Arabuluculuk müzakerelerinde tarafların uzlaşamaması durumunda arabulucu süreci sona erdiren bir son tutanak düzenler. Arabulucu bir hâkim olmadığından uyuşmazlık hakkında hüküm veya karar veremez; yalnızca tarafların iradeleri doğrultusunda anlaşmanın sağlanamadığını tespit ederek süreci sonlandırır.
Son Tutanak Düzenlenmesi ve Müzakerelerin Gizliliği
6325 sayılı Kanun kapsamında yürütülen müzakerelerde tarafların ortak bir paydada buluşamaması halinde arabulucu süreci sona erdiren son tutanağı düzenler. Düzenlenen bu tutanakta yalnızca sürecin anlaşamama ile sonuçlandığı belirtilir. Görüşmeler esnasında tarafların birbirine sunduğu indirim teklifleri, kabuller veya paylaşılan gizli veriler son tutanağa kaydedilemez ve mahkemede delil olarak kullanılamaz.
Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Sürelerin Hesabı
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 16/1 uyarınca arabuluculuk süreci, dava açılmadan önce başvurulması halinde tarafların ilk toplantıya davet edilmeleri ve sürecin devam ettirilmesi konusunda taraflarla arabulucu arasında anlaşmaya varılıp bu durumun tutanakla belgelendirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Davanın açılmasından sonra arabulucuya başvurulması durumunda ise mahkemenin davetinin kabulü, tarafların yazılı beyanı veya duruşma tutanağına geçen anlaşma beyanı ile süreç başlar.
6325 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU m. 16Kaynağı aç
6325 sayılı Kanun m. 16/2 uyarınca arabuluculuk sürecinin başlamasından sona ermesine kadar geçen sürenin zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmayacağı düzenlenmekle birlikte; sürelerin durması, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın imzalanmasına kadar geçen zaman dilimi ve tutanağın imzalanmasıyla sürelerin kaldığı yerden işlemeye devam etmesi şeklinde de ele alınmaktadır.
Dava Şartının Kapsamı ve Mahkemeye İbraz Yükümlülüğü
Dava konusu, arabuluculuk müzakerelerinde ele alınan uyuşmazlık çerçevesi ile sınırlıdır. Görüşmeler sırasında hiç müzakere edilmemiş bir talep kalemi yönünden dava şartı yerine getirilmemiş sayılır.
Dava şartı niteliğindeki uyuşmazlıklarda son tutanağın aslı ya da arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği dava dilekçesine eklenmelidir. Bu belgenin dava açılırken mahkemeye sunulmaması halinde hâkim davacıya bir haftalık kesin süre verir; söz konusu kesin süre içinde tutanak ibraz edilmezse dava usulden reddedilir.
İlk Toplantıya Katılmamanın Yargılama Giderlerine Etkisi
Taraflardan birinin geçerli bir mazeret bildirmeksizin arabuluculuk ilk toplantısına katılmaması ve sürecin bu nedenle anlaşamama ile sonuçlanması halinde özel bir usul yaptırımı öngörülmüştür. Mazeretsiz olarak ilk toplantıya katılmayan taraf, açılan davanın sonunda kısmen veya tamamen haklı çıksa dahi yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekalet ücretine hükmedilmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculukta anlaşamama tutanağından sonra işe iade davası ne zaman açılmalıdır?
İşe iade taleplerinde dava açma süresi arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren iki haftadır.
Müzakere sürecindeki indirim teklifleri davada delil olarak kullanılabilir mi?
Hayır, müzakereler sırasında sunulan teklifler, kabuller veya gizli veriler son tutanağa yazılamaz ve mahkemede delil olarak gösterilemez.
Arabuluculukta görüşülmeyen alacak kalemleri için doğrudan dava açılabilir mi?
Dava konusu arabuluculuk masasında müzakere edilen çerçeveyle sınırlı olduğundan, masada hiç görüşülmemiş bir talep kalemi bakımından dava şartı tamamlanmamış sayılır.
Arabulucu uyuşmazlığın esası hakkında bir hüküm verebilir mi?
Arabulucu bir hâkim değildir ve uyuşmazlığın esası hakkında karar veremez; yalnızca tarafların anlaşamadığını tespit ederek süreci sonlandırır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy