Davanın İhbarı ve İhbar Edilen Kişinin Katılma Hakkı
Yargılama sırasında taraflardan biri, davanın aleyhe sonuçlanması hâlinde üçüncü kişiye rücu edebileceğini ya da üçüncü kişinin kendisine rücu imkânı doğacağını değerlendirirse tahkikat sona erene kadar uyuşmazlığı üçüncü bir kişiye bildirebilir. Dava kendisine bildirilen kişinin de aynı şartlar altında bir başkasına ihbarda bulunması ve bu süreci zincirleme şekilde sürdürmesi mümkündür. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 63 üncü maddesi uyarınca, ihbar edilen kişi davanın kazanılmasında hukuki menfaati bulunan tarafın yanında yer alarak davaya katılabilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 63Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 61Kaynağı aç
Katılınabilecek Taraf ve Taraf Yerine Geçme Usulünün Kaldırılması
Kendisine ihbarda bulunulan üçüncü kişi, mutlaka ihbarda bulunan tarafın yanında yer almak zorunda değildir; hukuki yararı bulunuyorsa diğer tarafın yanında da davaya katılabilir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan taraf yerine geçerek davayı takip etme usulü, davada temsil ve avukatlık tekelini ihlal eden sonuçlar doğurması ve uygulamada neredeyse hiç kullanılmaması gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu düzenlemesine alınmamıştır. Yapılan düzenlemeyle ihbarı alan üçüncü kişinin yalnızca hukuki yararı olan taraf yanında yargılamada yer alması esası kabul edilmiştir.
Taraf Sıfatı ve Hükmü Temyiz Etme Yetkisi
Dava ihbar olunan gerçek veya tüzel kişi davada taraf sıfatını kazanamaz. Bir davada hüküm davanın tarafları arasında kurulduğundan kararı temyiz etme hakkı davada taraf olan kişilere aittir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2021/7603 Esas ve 2022/617 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere, kural olarak kendisine dava ihbar olunan kişi davaya katılmadıkça mahkemece verilen kararı temyiz etme hakkına sahip değildir. İhbar edilen davada verilen hükmün ihbar eden kişiye etkisi hususunda ise 6100 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi uyarınca aynı Kanun'un 69 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmü kıyasen uygulanır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 64Kaynağı aç
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2021/7603, K. 2022/617Kaynağı aç
İhbar Olunan Hakkında Hüküm Kurulması ve Temyiz İstisnası
Dava kendisine ihbar edilen kişi davaya katılmadığı takdirde taraf sıfatı oluşmaz. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2023/6234 Esas ve 2024/686 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 63 üncü maddesinden yararlanarak taraflardan birinin yanında davaya katılmayan ihbar olunanın taraf sıfatı bulunmadığından temyiz dilekçesi sıfat yokluğu nedeniyle reddedilir.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, E. 2023/6234, K. 2024/686Kaynağı aç
Bu kuralın istisnası, mahkemece usul ve kanuna aykırı şekilde taraf sıfatı bulunmayan ihbar olunan hakkında hüküm kurulmuş olmasıdır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2021/7603 Esas ve 2022/617 Karar sayılı ilamı doğrultusunda, mahkemece taraf sıfatı almayan dava ihbar olunan kişi hakkında hüküm kurulmuşsa, ihbar olunan hükmün yalnızca kendisiyle ilgili bölümünü temyiz edebilir.
Davanın ihbar edildiği üçüncü kişinin davaya katıldığına ilişkin dilekçesi veya beyanı bulunmadığı durumlarda temyiz hakkı bulunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince hüküm davanın tarafları hakkında verilir; bu doğrultuda ihbar olunanın fer'i müdahil olarak kabul edildiği hallerde dahi davalı sıfatıyla gösterilmesi, hakkında hüküm tesis edilmesi veya aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi usul hükümlerine aykırılık oluşturur.
Dava kendisine ihbar edilen kişi davaya katılmak zorunda mıdır?
Hayır, dava kendisine ihbar edilen kişinin davaya katılması zorunlu değildir; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 63 üncü maddesi uyarınca davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir.
İhbar olunan kişi ihbar edenin karşısındaki tarafın yanında yer alabilir mi?
Evet, kendisine ihbarda bulunulan üçüncü kişi mutlaka ihbarda bulunan tarafın değil, hukuki yararı bulunuyorsa diğer tarafın da yanında yer alabilir.
Davaya katılmayan ihbar olunan mahkeme kararını temyiz edebilir mi?
Kural olarak kendisine dava ihbar olunan kişi davaya katılmadıkça mahkemece verilen kararı temyiz etme hakkı yoktur; ancak mahkemece usul ve kanuna aykırı olarak taraf sıfatı almayan ihbar olunan hakkında hüküm kurulmuşsa ihbar olunan hükmün kendisiyle ilgili bölümünü temyiz edebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

