HMK Madde 343 Kapsamında İstinaf Dilekçesinin Verilmesi |

Hukuk yargılamasında ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulurken dilekçenin sunulacağı merciler ve kayıt işlemleri 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 343. maddesinde düzenlenmiştir. İstinaf dilekçesi, kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir. Dilekçe hangi mahkemeye verilmiş olursa olsun, o mahkeme tarafından bölge adliye mahkemesi başvuru defterine kaydolunur ve başvurana ücretsiz bir alındı belgesi verilir.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 343Kaynağı aç

MADDE 343- (1) İstinaf dilekçesi,
kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir. İstinaf dilekçesi
hangi mahkemeye verilmişse, o mahkemece bölge adliye mahkemesi başvuru defterine
kaydolunur ve başvurana ücretsiz bir alındı belgesi verilir.
(2) Kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmiş
olan istinaf dilekçesi, bu mahkemece yukarıdaki fıkraya göre işlem yapıldıktan sonra
kararı veren mahkemeye örnekleriyle birlikte gönderilir. Bu durum derhâl mahkemesine
bildirilir.
(3) İstinaf yoluna başvurma tarihi konusunda 118 inci madde
hükmü uygulanır.
(4) Dosya, kararı veren mahkemece, istinaf dilekçesinde
gösterilen daire ile bağlı kalınmaksızın, ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir.
Harç ve giderlerin yatırılması[46]

Başka Yer Mahkemesine Dilekçe Verilmesi ve Bildirim Usulü

İstinaf dilekçesinin kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye sunulması halinde dilekçe, başvurulan mahkemece bölge adliye mahkemesi başvuru defterine kaydedildikten sonra örnekleriyle birlikte kararı veren mahkemeye gönderilir. Dilekçenin verildiği hususu derhâl kararı veren mahkemeye bildirilir.

Başka yer mahkemesine sunulan dilekçelerde durumun derhâl kararı veren mahkemeye bildirilmesi yükümlülüğü, evrakın mahkemeler arasındaki intikali sırasında doğabilecek yargılama gecikmelerini ve hak kayıplarını önleme gayesini taşır.

İstinaf Başvuru Tarihinin Belirlenmesi ve Kayıt Anı

İstinaf yoluna başvurma tarihi konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 343. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince aynı Kanun'un 118. maddesi hükmü uygulanır. Kanun'un 118. maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır ve dilekçeye davalı sayısı kadar örnek eklenir. Dolayısıyla istinaf yoluna başvuru tarihi de istinaf dilekçesinin başvuru defterine kaydedildiği gün olarak kabul edilir.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 118Kaynağı aç

MADDE 118- (1) Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte
açılmış sayılır. Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir.
(2) Dava dilekçesinin kaydına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte
belirlenir.
Dava
dilekçesinin içeriği

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2019/1153 Esas ve 2019/6261 Karar sayılı ilamı doğrultusunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 343. maddesinin üçüncü fıkrasının 118. maddeye yaptığı yollama uyarınca dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte dava açılmış sayıldığından, istinaf dilekçesinin kaydedildiği tarihte de istinaf yoluna başvurulmuş sayılır. Bu çerçevede yasal istinaf süresi geçtikten sonra verilip kaydı yapılan istinaf dilekçesinin süre aşımı nedeniyle reddi hukuka uygundur.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2019/1153, K. 2019/6261Kaynağı aç

3. Hukuk Dairesi         2019/1153 E.  ,  2019/6261 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ	: … BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen menfi tespit davasının kabulüne dair verilen hüküm davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine; Mahkemenin 07.12.2017 tarihli ek kararı ile HMK'nın 343/3 maddesi gereğince davalının istinaf talebinin reddine karar verilmiş olup, bu defa davalı tarafından ek kararın istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun isastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y  K A R A R I
6100 sayılı HMK’nun "İstinaf Dilekçesinin Verilmesi" başlıklı 343/3. maddesi gereğince, istinaf yoluna başvurma tarihi konusunda, yine aynı Kanunun 118. maddesi hükmü uygulanır. HMK’nun 118/1. maddesine göre ise; dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılacağından, istinaf dilekçesinin kaydedildiği tarihte de istinaf yoluna başvurulmuş sayılır.
Somut olayda, İlk Derece Mahkemesi kararı istinaf eden davalıya 24/10/2017 tarihinde tebliğ edildiği halde, temyiz dilekçesi belirli süre geçirildikten sonra, 13/11/2017 tarihinde verilip kaydettirilmiştir.
İstinaf yoluna başvurunun, 6100 sayılı HMK’nun 345. maddesinde öngörülen kanuni süre geçtikten sonra yapıldığı İlk Derece Mahkemesince saptanmış ve 07/12/2017 tarihli ek karar ile başvurunun reddine karar verilmiş, işbu ek kararın istinaf edilmesi üzerine de Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nun 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup, verilen kararda herhangi bir usulsüzlük bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı tarafın temyiz isteminin reddi ile yasaya uygun bulunan red kararının 6100 sayılı HMK'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,13,00 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 04/07/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

UYAP üzerinden güvenli elektronik imza ile yapılan kanun yolu başvurularında başvuru anı, dilekçenin UYAP sistemi üzerinden mahkeme ekranlarına düştüğü tarih olarak belirlenir.

Yalnızca Harç Yatırılmasının Hukuki Sonucu

Kanun yoluna başvuru işlemlerinde sürenin korunabilmesi dilekçenin kaydedilmesine bağlıdır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2025/960 Esas ve 2025/1482 Karar sayılı ilamına göre, istinaf harçları yasal süresi içinde yatırılmış olsa bile istinaf dilekçesi yasal süresi geçirildikten sonra verilip kaydedilmişse yalnızca harç yatırılması başvuru için yeterli sayılmaz ve istemin süre yönünden reddi gerekir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/960, K. 2025/1482Kaynağı aç

6. Hukuk Dairesi         2025/960 E.  ,  2025/1482 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ	: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi
SAYISI	: 2024/171 E., 2025/1 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ	: Küçükçekmece 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI	: 2021/55 E., 2023/147 K.
İlk Derece Mahkemesince 29.11.2023 tarihli ek karar ile davacılar vekilinin istinaf başvurusu süresinde olmadığından HMK'nın 346/1 maddesi uyarınca istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2023 tarihli ek kararının davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bu karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 345/1 hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yoluna başvurulabilir. İstinaf dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde anılan Kanun’un 346/1. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Dosya içeriğine göre İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen gerekçeli karar, davacılar vekiline 01.10.2023 tarihinde tebliğ edilmiş; istinaf harçları davacılar vekili tarafından yatırıldığı halde istinaf dilekçesi  yasal süre geçirildikten sonra 28.11.2023 tarihinde verilmiştir.
Yalnızca harç yatırılmasının istinaf başvurusu için yeterli olmadığı HMK'nın 343/3 maddesi atfı ile 118. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun istinaf dilekçesinin kaydedildiği tarihte yapılmış sayılacağı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi'nce davacı vekilinin istinaf başvurusunun süre yönünden reddine karar verilmiştir.
İstinaf dilekçesinin süre aşımı sebebiyle reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan bu ek karara karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesinin 08.01.2025 tarihli kararına ilişkin temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Bölge Adliye Mahkemesince verilen 08.01.2025 tarihli kararın ONANMASINA,
Temyiz harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Dava Dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine Sevk Edilmesi

Dilekçe verilip gerekli kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra dava dosyası, kararı veren mahkemece, istinaf dilekçesinde taraflarca gösterilen daire ile bağlı kalınmaksızın ilgili bölge adliye mahkemesine sevk edilir.

İstinaf dilekçesi kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye sunulabilir mi?

Evet, istinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir. Başka mahkemeye verilen dilekçe başvuru defterine kaydedilir, başvurana ücretsiz alındı belgesi verilir, durum derhâl kararı veren mahkemeye bildirilir ve evrak örnekleriyle birlikte gönderilir.

İstinaf başvuru tarihi hangi güne göre belirlenir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 343. maddesinin 118. maddeye yaptığı atıf gereğince istinaf başvuru tarihi, istinaf dilekçesinin bölge adliye mahkemesi başvuru defterine kaydedildiği tarihtir.

Süresinde harç ödenmesi dilekçe geç verildiğinde süreyi korur mu?

Hayır, istinaf başvurusu dilekçenin kaydedildiği tarihte yapılmış sayıldığından, harç yasal süresinde yatırılmış olsa dahi dilekçe süresi geçirildikten sonra kaydedilmişse başvuru süre yönünden reddedilir.

UYAP üzerinden sunulan istinaf dilekçesinde başvuru anı nedir?

UYAP üzerinden güvenli elektronik imza ile yapılan başvurularda, dilekçenin UYAP üzerinden mahkeme ekranlarına düştüğü tarih başvuru tarihi sayılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Medeni usul hukuku

HMK Madde 343 Kapsamında İstinaf Dilekçesinin Verilmesi

Başka Yer Mahkemesine Dilekçe Verilmesi ve Bildirim Usulü

İstinaf Başvuru Tarihinin Belirlenmesi ve Kayıt Anı

Yalnızca Harç Yatırılmasının Hukuki Sonucu

Dava Dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine Sevk Edilmesi

İlgili makaleler

Medeni Usul Hukuku makaleleri