HMK Madde 365 Temyiz Dilekçesinin Verilmesi ve Usulü

by Avukat Erdal Ersoy
HMK Madde 365 Temyiz Dilekçesinin Verilmesi ve Usulü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 365. maddesi uyarınca temyiz dilekçesi; kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine, Yargıtayın bozması üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesine, temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilir. Kanun yolu başvurusunda temyiz edene ücretsiz bir alındı belgesi verilir.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 365Kaynağı aç
MADDE 365- (1) Temyiz dilekçesi, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya Yargıtayın bozması üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilir. (2) Temyiz dilekçesi, kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse temyiz defterine kaydolunur ve durum derhâl kararı temyiz edilen mahkemeye bildirilir. (3) Temyiz edene ücretsiz bir alındı belgesi verilir. Kıyas yoluyla uygulanacak hükümler

Başka Mahkemeye Verilen Dilekçeler ve Temyiz Defterine Kayıt

Temyiz dilekçesi kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse temyiz defterine kaydedilir ve bu durum derhâl kararı temyiz edilen mahkemeye bildirilir. Temyiz başvurusunun geçerlilik kazanması için dilekçenin sadece havale ettirilmesi yeterli olmayıp temyiz defterine kaydedilmiş olması gerekir. Temyiz defterine kaydı bulunmayan temyiz dilekçesine konu temyiz istemi reddedilir.

Temyiz Harç ve Tebliğ Giderlerinin Tamamlanması

6100 sayılı Kanun'un 366. maddesi uyarınca istinaf yolu ile ilgili 343 ilâ 349 ve 352. maddeleri hükümleri temyizde de kıyas yoluyla uygulanır. Temyiz kanun yoluna başvuru için gerekli harç ve tebliğ giderleri dahil tüm giderlerin ödenmesi gerekir. Bu giderlerin hiç ödenmediği veya eksik ödendiği anlaşılırsa bir haftalık kesin süre verilir; verilen süre içinde tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılır.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 366Kaynağı aç
MADDE 366- (1) Bu Kanunun istinaf yolu ile ilgili 343 ilâ 349 ve 352 nci maddeleri hükümleri, temyizde de kıyas yoluyla uygulanır. Temyizin icraya etkisi

Harca tabi olmasına rağmen hesap edilmeyip ilgilisinden alınmadan temyiz defterine kaydedilen dilekçeler hakkında eksik harç ödenmesine ilişkin usul hükümleri kıyasen uygulanır. Bu durumda temyiz istemi, dilekçenin temyiz defterine kaydedildiği tarihte yapılmış sayılır.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararlarında İlk Derece Mahkemesinin Yetki Sınırı

Bölge adliye mahkemesi kararı hakkında verilen temyiz dilekçesinin kesinlik nedeniyle reddine ilk derece mahkemesince karar verilemez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2023/2322 Esas ve 2023/2215 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, ilk derece mahkemesinin bu yönde verdiği ret kararı yok hükmündedir. Temyiz dilekçesi kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse temyiz defterine kayıt yapıldıktan sonra dosya ile birlikte karar veren bölge adliye mahkemesine gönderilmelidir. Temyiz dilekçesinin süresi geçtikten sonra verilmesi veya kesin olan bir karara ilişkin olması hallerinde temyiz dilekçesinin reddine kararı temyiz edilen bölge adliye mahkemesince karar verilebilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/2322, K. 2023/2215Kaynağı aç
3. Hukuk Dairesi         2023/2322 E.  ,  2023/2215 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/111 E., 2023/26 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/385 E., 2019/310 K. İlk Derece Mahkemesinde taraflar arasında görülen itirazın iptali davası sonucunda verilen kararla ilgili olarak yapılan istinaf başvurularının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiş; İlk Derece Mahkemesinin 07.11.2022 tarihli ek kararıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararının miktar itibariyle kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi ek kararının temyiz edilmesi üzerine Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararı hakkındaki temyiz talebinin Bölge Adliye Mahkemesince değerlendirilmesi ve gerekirse temyiz formu düzenlenerek Yargıtaya gönderme işlemlerinin yapılması için Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine iadesine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince istinaf formu düzenlenerek dosyanın gönderilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince … esas numarası alınarak İlk Derece Mahkemesinin 07.11.2022 tarihli ek kararı hakkında yapılan istinaf başvurusunun kesinlik nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine, yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü: Dairemizin 14.12.2022 tarihli 2022/7752-2022/9505 sayılı kararında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 365 … maddesi ile 366 ncı maddesi atfıyla 346 ncı maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmesi durumunda temyiz dilekçesi kararı veren Mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse temyiz defterine kayıt yapıldıktan sonra temyiz dilekçesinin dosya ile birlikte karar veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerektiği, temyiz dilekçesinin süresi geçtikten sonra verilmesi ya da kesin olan bir karara ilişkin olması halinde kararı temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesince temyiz dilekçesinin reddine karar verilebileceği açıklanmış ve dosyanın kararı temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için İlk Derece Mahkemesine iadesine karar verilmiştir. Bu karar üzerine İlk Derece Mahkemesince, HMK’nın 365 … maddesinin ikinci fıkrasına göre temyiz dilekçesinin ve dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince davalının 27.10.2022 tarihli temyiz dilekçesinin HMK’nın 366 ncı maddesi atfıyla 346 ncı maddesi kapsamında incelenmesi ve bu incelemenin sonucuna göre ek karar verilmesi ya da dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtaya gönderilmesi gerekirdi. Ancak İlk Derece Mahkemesince 07.11.2022 tarihli ek kararı istinaf edilmiş gibi istinaf formu düzenlenerek dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, Bölge Adliye Mahkemesince de … esas numarası alınarak İlk Derece Mahkemesinin 07.11.2022 tarihli ek kararı hakkında istinaf talebi varmış gibi kesinlik nedeniyle davalı vekilinin 08.11.2022 tarihli dilekçesinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince, bölge adliye mahkemesi kararı hakkında verilen temyiz dilekçesinin kesinlik nedeniyle reddine karar verilemeyeceğinden, İlk Derece Mahkemesinin 07.11.2022 tarihli kararı yok hükmündedir. Buna göre, Bölge Adliye Mahkemesinin, 11.03.2023 tarihli kararının İlk Derece Mahkemesinin yok hükmündeki 07.11.2022 tarihli kararına ilişkin olması sebebiyle kaldırılması, 15.09.2022 tarihli karara ilişkin temyiz talebinin 6100 sayılı Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla 346 ncı maddesi kapsamında değerlendirilmesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine iade edilmesi gerekir. KARAR Açıklanan sebeple; Bölge Adliye Mahkemesinin 11.03.2023 tarihli kararının kaldırılmasına, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18.Hukuk Dairesinin 11.01.2023 tarihli, 2020/576 esas, 2022/2109 karar sayılı kararı hakkında davalı vekili tarafından yapılan 27.10.2022 tarihli temyiz talebinin değerlendirilmesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine iadesine, 13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2017/5096 Esas ve 2019/11043 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, bölge adliye mahkemesi kararına karşı yapılan temyiz başvurusunun ilk derece mahkemesince kesinlik gerekçesiyle reddedilmesi hukuka aykırıdır. 6100 sayılı Kanun'un 365. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dilekçe temyiz defterine kaydedilmeli ve dosya 352. madde kapsamında değerlendirme yapılmak üzere kararı temyiz edilen bölge adliye mahkemesine gönderilmelidir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2017/5096, K. 2019/11043Kaynağı aç
17. Hukuk Dairesi         2017/5096 E.  ,  2019/11043 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi -K A R A R- 6100 sayılı HMK’nin 365. maddesinde “(1) Temyiz dilekçesi, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya Yargıtayın bozması üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilir. (2) Temyiz dilekçesi, kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse temyiz defterine kaydolunur ve durum derhâl kararı temyiz edilen mahkemeye bildirilir.” hükmüne yer verilmiştir. Aynı Yasa’nın 352.maddesinde “(1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda; incelemenin başka bir dairece yapılması gerektiği, kararın kesin olduğu, başvurunun süresi içinde yapılmadığı, başvuru şartlarının yerine getirilmediği, başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediği tespit edilen dosyalar hakkında öncelikle gerekli karar verilir. Eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosya incelemeye alınır.” hükmüne yer verilmiştir. Somut uyuşmazlıkta; İlk derece mahkemesinin kararına karşı davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi kararının düzeltilmesine kesin olarak karar verilmiş ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı yapılan temyiz başvurusu İlk Derece Mahkemesi tarafından kararın kesin olduğu gerekçesiyle reddedilmişse de; İlk derece mahkemesince; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalıların temyiz dilekçesi hakkında HMK’nın 352/1.maddesine göre bir karar verilmek üzere; HMK’nin 365/2.maddesi gereğince temyiz dilekçesinin temyiz defterine kaydolunarak, dosyanın; kararı temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesi gerekirken ek kararla temyiz isteminin reddi doğru görülmediğinden; Kütahya 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 05/09/2017 tarihli temyiz talebinin reddine dair ek kararının kaldırılarak; dosyanın davalıların temyiz dilekçesi hakkında değerlendirme yapılmak üzere ilgili bölge adliye mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Ön İnceleme ve Temyiz Talebinin Reddi Usulü

6100 sayılı Kanun'un 366. maddesi yollamasıyla temyizde kıyasen uygulanan 352. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda belirli durumların tespiti hâlinde öncelikle gerekli karar verilir. İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekmesi, kararın kesin olması, başvurunun süresi içinde yapılmaması, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi veya başvuru sebepleri ile gerekçesinin hiç gösterilmemesi bu tespitler arasındadır. Ön inceleme heyetçe veya görevlendirilecek üyece yürütülür; başvuru hakkındaki karar ise heyetçe verilir.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 352Kaynağı aç
MADDE 352- (Değişik: 20/7/2017-7035/28 md.) (1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda aşağıdaki durumlardan birinin tespiti hâlinde öncelikle gerekli karar verilir: a) İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması b) Kararın kesin olması c) Başvurunun süresi içinde yapılmaması ç) Başvuru şartlarının yerine getirilmemesi d) Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi (2) Ön inceleme heyetçe veya görevlendirilecek bir üye tarafından yapılır ve ön inceleme sonunda karar heyetçe verilir. (3) Eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosya incelemeye alınır. Duruşma yapılmadan verilecek kararlar[48]
Temyiz dilekçesi nereye verilir?

Temyiz dilekçesi kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine, Yargıtayın bozması üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesine, temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilir.

Temyiz dilekçesinin sadece havale ettirilmesi yeterli midir?

Temyiz dilekçesinin yalnızca havale ettirilmesi yeterli değildir; temyiz isteminin geçerlilik kazanabilmesi için dilekçenin temyiz defterine kaydedilmiş olması gerekir.

İlk derece mahkemesi bölge adliye mahkemesi kararına yönelik temyiz talebini reddedebilir mi?

İlk derece mahkemesi bölge adliye mahkemesi kararı hakkındaki temyiz dilekçesini kesinlik gerekçesiyle reddedemez; ilk derece mahkemesince bu yönde verilen ret kararı yok hükmündedir.

Temyiz harç ve tebliğ giderleri eksik ödenirse ne yapılır?

Giderlerin hiç ödenmediği veya eksik ödendiği tespit edilirse bir haftalık kesin süre verilir; bu süre içinde eksiklikler tamamlanmadığı takdirde başvuru yapılmamış sayılır.

Harç alınmadan temyiz defterine kaydedilen dilekçenin akıbeti nedir?

Harca tabi olmasına rağmen hesap edilmeyip alınmadan temyiz defterine kaydedilen dilekçeler hakkında eksik harç ödenmesine ilişkin hükümler kıyasen uygulanır ve temyiz istemi deftere kaydedildiği tarihte yapılmış sayılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu