Ceza infaz kurumundaki hükümlüye besin verilmesi, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 72. maddesinde düzenlenir. Birinci fıkraya göre besin, Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre verilir. Besin, hükümlünün sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik bakımından besleyici, sağlık koşullarına uygun ve makul çeşitlilikte olmalıdır. Yaş, sağlık durumu, çalışılan işin özelliği ile dinî ve kültürel gerekler gözetilir; içme suyu da sağlanır. Beslenme işlemlerine ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak ise 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun 4. maddesinin birinci bendi kapsamındadır.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 72Kaynağı aç
4675 sayılı İNFAZ HAKİMLİĞİ KANUNU m. 4Kaynağı aç
Besinin belirlenmesinde gözetilen ölçüler
5275 sayılı Kanun'un 72. maddesinin birinci fıkrası, verilecek besini tek bir niteliğe bağlamaz. Kalori esası iki bakanlıkça birlikte belirlenir. Bunun yanında besinin besleyici olması, sağlık koşullarına uygun bulunması ve makul çeşitlilik taşıması birlikte aranır. Hükümlünün yaşı, sağlığı ve yaptığı işin özelliği ile dinî ve kültürel gerekler de ayrıca gözönünde tutulur. Aynı fıkrada içme suyunun sağlanması da düzenlenmiştir.
Günlük besin dışındaki ihtiyaçlar
5275 sayılı Kanun'un 72. maddesinin ikinci fıkrası, hükümlüye verilen günlük besin ve ihtiyaç maddelerinin dışında kalan ihtiyaçlara ilişkindir. Hükümlü bu ihtiyaçlarını kurum kantininden sağlayabilir. Kurumda kantin yoksa bu maddeler, idarenin izin ve kontrolü altında dışarıdan sağlanabilir.
Hasta hükümlü ile çocuk ve emziren anne
5275 sayılı Kanun'un 72. maddesinin üçüncü fıkrasına göre hasta hükümlüye, kurum hekiminin belirleyeceği besinler verilir. Bu hüküm hasta hükümlü bakımından düzenlenmiştir.
Aynı maddenin dördüncü fıkrası, kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara ve süt emziren annelere durumlarına uygun gıda verilmesini öngörür. Düzenleme bu kişilerle sınırlıdır.
Beslenme şikâyetinin incelenmesi
4675 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci bendi, hükümlü ve tutukluların beslenmeleriyle ilgili işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetlerin infaz hâkimliğince incelenmesini ve karara bağlanmasını düzenler. Bentte beslenmenin yanında kabul, yerleştirme, barındırma, ısıtma, giydirme, temizlik, sağlık muayenesi ve tedavisi, dışarıyla ilişkiler ve çalıştırma gibi işlem veya faaliyetler de sayılır.
4675 sayılı Kanun'un 4. maddesi, kanunlarda başka bir yargı merciine bırakılan konulara ilişkin hükümlerin saklı olduğunu da belirtir. Bu hüküm, saklı tutulan konuları ayrıca sıralamaz.
Sık sorulan sorular
Hükümlüye besin hangi esaslara göre verilir?
Besin, Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre verilir. Nitelik ve nicelik bakımından besleyici, sağlık koşullarına uygun ve makul çeşitlilikte olması gerekir; yaş, sağlık, işin özelliği ile dinî ve kültürel gerekler gözetilir ve içme suyu sağlanır.
Günlük besin dışındaki ihtiyaç nasıl karşılanır?
Hükümlü, kendisine verilen günlük besin ve ihtiyaç maddeleri dışındaki ihtiyaçlarını kurum kantininden sağlayabilir. Kantin bulunmayan kurumlarda bu maddeler idarenin izin ve kontrolü altında dışarıdan sağlanabilir.
Hasta hükümlünün besini kim belirler?
Hasta hükümlüye, kurum hekiminin belirleyeceği besinler verilir.
Beslenme şikâyetini hangi merci inceler?
Hükümlü ve tutukluların beslenmelerine ilişkin şikâyetler, 4675 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci bendi uyarınca infaz hâkimliğince incelenir ve karara bağlanır. Kanunlarda başka bir yargı merciine bırakılan konulara ilişkin hükümler saklıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy