4 Temmuz 1776 tarihli Kongre'de On Üçüncü Amerika Birleşik Devletleri'nin oybirliğiyle kabul ettiği bildirge, tüm insanların eşit yaratıldığını ve yaşam, özgürlük ile mutluluğa erişme haklarının devredilemez haklar arasında bulunduğunu kabul eder. Metin, bu hakları güvenceye almak için kurulan yönetimlerin adil güçlerini yönetilenlerin onayına bağlar; amaçlarına zarar veren yönetimin değiştirilebileceğini veya feshedilebileceğini, buna karşılık uzun geçmişi olan yönetimlerin sudan ve geçici nedenlerle değiştirilmemesini de söyler. Sonuç bölümünde Birleşik Kolonilerin özgür ve bağımsız devletler olduğu, Britanya Krallığı'na bağımlılığın ve Büyük Britanya Devleti ile siyasal ilişkinin sona erdiği ilan edilir.
Eşitlik ve devredilemez haklar
Bildirge, tüm insanların eşit yaratıldığını ve Yaradanları tarafından kendilerine devredilemez haklar verildiğini apaçık bir gerçek olarak kabul eder. Bu haklar arasında yaşam, özgürlük ve mutluluğa erişme hakları sayılır.
Yönetimin amacı ve gücün kaynağı
Bildirgeye göre insanlar, bu hakları güvence altına almak amacıyla aralarında yönetimler kurar. Kurulan yönetimlerin adil güçleri, yönetilenlerin onayından alınır.
Yönetimi değiştirme veya feshetme
Herhangi bir yönetim biçimi bu hedefler bakımından zararlı olmaya başladığında, halkın o yönetimi değiştirmek ya da feshetmek ve yeni bir yönetim kurmak hakkı vardır. Yeni yönetimde güçler, güvenliklerini ve mutluluklarını etkilemesi kendilerine en muhtemel görünen biçimde düzenlenir; yönetimin temeli de bu tür ilkelere dayandırılır.
Bildirge, sağduyunun uzun bir geçmişi olan yönetimlerin sudan ve geçici nedenlerle değiştirilmemesini buyurduğunu belirtir. Buna karşılık, sürekli aynı amacın peşindeki uzun bir yolsuzluklar ve zorbalıklar silsilesi halkı mutlak bir despotizme sürükleme niyetini açığa vurursa, böyle bir yönetimi yıkmak ve gelecekteki güvenlikleri için yeni koruyucular seçmek o halkın hakkı ve görevi olarak anlatılır.
Bağımsızlık ilanı ve sayılan yetkiler
Sonuç bölümünde temsilciler, kolonilerin özgür ve bağımsız devletler olduğunu açıklar. Bu açıklama, Britanya Krallığı'na olan bağlılığın bütünüyle kalktığını ve kolonilerle Büyük Britanya Devleti arasındaki siyasal bağın hem bitirildiğini hem de bitirilmesi gerektiğini kapsar.
Aynı ilanda, özgür ve bağımsız devletler olarak savaş açabilecekleri, barış ilan edebilecekleri, ittifaklar kurabilecekleri ve ticareti düzenleyebilecekleri belirtilir. Metin, bunların yanında diğer tüm bağımsız devletlerin gerçekleştirme hakkına sahip oldukları bütün eylemleri de gerçekleştirebileceklerini söyler.
Bildirge, ayrılığın sırf gereklilikten ilan edildiğini belirtir. Britanyalıların da bütün insanlık gibi savaşta düşman, barışta dost olarak görüldüğünün bildirilmesi gerektiğini söyler.
Sık sorulan sorular
Bildirge hangi hakları sayar?
Bildirge, yaşam, özgürlük ve mutluluğa erişme haklarını, eşit yaratılmış insanlara verilen devredilemez haklar arasında sayar.
Yönetimin adil gücü nereden gelir?
Bildirgeye göre hakları güvence altına almak için kurulan yönetimlerin adil güçleri, yönetilenlerin onayından gelir.
Yönetim her durumda değiştirilebilir mi?
Hayır. Bildirge, uzun bir geçmişi olan yönetimlerin sudan ve geçici nedenlerle değiştirilmemesini sağduyu gereği sayar. Yönetimi yıkmayı ise sürekli aynı amaca yönelmiş uzun bir yolsuzluklar ve zorbalıklar silsilesinin mutlak despotizmi göstermesi koşuluna bağlar ve bunu halkın hakkı ile görevi olarak anlatır.
Bağımsızlık ilanı neyi kapsar?
İlan, Birleşik Kolonilerin özgür ve bağımsız devletler olduğunu, Britanya Krallığı'na bağımlılığın ve Büyük Britanya Devleti ile her türlü siyasal ilişkinin sona erdiğini belirtir. Bu sıfatla savaş açma, barış ilan etme, ittifak kurma, ticareti düzenleme ve bağımsız devletlerin yapabileceği diğer eylemler de sayılır.
Ayrılık hangi gerekçeyle ve nasıl bir tutumla bildirilir?
Bildirge, ayrılığın sırf gereklilikten ilan edildiğini söyler. Britanyalıların savaşta düşman, barışta dost olarak görüldüğünü de bildirir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy