HMK Madde 345 Uyarınca İstinaf Başvuru Süresi ve Başlangıcı

İstinaf Başvuru Süresi ve Sürenin Başlangıcı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 345 uyarınca istinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilk derece mahkemesi kararının usulüne uygun şekilde taraflardan her birine tebliğ edilmesiyle işlemeye başlar. Kanundaki düzenleme uyarınca istinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.

İki haftalık istinaf yoluna başvuru süresi hak düşürücü ve kesin niteliktedir. Sürenin başlangıcı ilamın usulünce taraflardan her birine tebliğ edilmesidir. Kararın icra takibine konu edilmesi veya tebligatın taraflara yalnızca bilgi vermesi, kanun ve yönetmeliklerde öngörülen usulüne uygun tebliğ işleminin yerine geçmez.

Kanuni Sürelerin Kesinliği ve Resmî Tatiller

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 90/1 uyarınca, kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında hâkim kanundaki süreleri artıramaz veya eksiltemez.

İstinaf süresinin hesabında Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 93 hükmü uyarınca resmî tatil günleri kural olarak süreye dâhildir. Buna karşılık sürenin son gününün resmî tatil gününe rastlaması durumunda başvuru süresi, tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 366/1 hükmü gereğince, kanunun istinaf yolu ile ilgili 343 ilâ 349 ve 352'nci maddeleri hükümleri temyiz yolunda da kıyas yoluyla uygulanır. Bu çerçevede başvuru sürelerinin ve süre koşullarının denetimi temyiz aşamasında da benzer usul ilkelerine tabidir.

Başvuru Tarihinin Belirlenmesi ve Tebliğ Esasları

Fiziki ortamda sunulan istinaf dilekçelerinde başvuru, dilekçenin yetkili yazı işleri müdürü tarafından havale edildiği tarihte yapılmış sayılır. Dilekçenin mahkeme personeli tarafından sonradan elektronik ortama aktarılması hâlinde aktarım tarihi başvuru tarihi olarak dikkate alınmaz.

Elektronik ortam üzerinden avukatlarca güvenli elektronik imza ile gönderilen kanun yolu başvurularında başvuru tarihi, dilekçenin elektronik sistem üzerinden mahkeme ekranlarına düştüğü tarihtir. Bu işlemle birlikte ilgilinin sistemden erişebileceği elektronik bir alındı belgesi oluşturulur.

Sigorta Tahkim Komisyonu itiraz hakem heyeti kararlarına karşı kanun yoluna başvurulmasında da süre, hakem kararının tevdi edildiği yetkili mahkemece Tebligat Kanunu hükümlerine uygun şekilde taraflara tebliğ edilmesiyle başlar. Kararın komisyon yetkililerince bildirilmesi kanunen geçerli bir tebligat sayılmaz.

Bakiye Harç ve Süresi Geçen Başvuruların Durumu

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 302/2 uyarınca, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması hükmün tebliğe çıkarılmasına, ilamın icra takibine konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel oluşturmaz.

İstinaf dilekçesinin kanuni süre geçtikten sonra verilmesi hâlinde başvurunun reddine karar verme görevi Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 346 çerçevesinde kararı veren ilk derece mahkemesine aittir. İlk derece mahkemesince bu ret kararı verilmeksizin dosyanın bölge adliye mahkemesine sevk edilmesi durumunda, dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi gerektiği kabul edildiği gibi, dosyanın mahalline çevrilmesine gerek olmaksızın bölge adliye mahkemesince de istinaf başvurusunun reddine karar verilebileceği yönünde kararlar bulunmaktadır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy