6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 368. maddesi uyarınca, temyiz talebinin kötüniyetle yapıldığı anlaşılırsa Yargıtay tarafından aynı Kanun'un 329. maddesi hükümleri uygulanır. Temyiz kanun yolunun kötü niyetle kullanılması hâlinde başvurucu aleyhine disiplin para cezası ve yargılama giderlerine ilişkin yaptırımlar gündeme gelir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 368Kaynağı aç
HMK Madde 368 Düzenlemesinin Amacı ve Gerekçesi
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 368. maddesine ait gerekçede; dava ikamesi ile istinaf aşamasındaki kötü niyetli usul işlemlerine benzer biçimde, temyiz başvurusunu dürüstlük kuralını çiğneyerek yapan tarafa Yargıtay tarafından para cezası uygulanmasının amaçlandığı ifade edilmektedir.
HMK Madde 329 Yollaması ve Disiplin Para Cezası
HMK'nın 329. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, kötüniyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf disiplin para cezasına mahkûm edilebilir. Madde metninde dava açan taraf veya kötüniyetli davalı zikredilmekle birlikte, HMK m. 368'in açık yollaması sayesinde bu yaptırım kötüniyetle temyize başvuran tarafa da tatbik edilir. Kötüniyetli başvuruya vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2018/2053, K. 2018/6158Kaynağı aç
HMK m. 329'un birinci fıkrası uyarınca kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde işlem yapan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye de mahkûm edilebilir. HMK m. 368 yollaması bu hükmün temyiz incelemesinde de nazara alınmasına imkân tanır.
Yargıtay Kararlarında Kötüniyetli Temyiz Değerlendirmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2025/1573 Esas ve 2025/2041 Karar sayılı ilamında; bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi üzerine Yargıtayca verilen kararlara karşı kanunda karar düzeltme yolu bulunmadığı hâlde bu yola başvurulması mahkemeye erişim hakkının kötüye kullanılması sayılarak HMK m. 368 yollamasıyla aynı Kanun'un 329. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca talepte bulunan aleyhine disiplin para cezası verilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1573, K. 2025/2041Kaynağı aç
Mahkemeye başvurarak talepte bulunma hakkı bulunmayan ve kararı temyiz etme yetkisi olmayan taraflar adına temyiz yoluna gidilmesi hâlinde de temyiz istemi kötüniyetli kabul edilebilmektedir. Bu tür haksız ve dayanaksız başvurulara vekilin sebebiyet verdiği durumlarda disiplin para cezası vekil hakkında uygulanabilmektedir.
İstinaf Usulü ile Paralellik
İstinaf kanun yolunda da kötüniyetli başvurular benzer şekilde yaptırıma bağlanmıştır. HMK'nın 351. maddesi uyarınca, istinaf başvurusunun kötüniyetle yapıldığı anlaşılırsa bölge adliye mahkemesince 329. madde hükümleri tatbik edilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 351Kaynağı aç
Kanun'un 366. maddesi uyarınca istinaf yolu ile ilgili 343 ilâ 349 ve 352. maddeler temyizde kıyas yoluyla uygulanır. Kötüniyetli temyiz başvurusu yönünden ise HMK m. 368 açık bir özel yollama normu öngörmüştür.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 366Kaynağı aç
Kötüniyetle temyiz başvurusu yapıldığında hangi yaptırım uygulanır?
Temyiz talebinin kötüniyetle yapıldığı anlaşıldığında, HMK m. 368'in HMK m. 329'a yaptığı yollama uyarınca Yargıtay tarafından disiplin para cezasına hükmedilebilir.
Kötüniyetli temyiz hâlinde disiplin para cezası avukata uygulanabilir mi?
Temyiz başvurusunun kötüniyetle yapılmasına veya hiçbir hak olmaksızın temyize gidilmesine vekil sebebiyet vermişse disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır.
Kanunda yer almayan bir yola başvurulması temyizde kötüniyet sayılır mı?
Bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi üzerine verilen kararlara karşı kanunda öngörülmeyen karar düzeltme yoluna başvurulması Yargıtay tarafından kötüniyetli görülerek disiplin para cezası verilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

