İcra Takibi Nedir ve Nasıl Başlatılır? Takip Süreci

İcra Takibinin Başlatılması ve Takip Talebi

İlamsız icra takibinde alacaklının takibe başlayabilmesi için mutlaka mahkeme kararı veya borçlu tarafından imzalanmış bir senet sunması şeklinde genel bir zorunluluk bulunmamaktadır. Alacaklı, İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 1. fıkrası uyarınca takip talebini icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapabilir. Bununla birlikte, İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrası gereğince alacak bir belgeye dayanıyorsa, belgenin aslının veya alacaklı ya da temsilcisi tarafından onaylanmış, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine verilmesi zorunludur.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 58Kaynağı aç

Madde
58 – (Değişik: 18/2/1965-538/30 md.)
(Değişik
birinci fıkra: 2/7/2012-6352/9 md.) Takip
talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda
yapılır.
Talepte
şunlar gösterilir:
1.
(Değişik: 2/7/2012-6352/9 md.) Alacaklının ve
varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı; alacaklı veya vekili adına
ödemenin yapılacağı banka adı ile hesap bilgileri; varsa Türkiye Cumhuriyeti
kimlik numarası veya vergi kimlik numarası; şöhret ve yerleşim yeri; alacaklı
yabancı memlekette oturuyorsa Türkiye’de göstereceği yerleşim yeri (Yerleşim
yeri gösteremezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır.);
2. (Değişik: 2/7/2012-6352/9 md.) Borçlunun ve varsa kanuni
temsilcisinin adı, soyadı, alacaklı tarafından biliniyorsa Türkiye Cumhuriyeti
kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, şöhret ve yerleşim yeri;
Bir terekeye karşı
yapılan taleplerde kendilerine tebligat yapılacak mirasçıların adı, soyadı,
biliniyorsa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya vergi kimlik numarası,
şöhret ve yerleşim yerleri;
3.
(Değişik: 17/7/2003-4949/12 md.) Alacağın veya istenen teminatın Türk
parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı
gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur
üzerinden talep edildiği ve faizi;
4.
Senet, senet yoksa borcun sebebi;
5.
Takip yollarından hangisinin seçildiği;
Alacak
belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili
tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi
anında icra dairesine tevdii mecburidir.
Alacaklıya
takip talebinde bulunduğuna ve verdiği belgelere, talep ve takip masraflarına
dair bedava ve pulsuz bir makbuz verilir.
Takip
masrafları:

Ödeme Emrine İtiraz Usulü ve Adres Bildirme Yükümlülüğü

İlamsız icra takibinde ödeme emrini tebellüğ eden borçlu, İcra ve İflas Kanunu'nun 62. maddesinin 1. fıkrası uyarınca tebliğden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine itiraz etmek zorundadır. İtiraz takibi yürüten icra dairesinden başka bir icra dairesine sunulduğunda, başvurulan daire gerekli masrafı borçludan tahsil ederek itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir; bu masrafın alınmamasından memur şahsen sorumludur. Ayrıca İcra ve İflas Kanunu'nun 62. maddesinin 3. fıkrası gereğince borçlu veya vekili, itirazla birlikte yurt içinde bir adres bildirmekle yükümlüdür. Adresini değiştiren borçlu yurt içinde yeni adres bildirmezse ve tebliğ memurunca yurt içinde yeni adresi tespit edilemezse, takip talebinde bildirilen adrese çıkarılacak tebligat borçlunun kendisine yapılmış sayılır.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 62Kaynağı aç

Madde
62 – (Değişik: 18/2/1965-538/33 md.)
İtiraz
etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi
gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. (Değişik
ikinci cümle: 17/7/2003-4949/13 md.) İtiraz, takibi yapan icra dairesinden
başka bir icra dairesine yapıldığı takdirde bu daire gereken masrafı itirazla
birlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir; alınmayan
masraftan memur şahsen sorumludur.
(Değişik fıkra:
17/7/2003-4949/13 md.) Takibe itiraz edildiği, 59 uncu maddeye göre alacaklının yatırdığı
avanstan karşılanmak suretiyle üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ
edilir.
(Ek
fıkra: 17/7/2003-4949/13 md.) Borçlu veya vekili, dava
ve takip işlemlerine esas olmak üzere borçluya ait yurt içinde bir adresi
itirazla birlikte bildirmek zorundadır. Adresini değiştiren borçlu yurt içinde
yeni adres bildirmediği ve tebliğ memurunca yurt içinde yeni adresi tespit edilemediği
takdirde, takip talebinde gösterilen adrese çıkarılacak tebligat borçlunun
kendisine yapılmış sayılır.
Borcun bir kısmına itiraz
eden borçlunun o kısman cihet ve miktarını açıkca göstermesi lazımdır. Aksi
takdirde itiraz edilmemiş sayılır.
(Mülga
dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Borçlu
takibin müstenidi olan senet altındaki imzayı reddediyorsa, bunu itirazında ayrıca
ve açıkça beyan etmelidir. Aksi takdirde icra takibi yönünden senetteki imzayı
kabul etmiş sayılır.
Borçluya,
itiraz eylediğine dair bedava ve pulsuz bir belge verilir.
2
– İtiraz sebepleri:

Kısmi İtiraz ile Senetteki İmzaya İtirazın Şartları

Borcun tamamına değil bir kısmına itiraz eden borçlunun, İcra ve İflas Kanunu'nun 62. maddesinin 4. fıkrası uyarınca itiraz ettiği kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi zorunludur; aksi takdirde borca hiç itiraz edilmemiş kabul edilir. Takibin dayanağı olan senetteki imzayı reddeden borçlu ise İcra ve İflas Kanunu'nun 62. maddesinin 5. fıkrası gereğince bu durumu itirazında ayrıca ve açıkça belirtmelidir. Bu beyanın açıkça yapılmaması hâlinde icra takibi yönünden senetteki imza borçlu tarafından kabul edilmiş sayılır.

İtirazın Takibe Etkisi ve Alacaklının Başvurabileceği Yollar

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlunun süresi içinde yaptığı geçerli itiraz icra takibini durdurur ve bu aşamadan sonra alacaklının doğrudan haciz işlemlerine devam etmesi hukuken mümkün olmaz. Takibi duran alacaklı, süreci devam ettirebilmek için somut olayın özelliklerine göre mahkemede itirazın iptali davası açabileceği gibi, elindeki belgelerin kanunda aranan nitelikleri taşıması hâlinde itirazın kaldırılması yoluna da başvurabilir. İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 1. fıkrası gereğince itirazın iptali yolunu seçen alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 67Kaynağı aç

Madde
67 – (Değişik: 18/2/1965-538/37 md.)
(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.)
Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir
sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının
varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(Değişik:
9/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının
haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse
alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve
hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde
yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.[27]
İtiraz
eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü
niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülga
dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci
fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde
alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/11
md.) Bu Kanunda
öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların
tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.
b) İtirazın kesin
olarak kaldırılması:[28]

İtirazın İptali Davasında Tazminat ve Genel Dava Hakkı

İtirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, ret veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir. Ancak itiraz eden kişi veli, vasi veya mirasçı ise borçlu hakkında tazminata hükmedilmesi kötü niyetin sübutuna bağlıdır. Öte yandan İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca bir yıllık itirazın iptali dava açma süresini geçiren alacaklının genel hükümler dairesinde alacağını dava etme hakkı saklı kalır.

Takibin Kesinleşmesi ve Haciz Talebinin Değerlendirilmesi

İcra takibinin kesinleşmesi haciz işlemlerinin kendiliğinden yürütülmesini sağlamaz; işlemlerin ilerlemesi için alacaklının icra dairesinden ayrıca haciz talebinde bulunması şarttır. Haciz talebi üzerine İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesinin son fıkrası uyarınca icra memuru, haczi istenen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını hukuken değerlendirir ve talebin kabulüne ya da reddine karar verir.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 82Kaynağı aç

Madde
82 – (Değişik: 18/2/1965-538/46 md.)
Aşağıdaki şeyler haczolunamaz:
1.
Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar,
2.
(Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Ekonomik
faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini
sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya,
3.
(Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Para, kıymetli
evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler
hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet
eden tüm ev eşyası,[36]
4.
Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift
hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse,
sanat ve mesleki için lüzumlu olan alat ve edevat ve kitapları ve arabacı,
kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil
vasıtaları,
5.
Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt
veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem
ve yataklıkları,
6.
Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ve borçlu çiftçi ise gelecek
mahsül için lazım olan tohumluğu,
7.
Borçlu bağ, bahçe veya meyva veya sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve
ailesinin geçimi için zaruri olan bağ bahçe ve bu sanat için lüzumlu bulunan
alat ve edevat,
Geçimi
hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin maişetleri
için zaruri olan miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,
8.
Borçlar Kanununun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş
olan kaydı hayatla iratlar,
9.
Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emeklilik
maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan
maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış
tazminat ve ikramiyeleri,
Askeri
malüllerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun
hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri,
10.
Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi
hallerde bağlanan maaşlar,
11.
Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın
kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım
gelen paralar,
12. (Değişik: 2/7/2012-6352/16
md.) Borçlunun haline münasip evi,
13. (Ek:
2/7/2012-6352/16 md.) Öğrenci bursları.
Medeni
Kanunun 807 nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı
bendlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline munhasırdır.[37]
(Ek fıkra:
2/7/2012-6352/16 md.) Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan
malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir
kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere
haczedilerek satılır.
(Ek fıkra:
2/7/2012-6352/16 md.) İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup
olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir.
Kısmen haczi caiz olan
şeyler:

İlamsız icra takibinde ödeme emrine karşı itiraz süresi ne kadardır?

Borçlu, ödeme emrinin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine itiraz etmek zorundadır.

Borçlunun takibe itiraz etmesi takip sürecini durdurur mu?

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlunun süresi içinde yaptığı geçerli itiraz icra takibini durdurur ve alacaklının doğrudan haciz işlemlerine devam etmesini engeller.

Takip kesinleştiğinde haciz işlemleri icra dairesince kendiliğinden yapılır mı?

Takibin kesinleşmesi haczin kendiliğinden uygulanmasını sağlamaz; haciz işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için alacaklının icra dairesine ayrıca haciz talebinde bulunması gerekir.

İtirazın iptali davasında tazminata hükmedilmesinin koşulları nelerdir?

Davanın taraflarından birinin talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, borçlunun itirazı haksız bulunursa borçlu aleyhine, takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı aleyhine ret veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata hükmedilir; ancak itiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise borçlu aleyhine tazminat için kötü niyetin sübutu aranır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İcra ve iflas hukuku