilir. İkinci artırma:

İhalenin Gerçekleşmesi, Mülkiyetin Geçişi ve Bedelin Ödenmesi

Satış süreci, icra müdürü tarafından ilan metninde gösterilen gün ve saat diliminde malın takdir edilen bedelinin yüzde ellisinden açılır. Satışın geçerli sayılabilmesi adına ulaşılan son bedelin, malın belirlenen kıymetinin yarısı ile rehinli veya öncelikli alacak tutarlarından yüksek olanını ve buna ilaveten paraya çevirme ile paylaştırma giderlerini aşması şarttır. Belirlenen bitiş saatinde mevzuattaki bu koşulların karşılanmasıyla birlikte haczedilen eşya en yüksek teklifi verene ihale edilir ve mülkiyet alıcıya geçer.

İcra müdürü, artırma bittikten sonraki ilk iş gününde artırma sonuç tutanağını düzenler ve aynı gün portalda ilan eder. İhale bedelinin bu tutanağın ilanından itibaren yedi gün içinde icra dairesi hesabına yatırılması gerekir. Asgari ihale bedelinin teklif edilmediği veya en yüksek teklif verenin süresi içinde ihale bedelini yatırmadığı hallerde ikinci artırma, birinci artırmadaki şartlar çerçevesinde daha önce ilan edilen tarihte başlar.

Bedelin Ödenmemesi ve Satış Talebinin Durumu

İhale alıcısının süresi içinde ihale bedelini icra dairesi hesabına yatırmaması durumunda, alınan teminat iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından düşülmek üzere hak sahiplerine alacaklarına mahsuben ödenir. Satış talebinde bulunulduktan ve teklif verme başladıktan sonra alacaklı tarafından satış talebi geri alınamaz. Ancak teklif verme süresinin bitimine kadar dosya borcu tamamen ödenirse satış işlemi durdurulur.

Elektronik açık artırmada teklif süresi ne kadardır?

Açık artırmada teklif verme süresi ilanda gösterilen gün ve saat aralığında yedi gün olarak uygulanır; son on dakikada yeni teklif verilmesi halinde süre üçer dakika uzar ancak toplam uzama süresi bir saati geçemez.

Verilen en yüksek ihale teklifi geri çekilebilir mi?

Açık artırmada en yüksek teklifi veren istekli, artırma süresi içinde kendisinden daha yüksek bir teklif verilmedikçe teklifini geri çekemez ve teminatını iade alamaz.

İhale bedeli ne zaman ödenir ve ödenmezse ne olur?

İhale bedeli, icra müdürünün düzenlediği artırma sonuç tutanağının portalda ilanından itibaren yedi gün içinde ödenmelidir; bedel süresinde yatırılmazsa teminat iade edilmez ve satış masrafları ile alacaklara mahsup edilir.

Borcun ödenmesi durumunda elektronik satış durdurulabilir mi?

Teklif verme süreci başladıktan sonra alacaklı satış talebini geri alamaz; fakat teklif verme süresi sona erene kadar borcun tamamı ödenirse satış işlemi durdurulur.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu