Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 130. maddesi, davalının cevap dilekçesinde bazı zorunlu unsurların eksik olması hâlinde yargılamanın nasıl ilerleyeceğini düzenler. Bu hükme göre, m. 129/1'in (a), (b), (c), (ç) ve (ğ) bentlerinde sayılan unsurların eksik bırakılması durumunda hâkim tarafından bir haftalık süre verilir; eksiklik bu sürede de giderilmezse cevap dilekçesi verilmemiş sayılır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 130Kaynağı aç
Hangi Eksiklikler m. 130 Kapsamına Girer
HMK m. 130, m. 129/1'deki zorunlu unsurların yalnızca bir bölümüne atıf yapar. Bir haftalık giderme süresi ve verilmemiş sayılma müeyyidesi; (a), (b), (c), (ç) ve (ğ) bentlerindeki eksiklikler için devreye girer. Buna karşılık m. 129/1'in (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki eksiklikler m. 130'un uygulama alanının dışında kalır; bu bentler için aynı müeyyide öngörülmemiştir.
Dava Dilekçesindeki Eksiklik Düzenlemesiyle Karşılaştırma
Benzer bir mekanizma dava dilekçesi için de geçerlidir. HMK m. 119/2 uyarınca dava dilekçesinin, m. 119/1'in (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan unsurları eksik içermesi hâlinde hâkim davacıya bir haftalık kesin süre tanır; eksiklik bu sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. İki düzenleme arasındaki önemli fark, mekanizmanın dışında bırakılan bentlerin birbirinden ayrışmasıdır: Dava dilekçesinde (d), (e), (f) ve (g) bentleri bu mekanizmaya tabi tutulmazken, cevap dilekçesinde bu bentler mekanizma dışında tutulmuştur. Dolayısıyla her iki taraf da kendi dilekçesine özgü kapsam sınırlarını ayrı ayrı değerlendirmelidir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 119Kaynağı aç
Cevap Süresi ve Ek Süre
Davalının cevap dilekçesi vermesi için tanınan temel süre, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır. Durum ve koşulların gerektirdiği hâllerde, bu iki haftalık süre dolmadan mahkemeye başvurulması kaydıyla, bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre istenebilir; bu ek süre, asıl cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlar.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 127Kaynağı aç
Vekil Aracılığıyla Takip Edilen Davalarda Tebligat
Vekil aracılığıyla yürütülen davalarda 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca tebligat vekile yapılır; birden çok vekil bulunması hâlinde bunlardan birine yapılan tebligat yeterlidir. Birden fazla vekile tebligat yapılmışsa, ilkine yapılan tebliğ tarihi esas tebliğ tarihi sayılır. Avukat tarafından takip edilen işlerde, avukatın bürosunda yapılacak tebligatlar resmî çalışma gün ve saatleri içinde gerçekleştirilir.
7201 sayılı TEBLİGAT KANUNU m. 11Kaynağı aç
Eksikliğin Giderilmemesinin Sonuçları
m. 130 kapsamındaki eksiklik, verilen bir haftalık süre içinde giderilmediğinde cevap dilekçesi verilmemiş sayılır. Bu müeyyide yalnızca (a), (b), (c), (ç) ve (ğ) bentlerindeki eksiklikler için öngörülmüştür. Cevap dilekçesinin verilmemiş sayılması hukuki durumu, HMK m. 128/1'deki süresi içinde cevap dilekçesi vermeme düzenlemesiyle bağlantılıdır: Süresi içinde cevap dilekçesi vermeyen davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 128Kaynağı aç
Cevap dilekçesinde imza eksikse ne olur?
İmza HMK m. 129/1'in (ğ) bendi kapsamındadır ve m. 130'da sayılan bentler arasında yer alır. Bu nedenle imzanın eksik olması hâlinde hâkim bir haftalık süre verir; bu sürede eksiklik giderilmezse cevap dilekçesi verilmemiş sayılır.
Delillerin veya hukuki dayanağın eksik bırakılması m. 130 kapsamında mıdır?
Hayır. HMK m. 130, yalnızca m. 129/1'in (a), (b), (c), (ç) ve (ğ) bentlerine atıf yapar. Deliller ve hukuki dayanak m. 129/1'in (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde yer alır; bu bentlerdeki eksiklik m. 130'un uygulama alanı dışındadır ve cevap dilekçesinin verilmemiş sayılması yaptırımına yol açmaz.
Cevap süresi uzatılabilir mi?
HMK m. 127/1 uyarınca temel cevap süresi iki haftadır. Durum ve koşulların gerektirdiği hâllerde, bu süre dolmadan mahkemeye başvurulmak şartıyla, bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Bu ek süre, asıl cevap süresinin bitiminden itibaren işler.
Cevap dilekçesi verilmemiş sayılırsa davalı ne duruma düşer?
HMK m. 128/1 uyarınca süresi içinde cevap dilekçesi vermeyen davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır. m. 130 kapsamında cevap dilekçesinin verilmemiş sayılması da bu sonuçla bağlantılıdır.
Vekili olan davalıya tebligat nasıl yapılır?
7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 11/1 uyarınca vekil aracılığıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır; birden çok vekil bulunması hâlinde bunlardan birine yapılan tebligat yeterlidir. Birden fazla vekile tebligat yapılmışsa, ilkine yapılan tebliğ tarihi esas tebliğ tarihi sayılır. Avukatın bürosundaki tebligatlar resmî çalışma gün ve saatleri içinde gerçekleştirilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy