6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 64. maddesi uyarınca, ihbar edilen davada verilen kararın ihbarda bulunan tarafa yönelik etkisi bakımından Kanun'un fer'î müdahaleye ilişkin 69. maddesinin ikinci fıkrası kıyasen tatbik edilir. Yargılamayı kaybettiğinde üçüncü bir şahsa veya bu şahsın kendisine rücu edeceğini düşünen taraf, tahkikat sonuçlanana kadar uyuşmazlığı üçüncü kişiye ihbar edebilir ve aynı şartlar altında ihbar tevali ettirilebilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 64Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 61Kaynağı aç
Davanın İhbar Edilmesinin Rücu İlişkisine Etkisi
Dava kendisine ihbar edilen üçüncü kişi, ihbar eden yanında davaya fer'i müdahil olarak katılmadığında, aralarındaki rücu ilişkisinde asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verilmiş olduğunu kural olarak ileri süremez. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fer'î müdahilin yanında katıldığı tarafla olan rücu ilişkisinde asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiası dinlenmez.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 69Kaynağı aç
İhbar alan kişi; ihbar edenin ihbarı zamanında yapmadığını veya iddia ve savunma imkânlarını ağır kusurlu sayılabilecek biçimde kullanmayarak davayı hatalı yürüttüğünü rücu ilişkisinde ileri sürebilir. Nitekim fer'î müdahaleye ilişkin kural uyarınca, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını, yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkânlarını kullanmasını engellediğini veya kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkânlarının tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü öne sürme hakkı bulunmaktadır.
İhbar Olunanın Davadaki Sıfatı ve Hükmün Sınırları
İhbar bir taraf işlemi niteliğinde olduğundan mahkeme tarafları ihbar yoluna zorlayamaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 64. maddesi yollamasıyla 69. maddesi hükümleri uyarınca ihbar olunan kişi davalı sıfatını kazanamaz; aleyhine hüküm de kurulamaz. Yargılama sonunda hüküm yalnızca davada taraf olanlara yönelik olarak verilebilir ve taraf olmayan kişinin durumu tartışılarak leh veya aleyhine karar tesis edilemez.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/21342, K. 2021/8447Kaynağı aç
Davanın ihbar edildiği kişinin taraf konumuna alınarak gerekçeli kararda davalı şeklinde gösterilmesi usul ve kanun hükümlerine aykırılık oluşturur. Müdahilin de yer aldığı asıl davada hükmün yalnızca davanın tarafları hakkında verileceği Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69. maddesinin birinci fıkrasında açıkça düzenlenmiştir.
İhbar Olunanın Karara Karşı Kanun Yoluna Başvurması
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/21342 Esas, 2021/8447 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2021/5310 Esas, 2022/1786 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere, hüküm kural olarak davanın taraflarınca temyiz edilebilir. Aleyhinde açılmış ve harcı yatırılmış bir dava bulunmayan, mahkemece aleyhinde hüküm kurulmayan ihbar olunan davada taraf sıfatı taşımadığından hükmü temyiz etmekte hukuki yararı bulunmaz.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2021/5310, K. 2022/1786Kaynağı aç
Bununla birlikte mahkemece kanuna aykırı şekilde ihbar olunan hakkında da hüküm kurulmuş olması hâlinde, ihbar olunan hükmün yalnızca kendisine ilişkin bölümünü kendi adına temyiz edebilir.
Dava kendisine ihbar edilen kişi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 63. maddesi uyarınca davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında davaya katılabilir. Buna karşılık, davaya asli veya fer'i müdahil olarak katıldığına dair bir dilekçesi yahut duruşmada bu yönde beyanı bulunmayan ihbar olunanın hükmü temyiz etme yetkisi bulunmaz.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 63Kaynağı aç
Davanın ihbar edildiği kişi davalı sıfatı kazanır mı?
Hayır, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 64. maddesi yollamasıyla 69. maddesi uyarınca ihbar olunan kişi davada davalı sıfatını kazanamaz ve aleyhine hüküm kurulamaz.
İhbar olunan kişi aleyhine hüküm verilirse temyiz yoluna başvurabilir mi?
Evet, mahkemece kanuna aykırı olarak ihbar olunan hakkında hüküm kurulmuşsa ihbar olunan hükmün sadece kendisine ilişkin bölümünü kendi adına temyiz edebilir.
Davanın üçüncü kişiye ihbarı hangi aşamaya kadar yapılabilir?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca, davayı kaybettiği takdirde üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünen tarafça tahkikat sonuçlanıncaya kadar ihbar yapılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

